Η ενεργειακή κρίση και το νέο κύμα ακρίβειας ανεβάζουν την πίεση στα ελληνικά νοικοκυριά, με την κυβέρνηση να αναζητά πρόσθετα περιθώρια παρέμβασης ενόψει του δύσκολου χειμώνα. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα πακέτο στήριξης που, σύμφωνα με τις πληροφορίες, θα μπορούσε να φτάσει τα 700 εκατ. ευρώ, με βασικούς άξονες την ενίσχυση των επιδοτήσεων στα καύσιμα, τη μεγαλύτερη έκπτωση στην αντλία και την αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.
Το σχέδιο συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια της Αθήνας να εξασφαλίσει μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να χρηματοδοτήσει πρόσθετες παρεμβάσεις χωρίς να εξαντλήσει τα περιορισμένα περιθώρια του κρατικού προϋπολογισμού. Τα 700 εκατ. ευρώ αποτελούν, σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα, εκτίμηση για πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ λόγω της αύξησης των τιμών και όχι εγκεκριμένο κονδύλι νέων επιδοτήσεων.
Η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 15 και 16 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική κυβέρνηση. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούνται να αναζητήσουν κοινές απαντήσεις στην αύξηση του ενεργειακού κόστους, σε μια περίοδο κατά την οποία οι πληθωριστικές πιέσεις επιβαρύνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις και οι δημοσιονομικές δυνατότητες αρκετών κρατών-μελών παραμένουν περιορισμένες.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έχει θέσει στο επίκεντρο την ανάγκη για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα, τα οποία θα περιορίσουν τις επιπτώσεις των υψηλών τιμών χωρίς να ανατρέψουν τη μακροπρόθεσμη ευρωπαϊκή στρατηγική για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Η Σύνοδος αναμένεται να δώσει πολιτική κατεύθυνση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι θα εγκριθεί αυτομάτως κάθε εθνικό αίτημα για πρόσθετες δαπάνες.
Μεγαλύτερη έκπτωση στην αντλία με τη συμμετοχή των διυλιστηρίων
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων, η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει την ελάφρυνση που φτάνει απευθείας στον καταναλωτή, δίνοντας προτεραιότητα στο πετρέλαιο κίνησης και στη βενζίνη. Στο πλαίσιο αυτό, φέρεται να έχει διαμορφωθεί συνεννόηση –είχε συναντήσεις πριν λίγες μέρες με ιδιοκτήτες– με τις εταιρείες διύλισης για μεγαλύτερες εκπτώσεις, οι οποίες θα λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς την κρατική επιδότηση.
Στόχος είναι η παρέμβαση να αποτυπωθεί στην τελική τιμή που πληρώνουν οι οδηγοί στα πρατήρια, περιορίζοντας το κόστος μετακίνησης για τα νοικοκυριά και τις επιβαρύνσεις για τους επαγγελματίες. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το ντίζελ, καθώς η τιμή του επηρεάζει άμεσα τις μεταφορές, την εφοδιαστική αλυσίδα και, κατ’ επέκταση, το κόστος πολλών προϊόντων.
Στο επίκεντρο το πετρέλαιο θέρμανσης
Η δεύτερη μεγάλη παρέμβαση αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς η έναρξη της χειμερινής περιόδου συμπίπτει με την αυξημένη αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για συνδυασμό κρατικής ενίσχυσης και εκπτώσεων από τα διυλιστήρια, με στόχο να περιοριστεί όσο γίνεται η επιβάρυνση κατά την αγορά πετρελαίου.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, εξετάζεται κάλυψη της τάξης των 40 λεπτών ανά λίτρο από την τρέχουσα τιμή, μέσω του συνδυασμού των παρεμβάσεων. Το συγκεκριμένο ποσό δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως και η τελική ελάφρυνση θα εξαρτηθεί από τους όρους του μέτρου και τις τιμές κατά την εφαρμογή του.
Παράλληλα, προβλέπεται αυξημένο επίδομα θέρμανσης, με στόχο να ενισχυθούν περισσότερο τα νοικοκυριά που έχουν μεγαλύτερες ανάγκες, τόσο λόγω εισοδήματος όσο και εξαιτίας των κλιματικών συνθηκών στην περιοχή κατοικίας τους.
Η δύσκολη διαπραγμάτευση με τις Βρυξέλλες και η πολιτική πίεση
Το βασικό εμπόδιο παραμένει η δημοσιονομική διάσταση του σχεδίου. Η Αθήνα ζητά να υπάρξει περιθώριο ώστε οι προσωρινές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης να μην επιβαρύνουν πλήρως τα όρια καθαρών δαπανών. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκφράσει επιφυλάξεις, προειδοποιώντας ότι πρόσθετες εξαιρέσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιοπιστία των κοινών δημοσιονομικών κανόνων.
Η έκβαση των ευρωπαϊκών διαβουλεύσεων θα καθορίσει πόσο ευρύ θα είναι το τελικό πακέτο. Για την κυβέρνηση, το ζητούμενο είναι να συγκρατηθεί το ενεργειακό κόστος πριν μεταφερθεί ακόμη εντονότερα στις τιμές των αγαθών, χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία.
Και όλα αυτά υπό το πρίσμα της δημοσκοπικής διατήρησης των ποσοστών της ΝΔ, τα οποία θα πιεστούν πολύ μέσα στο χειμώνα. Ήδη από την Κυριακή αρχίζει νέο κύμα κακοκαιρίας και η πίεση για ανακοινώσεις είναι πλέον μεγάλη.
