Να στηρίξει νοικοκυριά και επιχειρήσεις απέναντι στη νέα ενεργειακή κρίση, χωρίς να συγκρουστεί με τις Βρυξέλλες για τη δημοσιονομική πειθαρχία, επιχειρεί η Αθήνα, αναζητώντας ενδιάμεση λύση, που θα της επιτρέψει να αξιοποιήσει διαφορετικά ήδη διαθέσιμους πόρους. Το σχέδιο βασίζεται στην επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής για την ενεργειακή ασφάλεια, που εγκρίθηκε επισήμως χθες από τους «27» υπουργούς στο Ecofin του Λουξεμβούργου, αλλά και σε μια νέα πρόταση που παραμένει υπό διαπραγμάτευση.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, με στόχο να εξευρεθεί συμβιβασμός ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης της οικονομίας και στη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, η ελληνική πλευρά κατέθεσε πρόταση το προηγούμενο βράδυ στο Eurogroup και επιδιώκει ουσιαστικά να μεταφέρει τη συζήτηση από το αίτημα για πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο στη δυνατότητα διαφορετικής αξιοποίησης των ήδη διαθέσιμων πόρων.

Η αφετηρία αφορά την επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής –που αρχικά προέβλεπε αμυντικές δαπάνες–, η οποία, ύστερα από το πράσινο φως της Κομισιόν στο ελληνικό αίτημα, που κατατέθηκε αρχές Αυγούστου, καλύπτει πλέον και επενδύσεις ενεργειακής ασφάλειας. Ελλάδα και Ιταλία ήταν που ζήτησαν την ενεργοποίησή της, με την ελληνική περίπτωση να λαμβάνει πρώτη την επίσημη έγκριση των «27».

Χαρακτηριστική ήταν η σχετική δήλωση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη, που έκανε λόγο για ιδιαίτερης «πολιτικής και οικονομικής σημασίας» απόφαση, καθώς η ρήτρα επιτρέπει κρίσιμες επενδύσεις για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, για να προσθέσει ωστόσο ότι «ταυτόχρονα διατηρούμε τη δυνατότητα να στηρίζουμε τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, όποτε οι συνθήκες το απαιτούν».

Για την Αθήνα, ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος ανέρχεται συνολικά σε 700 εκατ. ευρώ για τη διετία 2026-2027, εκ των οποίων 300 εκατ. ευρώ αφορούν το 2026 και 400 εκατ. ευρώ το 2027, αντιστοίχως.

Η ελληνική πλευρά, πάντως, δεν ζητάει πρόσθετους πόρους, ούτε αύξηση των υφιστάμενων ορίων, αλλά τη δυνατότητα να ανακατανείμει μέρος αυτού του ποσού από επενδύσεις ενεργειακής ασφάλειας σε προσωρινά, στοχευμένα μέτρα στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων. Οπως εξηγούν άνθρωποι με γνώση των διαβουλεύσεων, πρόκειται για εσωτερική ανακατανομή (reallocation) και όχι πρόσθετη δημοσιονομική κατανομή (extra allocation), μέσω ευρύτερης ερμηνείας των επιλέξιμων δαπανών της υφιστάμενης ρήτρας.

Η επιλογή συνδέεται σαφώς με την τρέχουσα αναταραχή στις αγορές ομολόγων, καθώς νέα γενικευμένη εξαίρεση από το Σύμφωνο Σταθερότητας θα μπορούσε να εκληφθεί ως υποχώρηση από τη δημοσιονομική πειθαρχία, εντείνοντας τις ανησυχίες για το ευρωπαϊκό δημόσιο χρέος.

Σαφές ήταν και το μήνυμα του επιτρόπου Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις μετά το Eurogroup, που τόνισε ότι «δεν μπορούμε να εισάγουμε διαρκώς νέες μορφές δημοσιονομικής ευελιξίας». Ωστόσο, διευκρίνισε ταυτόχρονα ότι η Κομισιόν θα εξετάσει περαιτέρω τα αιτήματα Ελλάδας και Ιταλίας, αναφέροντας σχετικές συνομιλίες με τους υπουργούς Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και Τζανκάρλο Τζορτζέτι.

Η Αθήνα επιδιώκει λειτουργική, ορθολογική ενδιάμεση λύση, συμβατή με τη «γραμμή» της Κομισιόν για προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα μέτρα, αντί οριζόντιων επιδοτήσεων, που ίσως ενισχύσουν την κατανάλωση καυσίμων.

Σύμφωνα με ανθρώπους που παρακολουθούν τις διαβουλεύσεις, η πρόταση βρήκε θετική απήχηση από την πλειοψηφία των κρατών-μελών, συμπεριλαμβανομένων και κάποιων του Βορρά. Η συζήτηση πλέον περνάει στη Σύνοδο Κορυφής, την Πέμπτη, όπου κρίσιμη θα είναι η διατύπωση των συμπερασμάτων των ηγετών, ώστε να ανοίξει τον δρόμο για τεχνική επεξεργασία της πρότασης από την Κομισιόν.

Διαβάστε ακόμη: