Σε διευρυμένες παρεμβάσεις επιδοματικού χαρακτήρα για την ελάφρυνση των νοικοκυριών από το ενεργειακό ράλι προσανατολίζεται η κυβέρνηση. Ακόμη κι αν καταφέρει να εξασφαλίσει συμφωνία σε ευρωπαϊκό επίπεδο για αξιοποίηση μεγαλύτερου δημοσιονομικού χώρου, το ενδεχόμενο μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα απομακρύνεται.
Με τα δημοσιονομικά περιθώρια για το 2026 να στενεύουν, το οικονομικό επιτελείο αποφάσισε να ακολουθήσει πιο συντηρητική προσέγγιση, αξιολογώντας σταδιακά το εύρος των μέτρων στήριξης ανάλογα με τις συνθήκες που θα επικρατούν τις επόμενες ημέρες στη διεθνή αγορά ενέργειας.
Σε πρώτο επίπεδο, στις 30 Σεπτεμβρίου, θα ανακοινωθούν οι παρεμβάσεις στα καύσιμα, οι οποίες θα έχουν ισχύ μόλις 15 ημερών λόγω της έντονης μεταβλητότητας της αγοράς. Στις ανακοινώσεις αυτές αναμένεται παράταση της υφιστάμενης κρατικής επιδότησης 10 λεπτών στο ντίζελ, ενώ παράλληλα θα έχει διαμορφωθεί η εικόνα για τις εκπτώσεις των διυλιστηρίων.
Σε δεύτερο επίπεδο και συγκεκριμένα για τις 14 Οκτωβρίου –την παραμονή της διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης– μετατέθηκαν οι αποφάσεις για το επίδομα θέρμανσης, ώστε να εξεταστούν εκ νέου τα δημοσιονομικά περιθώρια με βάση τις διεθνείς εξελίξεις. Τα διυλιστήρια επίσης δεν μπορούν να προσδιορίσουν νωρίτερα τυχόν συμμετοχή τους, καθώς οι συνθήκες της αγοράς και ο ανταγωνισμός δεν επιτρέπουν ασφαλείς εκτιμήσεις.
Στόχος, όπως προανήγγειλε ο πρωθυπουργός την περασμένη εβδομάδα, είναι οριζόντια αύξηση στο επίδομα θέρμανσης, η οποία θα αφορά πετρέλαιο θέρμανσης, φυσικό αέριο, ηλεκτρισμό και καυσόξυλα, αλλά και αρχική τιμή διάθεσης χαμηλότερη του 1,75 ευρώ το λίτρο με επιδότηση στην αντλία. Σε αυτή τη φάση, στο επίκεντρο βρίσκεται το πετρέλαιο θέρμανσης, ενώ εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες δεν αποκλείονται και παρεμβάσεις για μείωση της αμόλυβδης.
Xώρος 100 εκατ. ευρώ
Ξεδιπλώνοντας σε δύο φάσεις τις δαπάνες για την ενεργειακή ακρίβεια, το οικονομικό επιτελείο διατηρεί καλύτερο έλεγχο του περιορισμένου δημοσιονομικού χώρου, ύψους περίπου 100 εκατ. ευρώ, που απομένει μέχρι το τέλος του έτους. Μολονότι υπάρχουν επιπλέον αποθέματα από την υπέρβαση του πρωτογενούς πλεονάσματος του 2025, τα δημοσιονομικά περιθώρια στενεύουν, καθώς η Ελλάδα κινείται ήδη στα όρια των καθαρών δαπανών που προβλέπουν οι ευρωπαϊκοί κανόνες. Στο μεταξύ, γίνεται προσπάθεια διατήρησης ενός «μαξιλαριού» για το επόμενο τρίμηνο, καθώς οι ανάγκες θα εξαρτηθούν από τις εξελίξεις στη διεθνή αγορά ενέργειας.
Υπό την απειλή διάχυσης του ενεργειακού πληθωρισμού και σε άλλα βασικά αγαθά και υπηρεσίες, ο σχεδιασμός των παρεμβάσεων παραμένει προσεκτικός, διότι γίνεται με αυτά τα δεδομένα. Ωστόσο, η Ελλάδα θα θέσει στο τραπέζι των Ευρωπαίων ηγετών την πρόταση για ρήτρα διαφυγής, με στόχο να ενισχύσει περαιτέρω το πακέτο στήριξης για την ενέργεια. Στην περίπτωση που εξασφαλιστεί ευρωπαϊκή συναίνεση, η μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα… δεν βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο. Ως προτεραιότητα προκρίνεται πλέον η διασφάλιση δημοσιονομικής ευελιξίας για περαιτέρω επιδόματα.
