Η Federal Reserve επέστρεψε στις αυξήσεις επιτοκίων, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για περαιτέρω σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής τους επόμενους μήνες, καθώς ο επίμονος πληθωρισμός εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό πονοκέφαλο της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας.
Η Fed αύξησε ομόφωνα το βασικό επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης, στο εύρος του 3,75%-4%, στην πρώτη αλλαγή νομισματικής πολιτικής υπό τον νέο πρόεδρό της, Κέβιν Γουόρς. Το σημαντικότερο μήνυμα για τις αγορές, ωστόσο, δεν βρίσκεται μόνο στη σημερινή κίνηση αλλά κυρίως στις νέες προβλέψεις, οι οποίες δείχνουν ότι ο κύκλος σύσφιγξης μπορεί να έχει συνέχεια.
Συγκεκριμένα, 16 από τους 18 αξιωματούχους της Fed αναμένουν τουλάχιστον ακόμη μία αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης έως το τέλος του έτους, ενώ μόλις δύο προβλέπουν ότι τα επιτόκια θα παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα. Η νέα προβλεπόμενη πορεία της νομισματικής πολιτικής δείχνει το επιτόκιο στο 4%-4,25% στο τέλος του 2026, με το ίδιο εύρος να διατηρείται και στα τέλη του 2027.
Η απόφαση αποκτά πρόσθετη βαρύτητα καθώς ο Γουόρς ανέλαβε τα ηνία της Fed στα τέλη Μαΐου, έχοντας επιλεγεί από τον Ντόναλντ Τραμπ με την προσδοκία μιας πολιτικής χαμηλότερων επιτοκίων. Αντίθετα, η πρώτη μεταβολή επιτοκίων επί των ημερών του κινείται προς την κατεύθυνση αυστηρότερων χρηματοπιστωτικών συνθηκών.
«Σοβαρή, υπεύθυνη και νηφάλια απόφαση»
Ο Γουόρς χαρακτήρισε την ομόφωνη απόφαση της FOMC «σοβαρή, υπεύθυνη και νηφάλια», εξηγώντας ότι ο πληθωρισμός παραμένει υπερβολικά υψηλός για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η αμερικανική οικονομία εμφανίζεται ισχυρή και ότι η αύξηση των επιτοκίων ουσιαστικά αφαιρεί μία ακόμη «δόση χαλαρής νομισματικής πολιτικής».
Η εικόνα της οικονομίας, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει βελτιωθεί τους τελευταίους μήνες. Οι νέες προσλήψεις, οι αποδοχές στον ιδιωτικό τομέα και οι επιχειρηματικές επενδύσεις παγίου κεφαλαίου κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, ενώ η αγορά εργασίας παραμένει σε «καλή κατάσταση».
Ακριβώς αυτή η ανθεκτικότητα επιτρέπει στη Fed να επικεντρωθεί περισσότερο στο δεύτερο σκέλος της εντολής της, τη σταθερότητα των τιμών.
«Η πραγματικότητα είναι απλή: ο πληθωρισμός είναι υπερβολικά υψηλός και παραμένει σε αυτά τα επίπεδα εδώ και πολύ καιρό», ήταν το μήνυμα του Γουόρς, επισημαίνοντας ότι ο πληθωρισμός βρίσκεται πάνω από τον στόχο της Fed για περισσότερα από πέντε χρόνια.
Τα στοιχεία του καλοκαιριού, σύμφωνα με τον πρόεδρο της κεντρικής τράπεζας, δεν έδειξαν ουσιαστική βελτίωση των υποκείμενων τάσεων. Πολλές κατηγορίες στους πρόσφατους δείκτες τιμών καταναλωτή και παραγωγού εξακολουθούν να εμφανίζουν αυξήσεις άνω του 3% σε εξαμηνιαία και ετήσια βάση.
Χωρίς «forward guidance» από τον Γουόρς
Παρά το σήμα που εκπέμπουν οι προβλέψεις των αξιωματούχων για ακόμη μία αύξηση μέσα στο 2026, ο Γουόρς απέφυγε να δεσμευθεί για την επόμενη κίνηση.
«Δεν ασχολούμαι με την παροχή κατευθυντήριων γραμμών για τη μελλοντική πορεία της πολιτικής», δήλωσε, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να προδικάζει τις αποφάσεις των επόμενων συνεδριάσεων.
Τόνισε επίσης ότι η αύξηση των επιτοκίων δεν υπαγορεύτηκε από τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Η Fed παρακολουθεί τις τιμές των περιουσιακών στοιχείων και τα μηνύματα που εκπέμπουν, αλλά η απόφαση ελήφθη βάσει της αξιολόγησης της FOMC για την απασχόληση, τον πληθωρισμό και τη συνολική ισχύ της οικονομίας.
Η απουσία ρητής καθοδήγησης αφήνει έτσι τις αγορές να σταθμίσουν από τη μία τις προβλέψεις που δείχνουν προς το 4%-4,25% και από την άλλη τα οικονομικά στοιχεία που θα δημοσιευθούν μέχρι τις επόμενες συνεδριάσεις.
Το ενεργειακό σοκ δεν αρκεί πλέον ως εξήγηση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η αλλαγή στη διατύπωση της ανακοίνωσης της Fed. Αφαιρέθηκε προηγούμενη αναφορά που συνέδεε τον αυξημένο πληθωρισμό με «σοκ προσφοράς», κυρίως στον ενεργειακό τομέα, εξέλιξη που αντανακλά την ανησυχία ότι οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν αποκτήσει ευρύτερη βάση.
Ο Γουόρς αναγνώρισε ότι η Fed δεν μπορεί να επηρεάσει άμεσα την τιμή του πετρελαίου, των τροφίμων ή οποιουδήποτε μεμονωμένου αγαθού. Μπορεί όμως, όπως τόνισε, να εμποδίσει μία αρχική αύξηση των τιμών να εξαπλωθεί στην υπόλοιπη οικονομία και να δημιουργήσει επιδράσεις δεύτερου και τρίτου γύρου.
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα αποτελεί επίσης παράγοντα που έχει μεταβάλει την εκτίμηση κινδύνου της Fed σε σχέση με την προηγούμενη συνεδρίαση, ενώ η κεντρική τράπεζα διαπιστώνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν περιορίζονται στις ΗΠΑ αλλά απασχολούν ευρύτερα τις προηγμένες οικονομίες.
Οι τρεις λόγοι για την εκτίναξη των αποδόσεων
Με τις αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων να έχουν ανέλθει σε επίπεδα σχεδόν δύο δεκαετιών, ο Γουόρς στάθηκε ιδιαίτερα στην αγορά χρέους, χαρακτηρίζοντας το 10ετές αμερικανικό ομόλογο μία από τις σημαντικότερες τιμές περιουσιακών στοιχείων παγκοσμίως.
Απέδωσε την άνοδο των αποδόσεων σε τρεις βασικούς παράγοντες. Πρώτος είναι η ενίσχυση της αμερικανικής οικονομίας, η οποία στηρίζει υψηλότερα επιτόκια. Δεύτερος, ο αυξανόμενος ανταγωνισμός για κεφάλαια, καθώς οι μεγάλοι hyperscalers προσφεύγουν στις αγορές για να χρηματοδοτήσουν τις τεράστιες επενδύσεις τους. Τρίτος είναι η γεωπολιτική αβεβαιότητα.
Η εικόνα στην αγορά ομολόγων αποτελεί κρίσιμο κομμάτι του νέου περιβάλλοντος για τις μετοχές, καθώς οι υψηλότερες αποδόσεις αυξάνουν το κόστος χρηματοδότησης και επηρεάζουν τις αποτιμήσεις των περιουσιακών στοιχείων.
Στον αντίποδα ο Λευκός Οίκος
Η επιλογή της Fed προκάλεσε την αντίδραση του Λευκού Οίκου, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει επανειλημμένα την αντίθεσή του σε περαιτέρω αυξήσεις των επιτοκίων.
Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κους Ντεσάι χαρακτήρισε την απόφαση «ατυχή» και υποστήριξε ότι ο σημερινός πληθωρισμός αποτελεί κυρίως συνέπεια του ενεργειακού σοκ που προκαλεί η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή. Προειδοποίησε παράλληλα ότι υψηλότερα επιτόκια μπορούν να επιβαρύνουν την αναπτυξιακή δυναμική και ιδιαίτερα τους Αμερικανούς καταναλωτές μέσω της αύξησης του κόστους των στεγαστικών δανείων.
Ο Γουόρς απέφυγε να μπει στην αντιπαράθεση, αρνούμενος να σχολιάσει τις εκκλήσεις Τραμπ για χαμηλότερα επιτόκια ή τις συνομιλίες του με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Για τις αγορές, πάντως, το σήμα της συνεδρίασης είναι σαφές: η Fed επέστρεψε στις αυξήσεις επιτοκίων, οι προβλέψεις αφήνουν ανοιχτό τον δρόμο προς το 4%-4,25%, ενώ ο Γουόρς δείχνει ότι η μάχη κατά του πληθωρισμού προηγείται της πολιτικής πίεσης για φθηνότερο χρήμα.
