Στο κλείσιμο του 2025, η βάση δεδομένων του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (ΓΕΜΗ) αριθμούσε 998.737 ενεργές επιχειρήσεις, καταγράφοντας μια πυκνότητα 96,3 οντοτήτων ανά 1.000 κατοίκους. Η χρονιά χαρακτηρίστηκε από έντονη κινητικότητα, καθώς συστάθηκαν 80.252 νέες επιχειρήσεις (έναντι 72.070 το 2024), επιβεβαιώνοντας τη συνεχή ανοδική πορεία του επιχειρηματικού ισοζυγίου που ξεκίνησε το 2017.
Ωστόσο, η ποσοτική αυτή αύξηση δεν συνεπάγεται απαραίτητα ποιοτική αναβάθμιση της παραγωγικότητας ή της καινοτομίας. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Ινστιτούτου Ερευνών & Μελετών (ΙΕΜΕ) της ΚΕΕΕ, η ελληνική επιχειρηματικότητα παραμένει κατακερματισμένη και συχνά βραχύβια.
Η κυριαρχία των ατομικών επιχειρήσεων
Οι ατομικές επιχειρήσεις παραμένουν η ραχοκοκαλιά της αγοράς, αποτελώντας το 63,8% του συνόλου με 637.583 οντότητες. Ακολουθούν οι ΙΚΕ (10,7%), οι Ο.Ε. (8,9%) και οι Ε.Ε. (8,1%). Οι πιο σύνθετες εταιρικές μορφές, όπως οι Α.Ε. και οι ΕΠΕ, περιορίζονται στο 5,1% και 1,9% αντίστοιχα.
Κλαδική κατανομή και δομικές αλλαγές
Ο κλάδος του εμπορίου (χονδρικό και λιανικό) παραμένει ο μεγαλύτερος εργοδότης με 223.199 επιχειρήσεις (22,3%), αν και το μερίδιό του στις νέες ιδρύσεις υποχώρησε από το 23,4% (2016) στο 17,6% (2025). Στη δεύτερη θέση βρίσκονται ο τουρισμός και η εστίαση (11,9%), ενώ οι κατασκευές ακολουθούν με 7,4%.
Σημαντική είναι η μετατόπιση προς νέους τομείς:
- Οι κατασκευές εκτινάχθηκαν από το 3,5% των νέων ιδρύσεων το 2016 στο 9,4% το 2025.
- Οι μεταφορές και η αποθήκευση αυξήθηκαν από το 2,5% στο 9%.
- Το real estate ενισχύθηκε από το 1,3% στο 5,1%.
- Οι ελεύθεροι επαγγελματίες (επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες) αντιπροσωπεύουν πλέον το 10,5% των νέων εγγραφών, έναντι 5,8% το 2016.
Αντιθέτως, η μεταποίηση παραμένει καθηλωμένη σε χαμηλά επίπεδα, σημειώνοντας οριακή πτώση από το 4,5% στο 4,1% μέσα στην ίδια δεκαετία.
Το φαινόμενο των ΙΚΕ και η οικονομική συγκέντρωση
Η άνοδος των ΙΚΕ αποτελεί τη σημαντικότερη δομική αλλαγή, λειτουργώντας ως εργαλείο «εταιρικοποίησης» για τους αυτοαπασχολούμενους. Από τις 80.252 νέες επιχειρήσεις του 2025, οι 42.753 ήταν εταιρικής μορφής, με τις ατομικές να υποχωρούν από το 68,3% στο 45,2% των νέων συστάσεων.
Παρά την πληθώρα των επιχειρήσεων, η οικονομική ισχύς είναι εξαιρετικά συγκεντρωμένη. Το 80,6% των εταιρειών είναι πολύ μικρές. Μόλις 796 μεγάλες επιχειρήσεις (0,7%) παράγουν το 53% του συνολικού τζίρου, ενώ οι Α.Ε. συγκεντρώνουν το 83,5% των εσόδων.
Η πρόκληση της επιβίωσης
Η βιωσιμότητα παραμένει η «αχίλλειος πτέρνα» του συστήματος. Οι Α.Ε. και οι ΕΠΕ επιδεικνύουν τη μεγαλύτερη αντοχή, με ποσοστά επιβίωσης στην πενταετία 65,7% και 76,6%. Στον αντίποδα, οι ΙΚΕ εμφανίζουν υψηλή θνησιμότητα, καθώς μόλις το 37,3% καταφέρνει να ξεπεράσει τα πρώτα πέντε έτη λειτουργίας.
Συνολικά, το 51,7% των εταιρικών σχημάτων έχει διάρκεια ζωής μικρότερη των 5 ετών, με το 33% να μην ξεπερνά καν τη διετία. Μόλις το 15,1% των επιχειρήσεων που λειτουργούν σήμερα έχουν καταφέρει να συμπληρώσουν πάνω από 20 χρόνια ενεργής παρουσίας στην αγορά.
