Με τέσσερα αιτήματα εκκρεμή στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, με αντικείμενο να ανοίξει εκ νέου έρευνα για τις υποκλοπές, μετά και τη δεύτερη αρχειοθέτησή της, η απόφαση απόρριψης αγωγής που είχε καταθέσει ο Γρηγόρης Δημητριάδης, άλλοτε στενός συνεργάτης του Πρωθυπουργού, για δημοσιεύματα σε ηλεκτρονική σελίδα του Ομίλου της Alter Ego αποκτά αυτόνομη σημασία.
Η απόφαση που αφορά τις υποκλοπές, καθώς η αγωγή Δημητριάδη, την οποία και έχασε, σχετιζόταν με δημοσιεύματα για τις παράνομες παρακολουθήσεις από την ιστοσελίδα in.gr, κρίνεται ως σημαντική, καθώς δικαιώνει τον Ομιλο της Alter Ego, αλλά με επιχειρήματα που αφορούν το δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση του δημοσιογραφικού λόγου και ως εκ τούτου η απόφαση διαθέτει γενικότερη επιρροή.
Το σκεπτικό της, που προσδίδει θεσμική αξία στην προστασία του δημοσιογραφικού λόγου, βασίζεται στην ανάγκη περιορισμού των λεγόμενων αγωγών, που ονομάζονται SLAPPs και αφορούν τις πρακτικές απειλής και εκφοβισμού δημοσιογράφων και μέσων ενημέρωσης από ισχυρούς της πολιτικής ή του χρήματος.
Η απόφαση απόρριψης της αγωγής Δημητριάδη, μάλιστα, όπως τόνιζαν νομικές πηγές, υλοποιεί τις βασικές αρχές του νόμου που τις ημέρες αυτές συζητείται στη Βουλή για τις αγωγές SLAPPs, νόμο που η χώρα μας θα αποκτήσει από τις πρώτες στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Τι αποφάσισε όμως το Δικαστήριο
Το Δικαστήριο, που δεν δέχθηκε την επιχειρηματολογία του, με δυο λόγια, προασπίστηκε το δικαίωμα των δημοσιογράφων να ασχολούνται και να γράφουν για θέματα γενικότερου και δημοσίου ενδιαφέροντος, ασκώντας ακόμη και σκληρή κριτική.
Προασπίστηκε δηλαδή το δικαίωμα του δημοσιογραφικού λόγου, προστατεύοντας την κριτική και διαχωρίζοντάς την από την ύβρι.
Το σκεπτικό
Με άλλα λόγια, όπως τόνιζαν νομικές πηγές, το Δικαστήριο προηγήθηκε του νέου νόμου και εναρμονίστηκε με τις αποφάσεις που έχουν εκδοθεί τα τελευταία χρόνια από το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, οι οποίες αναγνωρίζουν δικαίωμα ακόμη και στη σκληρή κριτική για τα δημόσια πρόσωπα, τα οποία οφείλουν να την ανέχονται, ακριβώς διότι είναι δημόσια πρόσωπα.
Αλλά ας πάμε στην απόφαση για την αγωγή του Γρηγόρη Δημητριάδη, παραθέτοντας ορισμένα σημαντικά σημεία του σκεπτικού της, από τα οποία προκύπτει γιατί το Δικαστήριο δεν δέχθηκε τις θέσεις Δημητριάδη και τις απέρριψε επιδικάζοντάς του και τη δικαστική δαπάνη.
«Η υπόθεση των παράνομων επισυνδέσεων και της χρήσης του λογισμικού Predator είχε ήδη αναχθεί κατά τον χρόνο δημοσίευσης του επίδικου άρθρου (το 2023) σε αντικείμενο ευρύτατης δημόσιας αντιπαράθεσης και θεσμικής διερεύνησης, απασχολώντας όχι μόνο τον εγχώριο και διεθνή Τύπο αλλά και την επιτροπή θεσμών και διαφάνειας της Βουλής» αναφέρεται στην απόφαση και ως εκ τούτου κρίνεται ότι η υπόθεση των υποκλοπών και του Predator ήταν κάτι που προκαλούσε εύλογο δημόσιο ενδιαφέρον.
Στην απόφαση επίσης υπογραμμίζεται ότι «το όνομα του ενάγοντος (Γρ. Δημητριάδη) είχε επανειλημμένως αναφερθεί στον δημόσιο διάλογο, ενώ είχαν διατυπωθεί και δημοσίως πληροφορίες και εκτιμήσεις σχετικά με τον ενδεχόμενο ρόλο του στην υπόθεση. Είχε προηγηθεί ήδη από 08-08-2022 (λίγες μέρες μετά την παραίτηση του ενάγοντος από τη θέση του γενικού γραμματέα) δημόσια δήλωση του πρωθυπουργού για την ανάληψη της πολιτικής ευθύνης για το σχετικό σκάνδαλο. Επίσης είχε προηγηθεί από 08-09-2022 δημοσίευμα του BBC στο οποίο γίνονταν ονομαστικές αναφορές στον ενάγοντα, την παραίτησή του και τον ρόλο του στο σκάνδαλο».
Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι η απόφαση χαρακτηρίζει τις υποκλοπές «σκάνδαλο», κάτι που διαθέτει εξ αντικειμένου τη σημασία που προσδίδεται από τον χαρακτηρισμό αυτόν σε μια δικαστική απόφαση
Με αυτά τα δεδομένα, η απόφαση καταλήγει στο ουσιαστικό συμπέρασμα ότι «υπό τις συνθήκες αυτές σκοπός του επίδικου δημοσιεύματος (στο in.gr) δεν ήταν η προσωπική στοχοποίηση ή η απαξίωση του ενάγοντος, αλλά η ενημέρωση του αναγνωστικού κοινού για μια υπόθεση εξαιρετικού δημοσίου ενδιαφέροντος, ως προς την οποία το πρόσωπό του είχε καταστεί, ανεξαρτήτως της βασιμότητας των σχετικών υπονοιών και της τελικής ποινικής αξιολόγησής τους, στοιχείο της δημόσιας συζήτησης».
Ανοίγει η έρευνα;
Και ενώ η αγωγή Δημητριάδη είναι η τρίτη κατά σειρά που απορρίπτεται (έχει απορριφθεί και για τον δημοσιογράφο Θανάση Κουκάκη αλλά και την «Εφημερίδα των Συντακτών»), ο νέος Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ευάγγελος Μπακέλας μελετά τις τέσσερις αιτήσεις που έχουν ήδη υποβληθεί με αντικείμενο να ανοίξει εκ νέου η έρευνα για τις υποκλοπές μετά τη δεύτερη κατά σειρά αρχειοθέτησή της.
Μία από αυτές τις αιτήσεις, με ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, κατατέθηκε από τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, που ζήτησε «την πλήρη διαλεύκανση της παγίδευσής του», ενώ αιτήματα έχουν υποβληθεί και από τον δικηγόρο Ζαχαρία Κεσσέ που εκπροσωπεί θύματα των υποκλοπών αλλά και τον πρώην υπουργό (επί ΣΥΡΙΖΑ) Χρ. Σπίρτζη, που προσκόμισε και πρόσθετα στοιχεία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Εισαγγελέας του ανώτατου δικαστηρίου θα καταλήξει σε πλήρη αξιολόγηση των αιτημάτων που εκκρεμούν, πιθανότατα μέσα στον Αύγουστο, συντάσσοντας σχετική πράξη με την απόφασή του.
Πάντως, αν για τρίτη φορά οι υποκλοπές θα αρχειοθετηθούν ή αν θα ανοίξει εκ νέου έρευνα για ορισμένες πτυχές τους, θα φανεί σύντομα, σε μια υπόθεση που παρά το γεγονός ότι έχουν περάσει τέσσερα χρόνια και έχουν γίνει δύο αρχειοθετήσεις, εν τούτοις παραμένει ακόμη ανοικτή.
Αλλωστε τον προσεχή Δεκέμβριο έχει προσδιοριστεί στο εφετείο η δίκη των τεσσάρων ιδιωτών που έχουν εισπράξει βαριές καταδίκες για τις υποκλοπές, ανάμεσά τους και ο ισραηλινός υπήκοος Ταλ Ντίλιαν, που δημόσια έχει παραδεχθεί ότι εμπορεύθηκε το λογισμικό Predator σε κρατική οντότητα, δηλαδή σε κρατική υπηρεσία, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο να προβεί σε αποκαλύψεις στη δίκη του δεύτερου βαθμού, καθώς στην πρώτη ούτε πήγε ούτε απολογήθηκε.
Μετά ταύτα οι εξελίξεις για τις υποκλοπές σε επίπεδο δικαστικό αναμένονται σύντομα σημαντικές σε όλα τα επίπεδα και πρωτίστως από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου.
Διαβάστε ακόμη:
- Το καλοκαιρινό trend που λατρεύει η Gen Z και κανείς δεν περίμενε
- Από τα ισχυρότερα της 15ετίας τα μελτέμια Ιουλίου: Ριπές ανέμου έως και 150 χλμ/ώρα
- Κατερίνα Παπουτσάκη: Η αποκάλυψή της για την πολιτική και τις προτάσεις που δέχθηκε
- Morgan Stanley: Γιατί οι ελληνικές τράπεζες είναι στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού τραπεζικού ράλι
