Ξεκινά σήμερα η πολυαναμενόμενη δίκη για την τραγωδία στα Τέμπη, που σημειώθηκε τη νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου 2023.

Η μετωπική σύγκρουση δύο τρένων στοίχισε τη ζωή σε 57 ανθρώπους και άφησε δεκάδες τραυματίες, προκαλώντας βαθύ σοκ και έντονη συγκίνηση στην ελληνική κοινωνία.

Στις 9 το πρωί, η πρόεδρος του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας, Γεωργία Στεφανίδου, θα κηρύξει την έναρξη της διαδικασίας με τη φράση «άρχεται η συνεδρίαση». Έτσι, τρία χρόνια μετά το τραγικό δυστύχημα, ξεκινά επισήμως η εξέταση των ευθυνών ενώπιον του δικαστηρίου για το πιο θανατηφόρο σιδηροδρομικό συμβάν στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας.

Σύμφωνα με ενημέρωση του Εφετείου Λάρισας προς τον Δικηγορικό Σύλλογο Λάρισας, η προσέλευση στο Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, στο συγκρότημα, θα είναι δυνατή κατά τις ημέρες διεξαγωγής της δίκης από τις 8 το πρωί.

Στο εδώλιο 36 άτομα

Στο εδώλιο θα καθίσουν 36 άτομα και ο συνολικός αριθμός των μαρτύρων που θα καταθέσουν στο ακροατήριο ανέρχεται σε 352, εκ των οποίων οι 230 είναι προς υποστήριξη της κατηγορίας, ήτοι συγγενείς θυμάτων, επιζώντες κ.ά.

Οι υπόλοιποι 122 μάρτυρες είναι όσοι κατέθεσαν για τις συνθήκες του δυστυχήματος στην ανάκριση. Πρόκειται κατά βάση για υπαλλήλους του ΟΣΕ και της ΕΡΓΟΣΕ, υπηρεσιακούς παράγοντες που έδρασαν στο πεδίο όπως πυροσβέστες αστυνομικοί και ιατροδικαστές, υπαλλήλους του Γενικού Χημείου του Κράτους και δικαστικούς πραγματογνώμονες.

Οι δικηγόροι που θα συμμετάσχουν στη δίκη ξεπερνούν τους 200, ενώ τα αναγνωστέα έγγραφα της δικογραφίας ανέρχονται σε 570! Αναμφίβολα η ακροαματική διαδικασία αναμένεται να είναι μαραθώνια και, σύμφωνα με εκτιμήσεις, δεν αποκλείεται να ξεπεράσει ακόμη και τα δύο έτη.

 

Η απειλή των ισοβίων

Για τις οικογένειες των θυμάτων, αλλά και για μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης η έναρξη της δίκης αποτελεί μια κρίσιμη στιγμή στην προσπάθεια απονομής Δικαιοσύνης για μια τραγωδία που πολλοί θεωρούν αποτέλεσμα όχι μόνο ανθρώπινων λαθών, αλλά και βαθύτερων παθογενειών του πολιτικού συστήματος.

Ειδικά δε για τις οικογένειες των θυμάτων, η δίκη είναι η στιγμή που περιμένουν για να ακουστούν οι φωνές τους. Κάθε μάρτυρας, κάθε στοιχείο, κάθε έγγραφο είναι ένα βήμα προς την αλήθεια που αξιώνουν. Οπως λένε, δεν ζητούν μόνο ποινές· ζητούν η δίκη να αναδείξει όλη την αλυσίδα ευθυνών και όχι μόνο τα γεγονότα εκείνης της συγκεκριμένης νύχτας.

Της πολυαναμενόμενης δίκης που αρχίζει σήμερα προηγήθηκε κύρια ανάκριση που διενεργήθηκε επί περίπου δυόμισι χρόνια από τον ειδικό εφέτη-ανακριτή Σωτήρη Μπακαΐμη. Η εκτενής έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η τραγωδία οφείλεται σε μια αλληλουχία ανθρώπινων λαθών, τεχνικών ελλείψεων και συστημικών αδυναμιών στη λειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου.

Ακολούθως, με κλητήριο θέσπισμα 1.267 σελίδων που εκδόθηκε επισφραγίστηκε η παραπομπή των 36 κατηγορουμένων στο ποινικό ακροατήριο προκειμένου να λογοδοτήσουν για σειρά αδικημάτων. Συγκεκριμένα, για την τραγωδία των Τεμπών στο εδώλιο θα καθίσουν οι τρεις σταθμάρχες που είχαν βάρδια τη νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου του 2023 στον Κεντρικό Σταθμό Λάρισας, ο επιθεωρητής τους, 28 πρώην στελέχη και εργαζόμενοι σε ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ και Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), δύο γενικοί διευθυντές του υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών και δύο πρώην υψηλόβαθμα στελέχη της Hellenic Train.

Οι 33 από τους 36 κατηγορούμενους αντιμετωπίζουν το κακούργημα των επικίνδυνων παρεμβάσεων στη συγκοινωνία με ενδεχόμενο δόλο, αδίκημα που επισύρει ακόμη και ισόβια. Επιπρόσθετα, οι 33 από τους 36 κατηγορούμενους αντιμετωπίζουν και σειρά πλημμεληματικών πράξεων, όπως ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή, βαριά σωματική βλάβη από αμέλεια από υπόχρεο κατά συρροή, απλή σωματική βλάβη από αμέλεια κ.ά.

Στο εκτενές κλητήριο θέσπισμα με το οποίο οι κατηγορούμενοι παραπέμφθηκαν σε δίκη καταγράφονται αναλυτικά οι πράξεις και οι παραλείψεις τους. Εμβληματική θέση στις 1.267 σελίδες του θεσπίσματος κατέχει ο μοιραίος σταθμάρχης, ο οποίος παραπέμφθηκε να δικαστεί για την κρίσιμη απόφασή του που οδήγησε την επιβατική αμαξοστοιχία στη γραμμή καθόδου, θέτοντάς τη σε τροχιά σύγκρουσης με το εμπορικό τρένο που εκτελούσε το δρομολόγιο Θεσσαλονίκη – Αθήνα.

Οι ευθύνες

Ευθύνες επιρρίπτονται και στους δύο σταθμάρχες της απογευματινής βάρδιας, οι οποίοι εγκατέλειψαν πρόωρα τα πόστα τους, καθώς και στον προϊστάμενο του Τμήματος Επιθεώρησης Λάρισας.

Ο τελευταίος είχε τοποθετήσει τον μοιραίο σταθμάρχη σε αυτή τη νευραλγική θέση γνωρίζοντας ότι δεν είχε ακόμη την απαραίτητη εμπειρία για τέτοιο καθήκον. Ακολούθως, υπαιτιότητα αποδίδεται και στα τρία μέλη της Επιτροπής Μετατάξεων του ΟΣΕ, που ενέκριναν τη μετάταξη του σταθμάρχη παρά το γεγονός ότι δεν πληρούσε τα όρια ηλικίας που όριζε η προκήρυξη.

Στο κλητήριο θέσπισμα καταγράφονται αναλυτικά και οι ευθύνες των δέκα κατηγορούμενων στελεχών του ΟΣΕ όσον αφορά παραλείψεις τους σχετικά με την ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου.

Πρόκειται για πρώην προέδρους, γενικούς διευθυντές τμημάτων και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη του Οργανισμού που κατείχαν θέσεις ευθύνης από το 2018 έως το 2023. Μεταξύ άλλων, το κατηγορητήριο τους χρεώνει μη επαρκή επίβλεψη, μη συντήρηση συστημάτων σηματοδότησης, καθυστερημένους ελέγχους, αλλά και αποτυχία επιβολής περιορισμού ταχύτητας στα επίδικα τμήματα μέσω εγκυκλίων βραδυπορίας.

Σε ό,τι αφορά την εποπτεία του σιδηροδρόμου, ευθύνες επιρρίπτονται στην τότε πρόεδρο της ΡΑΣ και σε δύο στελέχη διευθύνσεων του υπουργείου Μεταφορών. Ειδικότερα, η πρόεδρος της ΡΑΣ δικάζεται για αδικήματα που αφορούν παραλείψεις στην έγκριση ασφάλειας και την έκδοση άδειας λειτουργίας του σιδηροδρόμου, τις οποίες γνώριζε ήδη από το 2017, διατηρώντας τη θέση της μέχρι τη στιγμή της σύγκρουσης των τρένων. Από τη Hellenic Train δικάζονται δύο στελέχη της τα οποία κατηγορούνται για ζητήματα που αφορούν το σύστημα GSM-R στα τρένα.

Πρόκειται για δύο Ιταλούς, τον τότε διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας και τον τεχνικό διευθυντή, οι οποίοι διώκονται για τρία πλημμελήματα ανθρωποκτονίας και σωματικών βλαβών από αμέλεια. Οι Ιταλοί, μαζί με το στέλεχος της Επιτροπής Μετατάξεων είναι οι μοναδικοί κατηγορούμενοι της υπόθεσης που δεν αντιμετωπίζουν κακουργηματικές διώξεις.

Οι ενστάσεις

Κατά την σημερινή πρώτη μέρα της δίκης το δικαστήριο δεν πρόκειται να μπει στην ουσία της υπόθεσης. Πρώτα θα πρέπει να νομιμοποιήσει τους συνηγόρους που μετέχουν στη δίκη.

Εν συνεχεία, στις επόμενες δικασίμους συνήγοροι προς υποστήριξη της κατηγορίας αναμένεται να υποβάλουν πλήθος δικονομικών ενστάσεων, με πρώτη την κυρία Ζωή Κωνσταντοπούλου να έχει ήδη προαναγγείλει ότι θα ζητήσει την εξαίρεση των μελών του δικαστηρίου.

Ακόμη, η αμφισβήτηση της νομιμότητας της κύριας ανάκρισης, τυχόν πλημμέλειες στη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων και ζητήματα αξιοπιστίας στις πραγματογνωμοσύνες που διεξήχθησαν με εντολή του ανακριτή θα είναι κάποιες ακόμη από τις ενστάσεις που αναμένεται να θέσουν οι συνήγοροι των συγγενών των θυμάτων τις πρώτες μέρες της δίκης. Επιπρόσθετα, ένσταση αναμένεται να υποβληθεί από την υποστήριξη της κατηγορίας και στο γιατί δεν συμπεριελήφθη στο κατηγορητήριο το αδίκημα της έκρηξης.

Διαβάστε ακόμη: