Τα τελευταία τρία χρόνια, η xAI του Έλον Μασκ επιχειρεί να ανταγωνιστεί τα κορυφαία εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης, με βασικό αντίπαλο την OpenAI. Τα αποτελέσματα, μέχρι στιγμής, είναι ανάμεικτα.
Το βασικό προϊόν της, το chatbot Grok, απασχόλησε επανειλημμένα τα μέσα όχι για τις τεχνολογικές του επιδόσεις, αλλά για αμφιλεγόμενες απαντήσεις και περιεχόμενο, που έπληξαν την αξιοπιστία της εταιρείας.
Πλέον, ο Μασκ επιχειρεί μια ριζική επανεκκίνηση.
Συγχώνευση-μαμούθ με τη SpaceX
Πρόσφατα ανακοινώθηκε η συγχώνευση της xAI με τη SpaceX, δημιουργώντας έναν όμιλο συνολικής αποτίμησης που προσεγγίζει τα 1,25 τρισ. δολάρια.
Στόχος της κίνησης είναι:
- εξασφάλιση μεγαλύτερης υπολογιστικής ισχύος,
- πρόσβαση σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό,
- αξιοποίηση νέων πηγών δεδομένων,
- ενίσχυση της χρηματοδότησης.
Η συγχώνευση φιλοδοξεί να μετατρέψει την xAI από «κυνηγό» σε πρωταγωνιστή της παγκόσμιας κούρσας AI.
Δισεκατομμύρια σε υποδομές – και χρέος
Όπως και οι ανταγωνιστές της, η xAI έχει επενδύσει τεράστια ποσά σε data centers και τσιπ, δαπανώντας σχεδόν 1 δισ. δολάρια τον μήνα.
Αποτέλεσμα:
- εταιρικό χρέος: περίπου 5 δισ. δολάρια,
- περιορισμένη ακόμη κλίμακα υποδομών.
Την ίδια ώρα, η OpenAI έχει δεσμευτεί για επενδύσεις άνω των 1,4 τρισ. δολαρίων, δημιουργώντας τεράστια ψαλίδα ισχύος.
Data centers… στο διάστημα
Ο Μασκ έχει δηλώσει ότι η SpaceX εξετάζει την τοποθέτηση κέντρων δεδομένων στο διάστημα – ένα σχέδιο που θυμίζει επιστημονική φαντασία, αλλά θα μπορούσε να εκτοξεύσει την υπολογιστική ισχύ της xAI.
Με τον ισχυρό ισολογισμό της SpaceX, τέτοιες επενδύσεις θεωρούνται θεωρητικά εφικτές, ενώ ενισχύουν και τη χρηματιστηριακή ελκυστικότητα του ομίλου.
Παράλληλα, η SpaceX σχεδιάζει IPO, γεγονός που μπορεί να προσφέρει επιπλέον ρευστότητα στην xAI.
Η μάχη των IPO
Μια κοινή είσοδος στο χρηματιστήριο SpaceX–xAI ενδέχεται να ανταγωνιστεί άμεσα τα σχέδια της OpenAI και της Anthropic.
Σύμφωνα με τον Μαρκ Χάκετ της Nationwide Funds Group, η νέα εταιρεία θα αντιμετωπιστεί αρχικά περισσότερο ως «διαστημική ευκαιρία» παρά ως καθαρά AI εταιρεία.
Αυτό, ωστόσο, μπορεί να απορροφήσει σημαντικό μέρος της επενδυτικής ζήτησης για τεχνητή νοημοσύνη.
Εργασιακή εξάντληση και ανταγωνισμός ταλέντων
Όπως έχει αποκαλύψει το Bloomberg, η xAI έχει αποκτήσει φήμη για εξαντλητικά ωράρια, με εργαζομένους να αναφέρουν βάρδιες άνω των 30 ωρών.
Η συγχώνευση και το ενδεχόμενο IPO δίνουν πλέον τη δυνατότητα:
- παροχής stock options,
- προσέλκυσης κορυφαίων ερευνητών,
- συγκράτησης ταλέντων σε μια αγορά με εννιαψήφιους μισθούς.
Η Starlink ως «χρυσωρυχείο» δεδομένων
Κρίσιμο πλεονέκτημα για την xAI αποτελεί η Starlink, η δορυφορική υπηρεσία της SpaceX.
Η πρόσφατη αλλαγή στην πολιτική απορρήτου επιτρέπει:
- συλλογή δεδομένων τοποθεσίας,
- οικονομικών πληροφοριών,
- περιεχομένου επικοινωνιών,
- αξιοποίηση για εκπαίδευση μοντέλων.
Τα δεδομένα αυτά μπορούν να μοιράζονται με συγχωνευμένες εταιρείες, όπως η xAI, δημιουργώντας τεράστιο πλεονέκτημα.
Περιορισμένες πηγές δεδομένων
Μέχρι σήμερα, βασική πηγή εκπαίδευσης του Grok ήταν το κοινωνικό δίκτυο X.
Αντίθετα, ανταγωνιστές όπως η OpenAI και η Alphabet Inc. (μέσω της Google) έχουν συνάψει συμφωνίες αδειοδότησης με εκδότες και πλατφόρμες.
Η εξάρτηση από το X περιόρισε μέχρι σήμερα τη δυναμική της xAI.
Ρυθμιστικά και επικοινωνιακά εμπόδια
Παρά τη συγχώνευση, η xAI συνεχίζει να αντιμετωπίζει:
- αμφιλεγόμενο brand,
- αυξημένο ρυθμιστικό έλεγχο,
- ζητήματα γύρω από σεξουαλικό και επιβλαβές περιεχόμενο,
- πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις.
Οι πιέσεις αυτές δυσχεραίνουν τη διεθνή επέκταση.
Η συγχώνευση xAI–SpaceX αποτελεί τη μεγαλύτερη στρατηγική κίνηση του Έλον Μασκ στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης. Με διαστημικές υποδομές, τεράστια δεδομένα και χρηματοδοτική ισχύ, επιχειρεί να καλύψει το χαμένο έδαφος απέναντι στην OpenAI και τους μεγάλους παίκτες.
Ωστόσο, το εγχείρημα παραμένει υψηλού ρίσκου: μεγάλο χρέος, έντονος ανταγωνισμός, ρυθμιστικά εμπόδια και εσωτερική φθορά συνθέτουν ένα δύσκολο περιβάλλον.
Το αν η «AI από το διάστημα» θα εξελιχθεί σε επανάσταση ή σε πανάκριβο πείραμα, θα κριθεί στα επόμενα δύο χρόνια.
