Καθώς η Wall Street προσπαθεί να ενσωματώσει τον πόλεμο στα σενάρια κινδύνου της, οι ίδιοι άνθρωποι που μοντελοποιούν τις φυσικές καταστροφές προσαρμόζουν πλέον τη μεθοδολογία τους ώστε να βοηθήσουν επενδυτές, τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες να προβλέπουν στρατιωτικές συγκρούσεις.

Από το 2008, ο αριθμός των χωρών που εμπλέκονται σε εξωτερικές συγκρούσεις έχει σχεδόν διπλασιαστεί, φτάνοντας λίγο πάνω από τις 100, ενώ το οικονομικό κόστος της βίας ανέρχεται σήμερα σε σχεδόν 22 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με το Institute for Economics and Peace. Αυτό αντιστοιχεί σε περισσότερο από 10% του παγκόσμιου ΑΕΠ.

Οι πόλεμοι ανατρέπουν την ικανότητα του χρηματοπιστωτικού κλάδου να προβλέπει τα πάντα, από την τιμή του πετρελαίου έως το κόστος ενός στεγαστικού δανείου, και η Wall Street έχει αναγκαστεί να αναγνωρίσει ότι ορισμένα μακροχρόνια μοντέλα κινδύνου μπορεί να μην είναι πλέον κατάλληλα. Η Citigroup προειδοποιεί κατά της χρήσης μοντέλων «καθρέφτη οπισθοπορείας» που βασίζονται αποκλειστικά σε ιστορικά δεδομένα, ενώ η Morgan Stanley υποστηρίζει ότι πρέπει να «επαναξιολογηθεί» συνολικά το status quo των γεωπολιτικών κινδύνων.

«Αντί να κοιτάζουν πίσω, οι ασφαλιστικές και οι επενδυτές θέλουν ολοένα και περισσότερο να γνωρίζουν τι μπορεί να συμβεί και πού», δήλωσε σε συνέντευξη ο Sam Haynes, επικεφαλής δεδομένων και ανάλυσης στη Verisk Maplecroft, μια παγκόσμια εταιρεία συμβούλων κινδύνου. «Θέλουν μια προγνωστική, μελλοντοστραφή εικόνα».

Η Verisk, γνωστή κυρίως για τα μοντέλα φυσικών καταστροφών που χρησιμοποιούν οι ασφαλιστικές και οι επενδυτές σε catastrophe bonds, παρουσίασε πρόσφατα ένα μοντέλο που, όπως υποστηρίζει, θα μπορούσε να είχε βοηθήσει τους επαγγελματίες των χρηματοοικονομικών να προβλέψουν τον πόλεμο στο Ιράν.

Ο δείκτης Predictive War Index, που δόθηκε σε πελάτες στα τέλη Μαΐου, χρησιμοποιεί αλγόριθμο μηχανικής μάθησης για να εκτιμά την πιθανότητα πολέμου σε μια χώρα μέσα στους επόμενους 12 μήνες. Εκπαιδεύτηκε σε πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα της περιόδου 1995–2022 και δεν λαμβάνει υπόψη τον τρέχοντα πόλεμο στο Ιράν. Ωστόσο, δοκιμές έδειξαν ότι αν το μοντέλο ήταν διαθέσιμο στις αρχές Ιανουαρίου, θα είχε δείξει πιθανότητα 66% για ξέσπασμα πολέμου στο Ιράν ενάμιση μήνα αργότερα, σύμφωνα με τη Verisk.

Ένα άλλο νέο μοντέλο της εταιρείας, ο Geopolitical Relations Index, παρακολουθεί το επίπεδο έντασης μεταξύ ζευγών χωρών. Εξετάζει παραμέτρους όπως το αν έχουν υπάρξει στο παρελθόν στρατιωτικές συγκρούσεις, πόσο όμοια είναι τα πολιτικά τους συστήματα ή αν βρίσκονται γεωγραφικά αρκετά κοντά ώστε να μπορούν να προβάλουν ισχύ.

Ένα τρίτο μοντέλο της Verisk, που παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο του 2023, έχει από τότε προβλέψει σωστά έξι από τις επτά κυβερνητικές καταρρεύσεις, συμπεριλαμβανομένης της ανατροπής του Μπασάρ αλ Άσαντ στη Συρία το 2024 και της αιφνίδιας απομάκρυνσης του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα τον Ιανουάριο.

Στην περίπτωση του Μαδούρο, «υπήρχαν οικονομικά προβλήματα σε συνδυασμό με ένα ιστορικό πολιτικής αστάθειας που αύξησαν τον κίνδυνο», ανέφερε ο Chris Boylan, ειδικός στη data science της Verisk Maplecroft.

Η Rand Corporation διαθέτει ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που μετατρέπει σύνθετα και αβέβαια ερωτήματα, όπως η αλλαγή καθεστώτος, σε συγκεκριμένες εκτιμήσεις πιθανοτήτων. Το μοντέλο βασίζεται εν μέρει στις συγκεντρωτικές απόψεις ατόμων που δεν είναι ειδικοί στο αντικείμενο για την πρόβλεψη μελλοντικών σεναρίων. Όταν εφαρμόστηκε στα μέσα Μαΐου, έδειξε πιθανότητα 20% το καθεστώς του Ιράν να μην επιβιώσει έως το 2027.

«Τα αποτελέσματα δεν σχεδιάζονται μόνο για να περιγράψουν τι μπορεί να συμβεί, αλλά για να δείξουν στους υπεύθυνους πολιτικής πώς συγκεκριμένες ενέργειες, όπως κυρώσεις, διπλωματική εμπλοκή ή στήριξη της κοινωνίας των πολιτών, αλλάζουν αυτές τις πιθανότητες στην πράξη», δήλωσε ο Anthony Vassalo, διευθυντής της RAND Forecasting Initiative.

Τα παραδοσιακά μοντέλα συχνά παύουν να λειτουργούν σε αυτό το περιβάλλον, επειδή ένα γεγονός όπως ένας εμπορικός αποκλεισμός ή η επιβολή κυρώσεων «δεν συμπεριφέρεται ως τυπική απόκλιση σε κανονική κατανομή», δήλωσε ο Krishan Sharma, ανώτερος αντιπρόεδρος διαχείρισης μοντέλων κινδύνου στην Citi. «Αλλάζει ολόκληρη την κατανομή».

Η διαταραχή στη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ έχει στρέψει εκ νέου την προσοχή στην ακραία ευαλωτότητα παρόμοιων κρίσιμων θαλάσσιων σημείων παγκοσμίως, απαιτώντας νέους αλγορίθμους κινδύνου για τις ναυτασφαλίσεις και το παγκόσμιο εμπόριο. Λίγο μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, το Lloyd’s του Λονδίνου τιμολογούσε τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου στο Στενό του Ορμούζ έως και στο 1% της αξίας ενός πλοίου ανά ταξίδι, έναντι μόλις κλάσματος του ποσοστού πριν από τη σύγκρουση, σύμφωνα με τη Moody’s.

Οι ειδικοί στη μοντελοποίηση εξετάζουν πλέον σενάρια συγκρούσεων όπως τις τρομοκρατικές επιθέσεις, «όπου σχετικά χαμηλού κόστους ενέργειες μπορούν να προκαλέσουν δυσανάλογες οικονομικές απώλειες», δήλωσε ο Gordon Woo, ειδικός κινδύνου καταστροφών στη Moody’s. Με τα νέα μοντέλα, οι ασφαλιστικές μπορούν να αξιολογούν καλύτερα πώς οι διαταραχές εξελίσσονται σε ολόκληρες ναυτιλιακές διαδρομές και εφοδιαστικές αλυσίδες, αντί να εστιάζουν μόνο στη φυσική ζημιά μεμονωμένων περιουσιακών στοιχείων.

Η Tina Fordham, συνιδρύτρια της Fordham Global Foresight και πρώην επικεφαλής γεωπολιτικής ανάλυσης της Citi, προειδοποιεί ότι η γεωπολιτική μεταβλητότητα όχι μόνο έχει «κανονικοποιηθεί», αλλά επιταχύνεται.

Τα γεγονότα που εκτυλίσσονται «είναι συνεπή με τη θεωρία μας για τον γεωπολιτικό υπερκύκλο, όπου οι αυξημένοι παράγοντες κινδύνου διαρρηγνύουν τους παγκόσμιους μηχανισμούς σταθερότητας και προκαλούν περισσότερα γεωπολιτικά σοκ», ανέφερε. «Το 2025 επιτάχυνε αυτόν τον υπερκύκλο και αποτέλεσε καμπανάκι αφύπνισης για τα ανώτατα στελέχη».

Πέρα από την εμπειρία στη μοντελοποίηση φυσικών καταστροφών, οι ειδικοί κινδύνου αξιοποιούν πλέον και μεθοδολογίες που χρησιμοποιούνται για την πρόβλεψη απεργιών, ταραχών και κοινωνικών αναταραχών.

Τα νέα μοντέλα κινδύνου θα επιτρέπουν στις ασφαλιστικές να ενσωματώνουν μια προγνωστική οπτική του πολέμου στις διαδικασίες ανάληψης κινδύνου και διαχείρισης έκθεσης, σύμφωνα με τη Verisk.

Τέτοια εργαλεία γίνονται ολοένα και πιο απαραίτητα για τους επαγγελματίες των χρηματοοικονομικών που προσπαθούν να λειτουργήσουν σε έναν «κατακερματισμένο, πολυπολικό κόσμο», καθώς ο παλιός κόσμος της «παγκοσμιοποιημένης αποδοτικότητας» υποχωρεί, σύμφωνα με έκθεση του Morgan Stanley Institute.

Ο πόλεμος πλέον έχει ξεπεράσει τις κοινωνικές αναταραχές ως η πιο φοβισμένη μορφή πολιτικής βίας για τις εταιρείες που προσπαθούν να ασφαλιστούν, σύμφωνα με έκθεση της Allianz τον Μάιο.

«Ο πόλεμος είναι μια αυξανόμενη απειλή για τις επιχειρήσεις παγκοσμίως», αναφέρει η έκθεση.

Διαβάστε ακόμη: