Τη στρατηγική συνεργασία της Alpha Bank με το Πολυτεχνείο Κρήτης για την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης σχετικά με την αναπτυξιακή πορεία του νησιού έως το 2035 ανακοίνωσε ο CEO της Alpha Bank, Βασίλης Ψάλτης, στο συνέδριο Economist Impact «Investing in Change: How Crete is Being Transformed» στα Χανιά.
«Η Κρήτη διαθέτει ισχυρές προοπτικές, αλλά η επόμενη φάση ανάπτυξης θα απαιτήσει πιο σύνθετες και στοχευμένες επιλογές, βασισμένες σε δεδομένα, στρατηγική και συνεργασία», υπογράμμισε ο CEO της Alpha Bank. Η μελέτη θα εξετάσει εναλλακτικά σενάρια ανάπτυξης, τις επιπτώσεις των μεγάλων έργων υποδομής, τις επενδυτικές ανάγκες και την ανθεκτικότητα της κρητικής οικονομίας.
Μελέτη για το νέο αναπτυξιακό μοντέλο
Ο κ. Ψάλτης σημείωσε πως η Κρήτη βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής και για να ληφθούν οι σωστές αποφάσεις απαιτείται βαθιά κατανόηση των δεδομένων, όχι υποθέσεις. «Για αυτό προχωρήσαμε στην υποστήριξη μιας ανεξάρτητης ακαδημαϊκής έρευνας που αποτυπώνει τη δομή της οικονομίας, τους περιορισμούς και τους κινδύνους – συμπεριλαμβανομένων των πιέσεων σε υποδομές και χρήσεις γης – καθώς και τις επενδυτικές διαδρομές της επόμενης δεκαετίας», πρόσθεσε.
Όπως εξήγησε, η μελέτη υπερβαίνει μια συμβατική οικονομική αποτύπωση, καθώς οι ερευνητικές ομάδες θα εξετάσουν την πορεία της Κρήτης υπό διαφορετικά σενάρια ανάπτυξης, θα αξιολογήσουν την ανθεκτικότητά της σε εξωτερικούς κραδασμούς αλλά και τη δυναμική της σε σύγκριση με αντίστοιχους κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου, ενώ θα αναλυθούν η επίδραση μεγάλων έργων υποδομής όπως το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι και ο ΒΟΑΚ, και οι τομείς με τις ισχυρότερες προοπτικές έως το 2035. «Τα ευρήματα θα παρουσιαστούν δημόσια στην Κρήτη και θα είναι διαθέσιμα στην Πολιτεία, την Αυτοδιοίκηση, θεσμικούς φορείς, επιχειρήσεις και την ακαδημαϊκή κοινότητα», υπογράμμισε ο κ. Ψάλτης.
Σε ερώτημα του Countries Editor του Economist Alasdair Ross για την ακαδημαϊκή ανεξαρτησία της μελέτης, ο κ. Ψάλτης σημείωσε ότι «δεν επιδιώκουμε προκαθορισμένα συμπεράσματα· αν η έρευνα αναδείξει υπερσυγκέντρωση επενδύσεων, γεωγραφικές πιέσεις ή επιχειρηματικά μοντέλα που δεν είναι βιώσιμα μακροπρόθεσμα, τότε αυτά θα δημοσιοποιηθούν και θα ληφθούν υπόψη και στις δικές μας χρηματοδοτικές αποφάσεις». Και πρόσθεσε: «αν τα ρίσκα δεν εντοπιστούν εγκαίρως, θα τα επωμιστεί πρώτα η τοπική οικονομία και στη συνέχεια το χρηματοπιστωτικό σύστημα· γι’ αυτό προτιμούμε να τα αναδείξουμε τώρα, όσο υπάρχει περιθώριο προσαρμογής, γιατί μια τράπεζα που χρηματοδοτεί μόνο ό,τι είναι άνετο, απλώς αποφεύγει τον ρόλο της».
Ουσιαστική ανάγνωση των δεδομένων για τον τουρισμό
Αναφορικά με τη δυναμική του τουρισμού στην Κρήτη, ο κ. Ψάλτης επισήμανε ότι «η πραγματική ιστορία της Κρήτης είναι μια ιστορία κλίμακας και ταχύτητας, καθώς τα τουριστικά έσοδα ανήλθαν σε περίπου €4,3 δισ. το 2025, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 19% του συνόλου της χώρας, με ανάπτυξη πολύ ισχυρότερη από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί».
Την ίδια στιγμή, αναγνώρισε τις πιέσεις που καταγράφονται, σημειώνοντας ότι η ένταση του τουρισμού είναι δεδομένη και η Κρήτη κατατάσσεται μεταξύ των πιο τουριστικά «θερμών» περιοχών της Ευρώπης, ωστόσο δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε αυτή τη συνθήκη ως ένα απλό, στατικό φαινόμενο, αλλά αποτέλεσμα ταχείας ανάπτυξης, χωρικής συγκέντρωσης και έντονης εποχικότητας.
«Το ζήτημα δεν είναι μόνο πόσος τουρισμός υπάρχει, αλλά πού και πώς κατανέμεται· ελλιπή ή παρωχημένα χωροταξικά πλαίσια τείνουν να συγκεντρώνουν τη δραστηριότητα σε συγκεκριμένες περιοχές, εντείνοντας τις τοπικές πιέσεις, ενώ ταυτόχρονα οι περιορισμοί σε κρίσιμες υποδομές, όπως τα δίκτυα ύδρευσης, διαχείρισης αποβλήτων και το οδικό δίκτυο, μπορούν να μετατρέψουν την ανάπτυξη σε συμφόρηση. Η Κρήτη διαθέτει ισχυρές προοπτικές, αλλά η επόμενη φάση ανάπτυξης θα απαιτήσει πιο σύνθετες και στοχευμένες επιλογές, βασισμένες σε δεδομένα, στρατηγική και συνεργασία», επεσήμανε σχετικώς ο κ. Ψάλτης.
Από τις υποδομές στην πραγματική οικονομία
Στο πλαίσιο αυτό, ο CEO της Alpha Bank επεσήμανε ότι η Κρήτη είναι στο επίκεντρο ενός πολύ ισχυρού προγράμματος αναβάθμισης των υποδομών της και ότι, πλέον, «η πρόκληση βρίσκεται στην ικανότητα οικονομίας και επιχειρήσεων να τις αξιοποιήσουν. Η Κρήτη διαθέτει ήδη μια πιο διαφοροποιημένη παραγωγική βάση από ό,τι συχνά εκτιμάται, με περισσότερες από 120 επιχειρήσεις εκτός τουρισμού με κύκλο εργασιών άνω των €10 εκατ., που δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως η μεταποίηση, η αγροδιατροφή και τα βιομηχανικά προϊόντα, πολλές από τις οποίες έχουν ισχυρό εξαγωγικό προσανατολισμό», σημείωσε.
Ωστόσο, επεσήμανε ότι παραμένουν σημαντικά κενά σε τομείς όπως τα logistics, οι εφοδιαστικές αλυσίδες, η ψηφιακή ενσωμάτωση και η χρηματοδότηση μικρότερων επιχειρήσεων, καθώς και σε ζητήματα ανθρώπινου δυναμικού και στέγασης εργαζομένων, τα οποία αποτελούν πλέον κρίσιμους περιοριστικούς παράγοντες ανάπτυξης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ζήτημα της εποχικότητας, τονίζοντας ότι «παρότι ο τουρισμός στην Κρήτη παραμένει έντονα συγκεντρωμένος στους καλοκαιρινούς μήνες, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται μια ουσιαστική επέκταση πέραν της παραδοσιακής περιόδου λειτουργίας». Όπως σημείωσε, «η μετάβαση προς ένα ευρύτερο, σχεδόν δωδεκάμηνο μοντέλο είναι εφικτή, αλλά απαιτεί την ενίσχυση της συνολικής εμπειρίας πέρα από τον ήλιο και τη θάλασσα, με έμφαση στη γαστρονομία, τον πολιτισμό και τη μοναδική ταυτότητα της Κρήτης, καθώς και την κατάλληλη διασυνδεσιμότητα».
Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν αυτή την τάση: ο Οκτώβριος κατέγραψε αύξηση αφίξεων 10,5% το 2025, ενώ ο Νοέμβριος αύξηση σχεδόν 40% σε ετήσια βάση. Η παραγωγική περίοδος του νησιού εκτείνεται πλέον από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο και διευρύνεται.
Στάθηκε, επίσης, στον ρόλο των μεγάλων έργων υποδομών, επισημαίνοντας ότι «επενδύσεις όπως ο ΒΟΑΚ, το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι και οι ψηφιακές υποδομές δημιουργούν τις προϋποθέσεις για διαφοροποίηση και επέκταση της τουριστικής δραστηριότητας, επιτρέποντας την ανάπτυξη νέων μορφών επένδυσης που δεν περιορίζονται στην αιχμή της σεζόν».
Τέλος, ο κ. Ψάλτης τόνισε ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας είναι σε θέση να ενισχύσει τον στρατηγικό σχεδιασμό της περιφερειακής ανάπτυξης, υπογραμμίζοντας τη σημασία της τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων και της θεσμικής συνεργασίας. Όπως είπε, μέσα από τη σύνδεση της τραπεζικής εμπειρίας με την ακαδημαϊκή γνώση, διαμορφώνεται ένα ισχυρό πλαίσιο κατανόησης των εξελίξεων και προετοιμασίας για το μέλλον, με στόχο μια Κρήτη πιο ανθεκτική, ισορροπημένη και ανταγωνιστική μέχρι το 2035.
