Η ελληνική αγορά Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας εισέρχεται σε μια νέα, πολύ πιο απαιτητική εποχή, όπου η πρόσβαση σε χρηματοδότηση δεν θεωρείται πλέον δεδομένη. Η εκρηκτική μεταβλητότητα στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, οι αυξανόμενες περικοπές παραγωγής, η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές και οι αυστηρότερες τραπεζικές απαιτήσεις ανατρέπουν το μοντέλο πάνω στο οποίο αναπτύχθηκαν οι επενδύσεις ΑΠΕ τα τελευταία χρόνια.

Το μήνυμα από τις τράπεζες είναι πλέον σαφές: τα έργα που βασίζονται αποκλειστικά στις προσδοκίες της αγοράς χωρίς εξασφαλισμένες και προβλέψιμες ταμειακές ροές δύσκολα θα μπορούν να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση.

«Η εποχή που κάποιος έστελνε ένα email στην τράπεζα και εξασφάλιζε δάνειο έχει τελειώσει. Έργα με υψηλό market risk δεν θεωρούνται πλέον χρηματοδοτήσιμα», τόνισε ο Βασίλης Καραμούζης, γενικός διευθυντής εταιρικών και επενδυτικών χρηματοδοτήσεων της Εθνικής Τράπεζας, μιλώντας στο 11ο Συμπόσιο Ενεργειακής Μετάβασης.

Η αγορά ενέργειας αλλάζει δραματικά

Όπως εξήγησε το τραπεζικό στέλεχος, η σημερινή αγορά δεν θυμίζει σε τίποτα το σταθερό περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύχθηκαν οι ενεργειακές επενδύσεις την προηγούμενη εικοσαετία.

Για χρόνια, οι τράπεζες λειτουργούσαν σε συνθήκες χαμηλού κόστους χρήματος, περιορισμένης μεταβλητότητας και σχετικά προβλέψιμων αποδόσεων. Η ενεργειακή κρίση και ο πόλεμος ανέτρεψαν πλήρως αυτή την ισορροπία.

«Το LNG από τα 30 ευρώ πήγε στα 60 ευρώ και αυτό σε μια οικονομία όπως η ελληνική έχει τεράστιες συνέπειες. Η μεταβλητότητα αυτή πέρασε πλέον και στη χονδρεμπορική αγορά ενέργειας. Το μεσημέρι βλέπουμε μηδενικές τιμές και το βράδυ 300 ευρώ. Πρόκειται για μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος στάθηκε και στη βίαιη μεταβολή του χρηματοοικονομικού περιβάλλοντος, σημειώνοντας ότι μέσα σε ελάχιστα χρόνια τα επιτόκια πέρασαν από το 4% στο μηδέν και στη συνέχεια ξανά πάνω από το 2%, ενώ οι αγορές προεξοφλούν νέες κινήσεις από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην έντονη αστάθεια στις διεθνείς αγορές συναλλάγματος, με το ευρώ και το δολάριο να μεταβάλλονται διαρκώς μέσα σε σύντομα χρονικά διαστήματα, στοιχείο που αποτυπώνει το επίπεδο αβεβαιότητας που καλούνται πλέον να διαχειριστούν οι επενδυτές και οι τράπεζες.

Το «κλειδί» πλέον είναι η προβλεψιμότητα των εσόδων

Σύμφωνα με τον Βασίλη Καραμούζη, το βασικό κριτήριο χρηματοδότησης δεν είναι πλέον μόνο η ύπαρξη άδειας ή όρων σύνδεσης, αλλά η δυνατότητα ενός έργου να παράγει σταθερές και προβλέψιμες ταμειακές ροές.

«Το βασικό ζήτημα πλέον είναι το bankability των projects. Το σημαντικότερο στοιχείο για μια τράπεζα είναι η προβλεψιμότητα των cash flows», υπογράμμισε.

Όπως εξήγησε, οι τράπεζες απαιτούν πλέον πιο ανθεκτικά επιχειρηματικά μοντέλα, μεγαλύτερη προστασία απέναντι στη μεταβλητότητα της αγοράς και μακροχρόνιες συμβάσεις που να διασφαλίζουν σταθερά έσοδα.

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν τα PPAs και τα εργαλεία σταθεροποίησης τιμών.

«Πρέπει να βρούμε τρόπους να περιοριστεί η μεταβλητότητα των εσόδων. Αυτό μπορεί να γίνει μέσω PPAs ή άλλων μηχανισμών. Εμείς ως τράπεζα προσφέρουμε ακόμη και δεκαετή προϊόντα σταθερών τιμών, αλλά πλέον η αξιολόγηση βασίζεται σε σταθερές ροές», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι περικοπές παραγωγής φέρνουν νέο κίνδυνο για τα δάνεια

Η νέα τραπεζική επιφυλακτικότητα συνδέεται άμεσα με τη ραγδαία ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών έργων στην Ελλάδα χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση των δικτύων και των υποδομών αποθήκευσης.

Η αυξημένη διείσδυση των ΑΠΕ προκαλεί ολοένα και συχνότερα περικοπές παραγωγής, ενώ οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας παρουσιάζουν ακραίες διακυμάνσεις, με μηδενικές ή ακόμη και αρνητικές τιμές τις μεσημβρινές ώρες και εκρηκτικές αυξήσεις το βράδυ.

Η εικόνα αυτή ενισχύει τους φόβους για τη δημιουργία μιας νέας γενιάς «κόκκινων» ενεργειακών δανείων, ειδικά σε έργα που δεν διαθέτουν μηχανισμούς αντιστάθμισης κινδύνου ή σταθερά έσοδα.

«Έχουμε πλέον περικοπές παραγωγής, αυξανόμενη μεταβλητότητα και αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Όλα αυτά δημιουργούν νέα δεδομένα και νέα ρυθμιστικά ζητήματα. Η αγορά γίνεται όλο και πιο σύνθετη και απαιτητική. Δεν είναι πια μια απλή υπόθεση για έναν μεμονωμένο παραγωγό όπως στο παρελθόν», σημειώθηκε χαρακτηριστικά.

Νέο μοντέλο για την αγορά ΑΠΕ

Το συμπέρασμα που διαμορφώνεται στην αγορά είναι ότι η ελληνική ενεργειακή μετάβαση εισέρχεται σε μια δεύτερη φάση, όπου η ταχύτητα ανάπτυξης δεν θα αρκεί από μόνη της.

Η επόμενη ημέρα θα απαιτεί συνδυασμό αποθήκευσης, σταθερών συμβολαίων, καλύτερης διαχείρισης ρίσκου και πιο ώριμων χρηματοδοτικών σχημάτων.

Το μοντέλο της εύκολης τραπεζικής χρηματοδότησης που κυριάρχησε τα προηγούμενα χρόνια φαίνεται να κλείνει οριστικά τον κύκλο του, ανοίγοντας μια νέα περίοδο αυστηρότερων αξιολογήσεων και πολύ μεγαλύτερης προσοχής απέναντι στον ενεργειακό κίνδυνο.

Διαβάστε ακόμη: