Η Τράπεζα της Αγγλίας (BoE) άφησε αμετάβλητα τα επιτόκια στο 3,75%, αλλά έστειλε σαφώς πιο «σκληρό» μήνυμα στις αγορές, προειδοποιώντας ότι η παρατεταμένη αναταραχή στη Μέση Ανατολή και η άνοδος του ενεργειακού κόστους μπορεί να καταστήσουν αναγκαίες νέες αυξήσεις επιτοκίων.
Η Επιτροπή Νομισματικής Πολιτικής ψήφισε με 6-3 υπέρ της διατήρησης του βασικού επιτοκίου στο 3,75%, όπως ανέμεναν οι οικονομολόγοι. Οι τρεις διαφωνούντες, ο επικεφαλής οικονομολόγος Χιου Πιλ και τα εξωτερικά μέλη Μέγκαν Γκριν και Κάθριν Μαν, τάχθηκαν υπέρ άμεσης αύξησης κατά 25 μονάδες βάσης, στο 4%.
Το σημαντικότερο στοιχείο της συνεδρίασης, ωστόσο, ήταν η αισθητή μετατόπιση της ρητορικής της κεντρικής τράπεζας. Ο διοικητής Άντριου Μπέιλι συνέδεσε ευθέως τη διάρκεια της ενεργειακής αναταραχής με την πιθανότητα νέας νομισματικής σύσφιγξης.
Όπως επισήμανε, μέχρι στιγμής το υψηλότερο παγκόσμιο ενεργειακό κόστος έχει περιορισμένη επίδραση στη διαμόρφωση τιμών και μισθών στη Βρετανία. Όσο περισσότερο όμως διαρκεί η μεταβλητότητα, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος ισχυρότερης επίδρασης στον πληθωρισμό και, κατά συνέπεια, η πιθανότητα να χρειαστεί αύξηση του βασικού επιτοκίου ώστε ο πληθωρισμός να επιστρέψει στον στόχο του 2%.
Πληθωρισμός πάνω από 4%
Η αλλαγή στάσης συνοδεύτηκε από σημαντική αναθεώρηση των προβλέψεων για τις τιμές. Η BoE εκτιμά πλέον ότι ο πληθωρισμός, ο οποίος διαμορφώθηκε στο 3,1% τον Αύγουστο, μπορεί να ξεπεράσει ελαφρώς το 4% στις αρχές του 2027.
Πρόκειται για αισθητή επιδείνωση σε σχέση με την προηγούμενη πρόβλεψη, η οποία τοποθετούσε την κορύφωση του πληθωρισμού στο 3,2% στα τέλη του 2026. Η κεντρική τράπεζα σημείωσε ότι οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό έχουν μετατοπιστεί περαιτέρω προς τα πάνω μετά τις προβλέψεις του Ιουλίου, καθώς η εξέλιξη των ενεργειακών τιμών παρουσιάζει ομοιότητες με το δυσμενές σενάριο που είχε εξετάσει.
Η BoE δεν βλέπει ακόμη σαφείς ενδείξεις ότι οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν περάσει με ένταση στην αγορά εργασίας ή στην τιμολογιακή πολιτική των επιχειρήσεων. Προειδοποιεί όμως ότι ο κίνδυνος αυτός αυξάνεται και ότι δεν μπορεί να περιμένει μέχρι να εμφανιστούν πλήρως οι λεγόμενες δευτερογενείς επιδράσεις πριν αντιδράσει.
Η διαφοροποίηση είναι σημαντική και στο εσωτερικό της Επιτροπής. Εκτός από τα τρία μέλη που ψήφισαν ήδη υπέρ αύξησης, αυτή τη φορά ο Μπέιλι και οι υποδιοικητές Σάρα Μπρίντεν, Κλερ Λομπαρντέλι και Ντέιβ Ράμσντεν άφησαν επίσης ανοικτό το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων στο επόμενο διάστημα.
Καλύτερη ανάπτυξη, μεγαλύτερος πληθωριστικός κίνδυνος
Στον αντίποδα, η εικόνα για τη βρετανική οικονομία εμφανίζεται καλύτερη. Η Τράπεζα της Αγγλίας αναβάθμισε την εκτίμησή της για την ανάπτυξη του τρίτου τριμήνου στο 0,4%, από μόλις 0,1% προηγουμένως.
Έτσι, το νέο μήνυμα προς τις αγορές είναι διπλό: η οικονομία εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, αλλά ταυτόχρονα η ενεργειακή κρίση αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο να παραμείνει ο πληθωρισμός πολύ πάνω από τον στόχο, περιορίζοντας τα περιθώρια για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.
Παράλληλα, η BoE ανακοίνωσε σημαντική αλλαγή στην πολιτική μείωσης του χαρτοφυλακίου βρετανικών κρατικών ομολόγων που είχε αποκτήσει στο πλαίσιο προηγούμενων προγραμμάτων ποσοτικής χαλάρωσης. Η κεντρική τράπεζα παγώνει προς το παρόν τις ενεργές πωλήσεις gilts στην αγορά και θέτει ως νέο μακροπρόθεσμο στόχο τη μείωση του χαρτοφυλακίου ομολόγων που διακρατεί για σκοπούς νομισματικής πολιτικής στο μηδέν έως το 2034.
Για τις αγορές, πάντως, το βασικό μήνυμα της συνεδρίασης βρίσκεται στα επιτόκια: το 3,75% δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη το ταβάνι του κύκλου, καθώς μια παρατεταμένη ενεργειακή αναταραχή και ένας πληθωρισμός που κινείται προς και πάνω από το 4% μπορούν να επαναφέρουν την Τράπεζα της Αγγλίας σε τροχιά αυξήσεων.
