Στις ακτές της Βαλτικής, στο γερμανικό νησί Ρίγκεν, δεσπόζει ένα από τα πιο εντυπωσιακά αλλά και αμφιλεγόμενα κτίρια της Ευρώπης. Πρόκειται για την Prora, ένα γιγαντιαίο συγκρότημα μήκους 4,5 χιλιομέτρων που κατασκευάστηκε στα χρόνια του ναζιστικού καθεστώτος με στόχο να αποτελέσει το μεγαλύτερο παραθαλάσσιο θέρετρο στον κόσμο. Αν και σχεδιάστηκε για να φιλοξενεί ταυτόχρονα 20.000 επισκέπτες, δεν υποδέχθηκε ποτέ ούτε έναν.
Η κατασκευή ξεκίνησε το 1936, έπειτα από εντολή του Αδόλφου Χίτλερ, στο πλαίσιο του προγράμματος «Kraft durch Freude» («Δύναμη μέσω της Χαράς»). Η πρωτοβουλία αυτή είχε ως στόχο να προσφέρει διακοπές και ψυχαγωγία στους Γερμανούς εργαζόμενους, ενισχύοντας παράλληλα την προπαγάνδα του καθεστώτος και την πίστη των πολιτών στο Τρίτο Ράιχ.
To μεγαλεπήβολο σχέδιο του Χίτλερ για 20.000 επισκέπτες
Το σχέδιο ήταν μεγαλεπήβολο, όπως επισημαίνει και το ΒigΤhink. Οκτώ σχεδόν πανομοιότυπα κτίρια εκτείνονταν παράλληλα με την ακτογραμμή, ώστε κάθε δωμάτιο να έχει θέα στη θάλασσα. Προβλέπονταν 10.000 δωμάτια, θέατρα, κινηματογράφοι, αθλητικές εγκαταστάσεις, αίθουσες εκδηλώσεων και αποβάθρα για την άφιξη κρουαζιερόπλοιων. Ωστόσο, το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου το 1939 έβαλε τέλος στο έργο πριν ολοκληρωθεί και το θέρετρο δεν λειτούργησε ποτέ όπως είχε σχεδιαστεί.
Μετά τον πόλεμο, το τεράστιο συγκρότημα άλλαξε πολλές χρήσεις. Αρχικά αξιοποιήθηκε από τον σοβιετικό στρατό και αργότερα από τον στρατό της Ανατολικής Γερμανίας ως στρατώνας και εκπαιδευτικό κέντρο. Για δεκαετίες μεγάλο μέρος του έμεινε εγκαταλελειμμένο, αποτελώντας ένα επιβλητικό αλλά ερειπωμένο μνημείο μιας σκοτεινής εποχής.
Η εικόνα της Prora άρχισε να αλλάζει μετά την επανένωση της Γερμανίας. Τμήματα του συγκροτήματος πουλήθηκαν σε ιδιώτες επενδυτές, ανακαινίστηκαν και μετατράπηκαν σε ξενοδοχεία, πολυτελή διαμερίσματα και εξοχικές κατοικίες. Σήμερα, οι επισκέπτες μπορούν να κάνουν κράτηση για διαμονή σε ένα μέρος που κάποτε συμβόλιζε τη ναζιστική μεγαλομανία. Παράλληλα, σημαντικό τμήμα του συγκροτήματος λειτουργεί ως μουσείο και κέντρο τεκμηρίωσης, ώστε να διατηρείται ζωντανή η μνήμη της ιστορίας του και να παρουσιάζεται ο πραγματικός σκοπός για τον οποίο δημιουργήθηκε.
Η μετατροπή της Prora σε τουριστικό προορισμό εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις. Για κάποιους αποτελεί παράδειγμα επιτυχημένης αξιοποίησης ενός εγκαταλελειμμένου μνημείου, ενώ άλλοι θεωρούν ότι η πολυτελής χρήση ενός τόσο φορτισμένου ιστορικά χώρου κινδυνεύει να αμβλύνει τη μνήμη των εγκλημάτων του ναζισμού. Σε κάθε περίπτωση, η Prora παραμένει ένα από τα πιο παράδοξα κτίρια της Ευρώπης: ένα ξενοδοχείο που σχεδιάστηκε για χιλιάδες ανθρώπους, αλλά δεν λειτούργησε ποτέ για τον σκοπό που δημιουργήθηκε.
