Ο επικείμενος διαγωνισμός για την παραχώρηση τμήματος του Οργανισμού Λιμένος Ελευσίνας, με την προσδοκία ο παραχωρησιούχος να ανήκει στη σφαίρα επιρροής της Δύσης, αποτελεί μόνο ένα κομμάτι του ευρύτερου σχεδιασμού ΗΠΑ και Ελλάδας για τη στρατηγική αναβάθμιση της χώρας και των υποδομών της στη νέα τάξη πραγμάτων που διαμορφώνεται στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη.

Σχεδιασμός που περιλαμβάνει την ενέργεια, την ασφάλεια, τις μεταφορές και τη διασφάλιση απρόσκοπτης λειτουργίας της εφοδιαστικής αλυσίδας Ευρώπης και ΗΠΑ σε περιόδους κρίσης.

Το σχέδιο, εκτός από τις ενεργειακές συμφωνίες που δρομολογούνται για τη μεταφορά αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και τις υπεράκτιες εξορύξεις αμερικανικών εταιρειών για την αναζήτηση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, προβλέπει την ανάπτυξη των κατάλληλων λιμενικών υποδομών για την εξυπηρέτηση τόσο των ενεργειακών μεταφορών όσο και των αμυντικών και άλλων μεταφορών εξοπλισμού και προσωπικού. Το σχέδιο βρίσκεται ήδη σε εφαρμογή και η κλιμάκωσή του έχει ξεκινήσει νωρίτερα φέτος.

Ηδη οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν επισήμως το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης για τον εφοδιασμό των δυνάμεών τους, αλλά και των συμμάχων τους στην ανατολική και κεντρική Ευρώπη, ενώ παράλληλα έχουν αναβαθμίσει την εγκατάσταση στο λιμάνι της Σούδας όπου διατηρούν σημαντικότατη ναυτική παρουσία.

Στην Ελευσίνα έχει δρομολογηθεί η αναβάθμιση των ναυπηγείων Ελευσίνας και των λιμενικών τους εγκαταστάσεων, ιδιοκτησίας της αμερικανικής ONEX, με χρηματοδότηση από την αμερικανική κρατική αναπτυξιακή τράπεζα DFC, ενώ τώρα τροχιοδρομεί η διαδικασία προκήρυξης διαγωνισμού για τμήμα του Οργανισμού Λιμένος Ελευσίνας που γειτνιάζει με τα ναυπηγεία.

Το «λιμενικό τόξο» αμερικανικού ενδιαφέροντος συμπληρώνουν το λιμάνι της Καβάλας και το λιμάνι του Βόλου. Το λιμάνι του Βόλου, όπως και της Αλεξανδρούπολης, αν και είχε βγει σε διαγωνιστική διαδικασία παραχώρησης, με απόφαση της κυβέρνησης παρέμεινε υπό δημόσιο έλεγχο, με τις απαραίτητες επενδύσεις για την αναβάθμισή του να αναλαμβάνονται από το Υπερταμείο.

Υπενθυμίζεται ότι κοντά στον Βόλο βρίσκονται στρατιωτικές εγκαταστάσεις στις οποίες υπάρχει αμερικανική πρόσβαση, ενώ συζητείται και σχέδιο για τη δημιουργία ενός νέου τερματικού σταθμού επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου (FSRU), εφόσον απαιτηθεί μεγαλύτερη δυναμικότητα από αυτή που παρέχουν η Αλεξανδρούπολη και η Ρεβυθούσα. Παράλληλα βέβαια αξιολογούνται και άλλες εναλλακτικές για πρόσθετο FSRU, όπως στους Αγίους Θεοδώρους.

Την εντατικοποίηση της συνεργασίας Ελλάδας – ΗΠΑ στους τομείς της ναυτιλίας, των λιμενικών υποδομών, της ενέργειας και της ασφάλειας είχε προαναγγείλει ήδη ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από τις αρχές Νοεμβρίου, αλλά και η πρέσβειρα των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Ακολούθησαν οι συμφωνίες της νεοσυσταθείσας εταιρείας Atlantic – See LNG Trade Α.Ε., μέτοχοι της οποίας είναι ο όμιλος Aktor και η ΔΕΠΑ Εμπορίας, με ποσοστά συμμετοχής 60% και 40% αντιστοίχως, για εισαγωγές αμερικανικού φυσικού αερίου και εξαγωγή τους στην ανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία.

Την εβδομάδα που πέρασε την περαιτέρω προώθηση των ελληνοαμερικανικών σχεδιασμών συζήτησαν ο υπουργός Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας με την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Η Αμερικανίδα πρέσβειρα σημείωσε ότι «οι ισχυροί σύμμαχοι (σ.σ. όπως η Ελλάδα) αξίζουν και θα λάβουν ισχυρές συνεργασίες, που βασίζονται στον σεβασμό, στην αμοιβαιότητα και κυρίως στα αποτελέσματα. Και αυτό ακριβώς σκοπεύουμε να κάνουμε και πάνω σε αυτό εργαζόμαστε εδώ και πολλούς μήνες, ακόμη και πριν από την άφιξή μου».

Αναφορά, η τελευταία, που σχετίζεται με τις συνομιλίες που έχει κάνει ο κ. Κικίλιας, κατόπιν σχετικών οδηγιών από τον πρωθυπουργό, ήδη από το καλοκαίρι κατά την επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον, με τον Αμερικανό υπουργό Εσωτερικών και επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ Νταγκ Μπέργκαμ.

Συνομιλίες που, όπως και αυτές που διεξάγει ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, στοχεύουν στην άμεση ενίσχυση των ναυτιλιακών, ενεργειακών και αμυντικών σχέσεων Ελλάδας – ΗΠΑ. Κάτι που προκύπτει άλλωστε εύκολα και από τις εξελίξεις στα μέτωπα αυτά τους τελευταίους μήνες. «Οι συνεχείς συνεισφορές της Ελλάδας στην παγκόσμια ναυτιλία διασφαλίζουν ότι ο καίριος ρόλος της ως περιφερειακού και παγκόσμιου κόμβου θα αυξάνεται και θα ενισχύεται ακόμη περισσότερο τα επόμενα χρόνια», ανέφερε χαρακτηριστικά την Τρίτη η Αμερικανίδα πρέσβειρα απευθυνόμενη στον Ελληνα υπουργό Ναυτιλίας.

Και ο κ. Κικίλιας απαντώντας στις δημόσιες αυτές τοποθετήσεις της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ ξεκαθάρισε ότι όσον αφορά το χαρτοφυλάκιό του «η συνεργασία θα έχει στόχο την ευημερία και την ανάπτυξη των δύο χωρών μας» και αφορά «θέματα των λιμενικών υποδομών, των αμερικανικών επενδύσεων στη χώρα μας σε λιμενικές υποδομές, σε θέματα συμφωνιών σε σχέση με τη ναυτιλία και τα θέματα ασφαλείας».

Το αμέσως επόμενο βήμα λοιπόν είναι η προκήρυξη ανοικτού διεθνούς διαγωνισμού για την υποπαραχώρηση τμημάτων του Οργανισμού Λιμένος Ελευσίνας. Ο διαγωνισμός αναμένεται να προκηρυχθεί εντός του πρώτου τριμήνου του 2026 και θα διεξαχθεί από το Υπερταμείο. Η σχετική εντολή προέρχεται από την Προεδρία της Κυβέρνησης και θα περιλαμβάνει τμήματα της χερσαίας ζώνης του λιμένα της Ελευσίνας.

Το λιμάνι έχει απόσταση μόλις 1,5 χλμ. από την εθνική οδό και μικρότερη των 5 χλμ. από το αεροδρόμιο της Ελευσίνας. Εχει εύκολη πρόσβαση στο σιδηροδρομικό δίκτυο και γειτνιάζει με το υπό ανάπτυξιν Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο, προϋπολογισμού περίπου 300 εκατ., που επίσης προχωράει με χρηματοδότηση από την Τράπεζα Πειραιώς και την αμερικανική DFC.

Υπενθυμίζεται επίσης ότι η αμυντική συνεργασία Ελλάδας – ΗΠΑ βασίζεται στη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA), η οποία έχει ανανεωθεί και διευρυνθεί επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια, ενισχύοντας τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, η βάση στον Κόλπο της Σούδας στην Κρήτη (η οποία χαρακτηρίζεται αυξημένης σημασίας για τις ΗΠΑ) και η χρήση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης θεωρούνται αμοιβαίως επωφελή για την εθνική ασφάλεια και των δύο χωρών.

Η Αλεξανδρούπολη τα τελευταία χρόνια, ειδικά μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, έχει αναδειχθεί σε σημαντικό κόμβο για τη μεταφορά δυνάμεων του ΝΑΤΟ. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι στο όχι και τόσο απώτερο μέλλον η συμφωνία μπορεί να διευρυνθεί και να περιλάβει κι άλλες λιμενικές και άλλου τύπου υποδομές αμερικανικού ενδιαφέροντος.

Διαβάστε ακόμη: