Αν νομίζατε ότι ο ναυτικός πόλεμος ανήκει στα βιβλία της ιστορίας ή στις ταινίες του Χόλιγουντ, καλωσορίσατε στο 2026. Ξεχάστε τις γραβάτες και τις διπλωματικές νότες των Βρυξελλών.

Στον Βόρειο Ατλαντικό και τη Μαύρη Θάλασσα, το παιχνίδι έχει αγριέψει. Τα γάντια βγήκαν και τη θέση των κυρώσεων πήραν τα ρεσάλτα, τα drones και οι τορπίλες.

Είμαστε μάρτυρες μιας σιωπηλής αλλά βίαιης μεταστροφής. Μέχρι πριν λίγους μήνες, η Δύση προσπαθούσε να πνίξει τα έσοδα της Μόσχας με χαρτούρα και γραφειοκρατία. Δεν δούλεψε.

Ο «σκιώδης στόλος» του Πούτιν –αυτό το παγκόσμιο μωσαϊκό από σαπιοκάραβα, εταιρείες-φαντάσματα και σημαίες ευκαιρίας– συνέχιζε να ταξιδεύει. Τώρα, όμως, η στρατηγική άλλαξε. Πλέον δεν μιλάμε για αποκλεισμό, αλλά για κυνήγι.

Το «Game Changer» των Αμερικανών

Το περιστατικό του Marinera έδωσε το σύνθημα της μεταστροφής της Ουάσινγκτον. Όταν οι ειδικές δυνάμεις των ΗΠΑ έκαναν ρεσάλτο στο δεξαμενόπλοιο, αγνοώντας επιδεικτικά τη ρωσική σημαία που κυμάτιζε στην πρύμνη, έστειλαν ένα μήνυμα που ακούστηκε μέχρι τα υπόγεια του Κρεμλίνου: «Η ασυλία τελείωσε».

Για δεκαετίες, η σημαία ενός κράτους (ειδικά μιας πυρηνικής δύναμης) ήταν ιερή. Θεωρούνταν εθνικό έδαφος. Η Ουάσινγκτον όμως αποφάσισε να αλλάξει τους κανόνες. Αν το πλοίο είναι ανασφάλιστο, παλιό και παραβιάζει κυρώσεις, αντιμετωπίζεται ως πειρατικό.

Το διεθνές δίκαιο πηγαίνει περίπατο μπροστά στην εθνική ασφάλεια. Πλέον, κάθε καπετάνιος που σκέφτεται να μεταφέρει ρωσικό αργό στον Ατλαντικό, ξέρει ότι δεν κινδυνεύει απλώς να του παγώσουν τον λογαριασμό στην τράπεζα, αλλά να βρεθεί με χειροπέδες και το πλοίο κατασχεμένο σε κάποιο αμερικανικό ναύσταθμο.

Το σχέδιο είναι κυνικό και έχει τρεις βασικούς άξονες:

1. «Αφαίμαξη» του Κέρδους (Bleed them dry)
Ο βασικός στόχος είναι να κάνουν τη μεταφορά του ρωσικού πετρελαίου τόσο ακριβή και δύσκολη, που να μην μένει σχεδόν καθόλου κέρδος για το Κρεμλίνο. Θέλουν το πετρέλαιο να φτάνει στην Ινδία (για να μην ανέβουν οι παγκόσμιες τιμές), αλλά ο Πούτιν να αναγκάζεται να δίνει το 30-40% της αξίας του σε μεσάζοντες, ασφαλιστές και ναύλα.

2. Επιστροφή στο Μαντρί (Price Cap)
Ο «σκιώδης στόλος» δημιουργήθηκε για να παρακάμψει το πλαφόν τιμής των G7. Όσο η Ρωσία έχει δικά της πλοία, πουλάει όσο θέλει. Αν η Δύση βυθίσει ή κατασχέσει αρκετά από αυτά, η Ρωσία θα ξεμείνει από καράβια. Τότε θα αναγκαστεί να επιστρέψει στους νόμιμους (Δυτικούς/Έλληνες) εφοπλιστές.

3. Το Περιβαλλοντικό Άλλοθι
Πολιτικά, είναι δύσκολο να πεις «κυνηγάω πλοία». Είναι όμως εύκολο να πεις «προστατεύω τις θάλασσές μας από περιβαλλοντικές βόμβες». Στόχος είναι η νομιμοποίηση των ρεσάλτων και των κατασχέσεων, με πρόσχημα την κακή κατάσταση των πλοίων.

Ουκρανία: Στόχευση στο «ψαχνό»

Την ίδια ώρα, οι Ουκρανοί έχουν μετατρέψει τη ναυσιπλοΐα σε ρωσική ρουλέτα. Το Κίεβο κατάλαβε ότι δεν μπορεί να κερδίσει μόνο στα χαρακώματα του Ντονμπάς. Πρέπει να χτυπήσει το πορτοφόλι.

Τα ναυτικά drones (USV), όπως τα Sea Baby, δεν χτυπούν πια μόνο υποδομές. Κυνηγούν εμπορικά πλοία του σκιώδους στόλου. Ο Ζελένσκι μιλά για εξουδετέρωση του 20% της ρωσικής μεταφορικής ικανότητας.

Ένα χτύπημα σε ανασφάλιστο τάνκερ το μετατρέπει σε άχρηστο σκραπ. Οικονομική καταστροφή με ένα πάτημα κουμπιού.

Η Μόσχα αντιδρά: «Gunboat Diplomacy»

Η Ρωσία απαντά με στρατιωτικοποίηση των εμπορικών διαδρομών. Φρεγάτες και κορβέτες συνοδεύουν πλέον κομβόι δεξαμενόπλοιων, αναβιώνοντας σκηνικά Ψυχρού Πολέμου.

Ένα chicken game στην ανοιχτή θάλασσα, όπου ένα λάθος μπορεί να οδηγήσει σε σύρραξη. Παράλληλα, η Μόσχα ενεργοποιεί αντιπροσώπους, εξοπλίζοντας ομάδες όπως οι Χούθι.

Το μήνυμα είναι ωμό: «Αν δεν περνάει το δικό μας πετρέλαιο, δεν θα περνάει κανενός».

Ποιος πληρώνει τη νύφη;

Η ένταση δεν σταματά τη ροή του πετρελαίου. Αυτό που πετυχαίνει είναι η αφαίμαξη του κέρδους.

Οι ναύλοι στη στρατόσφαιρα, το danger money κανόνας, τα ασφάλιστρα ανέκδοτο. Οι σοβαροί P&I Clubs απουσιάζουν. Τη θέση τους παίρνουν εταιρίες-φαντάσματα.

Το αποτέλεσμα; Η Ρωσία πουλά σε τιμές ξεπουλήματος (fire sale). Τα έσοδα που θα πήγαιναν στον κρατικό προϋπολογισμό και την πολεμική μηχανή, καταλήγουν σε εφοπλιστές και μεσάζοντες.

Ο Κινεζικός Δράκος: Σωτήρας με το αζημίωτο

Ο μεγάλος κερδισμένος είναι η Κίνα. Παίζει τον ρόλο του σιωπηλού εταίρου. Οι ασκήσεις «Will for Peace 2026» στέλνουν μήνυμα ισχύος, αλλά το πραγματικό παιχνίδι είναι οικονομικό.

Τα κινεζικά «teapots» αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο πάμφθηνα, πληρώνοντας σε Γιουάν, παρακάμπτοντας δολάριο και SWIFT. Η Ρωσία μετατρέπεται σε junior partner του Πεκίνου.

Ένας πόλεμος χωρίς τέλος;

Η Δύση δεν κλείνει τη στρόφιγγα. Καταστρέφει τον σωλήνα. Στόχος δεν είναι να σταματήσει η Ρωσία να εξάγει, αλλά να σταματήσει να κερδίζει.

Το ρίσκο είναι τεράστιο. Μέχρι τότε, ο ωκεανός θυμίζει Άγρια Δύση. Και ενώ σερίφηδες και ληστές αλληλοπυροβολούνται, ο ταμίας —η Κίνα— μετρά τα κέρδη.

Για την ώρα, η Μόσχα αιμορραγεί οικονομικά. Το ερώτημα είναι πόσο ακόμα.

Διαβάστε ακόμη: