Το ιρλανδικό ουίσκι κερδίζει έδαφος στα αεροδρόμια και απειλεί την κυριαρχία του Scotch

Για δεκαετίες, όποιος περνούσε από ένα διεθνές αεροδρόμιο ήξερε ακριβώς τι θα συναντήσει στα ράφια των duty free. Johnnie Walker, Chivas Regal, Glenfiddich, Macallan, Glenlivet. Το Scotch whisky είχε μετατρέψει το travel retail σε ένα από τα ισχυρότερα κανάλια πωλήσεών του, χτίζοντας την εικόνα του premium αποστάγματος για εκατομμύρια ταξιδιώτες κάθε χρόνο. Τα δεδομένα όμως αρχίζουν να αλλάζουν και ένας παλιός αντίπαλος επιστρέφει δυναμικά. Το Irish whiskey δείχνει έτοιμο να διεκδικήσει πολύ μεγαλύτερο κομμάτι της πίτας, σε μια αγορά που παραμένει κομβική για ολόκληρη τη βιομηχανία των αποσταγμάτων.

Οι ειδικοί της αγοράς εκτιμούν ότι η επόμενη μεγάλη ανάπτυξη στο travel retail δεν θα έρθει από το Scotch, αλλά από το ιρλανδικό whiskey. Ο λόγος δεν είναι ότι το σκωτσέζικο έχασε την αίγλη του. Αντίθετα, εξακολουθεί να αποτελεί την πιο αναγνωρίσιμη κατηγορία whisky στον κόσμο. Εκείνο που αλλάζει είναι πως το Irish whiskey έχει πάψει πλέον να βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε λίγες μεγάλες ετικέτες και αποκτά βάθος, μεγαλύτερη ποικιλία και πιο ολοκληρωμένη premium πρόταση για τον απαιτητικό ταξιδιώτη.

Τα τελευταία χρόνια δεκάδες νέες αποσταγματοποιίες έχουν εμφανιστεί στην Ιρλανδία, ενώ ιστορικά ονόματα επενδύουν σε single malts, single pot still εκφράσεις, ειδικές εμφιαλώσεις και travel retail exclusives. Εκεί όπου κάποτε ο καταναλωτής έβρισκε σχεδόν αποκλειστικά Jameson ή Bushmills, σήμερα μπορεί να ανακαλύψει Redbreast, Green Spot, Teeling, Writers’ Tears, Method & Madness και πολλές ακόμη προτάσεις που καλύπτουν διαφορετικά γευστικά προφίλ και επίπεδα τιμής.

Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της κατηγορίας. Το Irish whiskey δεν παρουσιάζεται πλέον ως η «πιο εύκολη» ή «πιο απαλή» εναλλακτική του Scotch. Αντίθετα, αρχίζει να αποκτά τη δική του ταυτότητα, με έμφαση στις διαφορετικές τεχνικές παραγωγής, στις ποικιλίες των βαρελιών και στις premium εκδόσεις που απευθύνονται σε συλλέκτες και απαιτητικούς καταναλωτές.

Παράλληλα, η επιστροφή των διεθνών ταξιδιών μετά την πανδημία έχει δώσει νέα ώθηση στο travel retail. Τα αεροδρόμια εξελίσσονται ξανά σε ένα από τα σημαντικότερα σημεία επαφής μεταξύ των brands και των καταναλωτών. Εκεί, ο ταξιδιώτης είναι περισσότερο διατεθειμένος να δοκιμάσει κάτι διαφορετικό ή να αγοράσει μια αποκλειστική εμφιάλωση που δεν θα βρει εύκολα στην τοπική αγορά του. Αυτή η διάθεση για ανακάλυψη λειτουργεί υπέρ του Irish whiskey, το οποίο εξακολουθεί να διαθέτει τον αέρα της ανερχόμενης κατηγορίας.

Φυσικά, κανείς δεν υποστηρίζει ότι το Scotch πρόκειται να χάσει σύντομα την πρωτοκαθεδρία του. Η Σκωτία εξακολουθεί να διαθέτει εκατοντάδες αποσταγματοποιίες, ιστορία αιώνων και μερικά από τα ισχυρότερα premium brands στον κόσμο. Ωστόσο, ακόμη και μέσα στη βιομηχανία αναγνωρίζεται ότι η ανάπτυξη του Irish whiskey είναι από τις πιο εντυπωσιακές των τελευταίων ετών, ενώ η εξαγωγική του δυναμική συνεχίζει να αυξάνεται.

Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η αισιοδοξία συνυπάρχει με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει συνολικά ο κλάδος του whiskey. Η επιβράδυνση της ζήτησης σε ορισμένες αγορές, τα αυξημένα κόστη παραγωγής και η υπερπροσφορά αποθεμάτων δημιουργούν πιέσεις, ιδιαίτερα για τις μικρότερες αποσταγματοποιίες. Παρ’ όλα αυτά, οι αναλυτές θεωρούν ότι το travel retail παραμένει ένα από τα πιο ελπιδοφόρα κανάλια ανάπτυξης για τα premium spirits, ακριβώς επειδή προσελκύει κοινό με μεγαλύτερη διάθεση για αγορές υψηλής αξίας.

Το σημαντικότερο μήνυμα είναι ίσως άλλο. Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, ο καταναλωτής που στέκεται μπροστά στα ράφια ενός duty free δεν καλείται απλώς να επιλέξει ανάμεσα σε διαφορετικά Scotch. Η επιλογή έχει γίνει πολύ πιο ενδιαφέρουσα. Και όσο περισσότερα ιρλανδικά αποστακτήρια επενδύουν στην ποιότητα και στην καινοτομία, τόσο πιο πιθανό είναι το Irish whiskey να πάψει να θεωρείται ο «δεύτερος παίκτης» και να εξελιχθεί σε έναν πραγματικό πρωταγωνιστή της παγκόσμιας αγοράς.