Ένα ακόμη κρίσιμο βήμα προς την πλήρη επιστροφή των ελληνικών τραπεζών στην ευρωπαϊκή κανονικότητα δρομολογείται από τις εποπτικές αρχές, με την άρση της υποχρέωσης έγκρισης από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) για τη διανομή μερισμάτων προς τους μετόχους.

Όπως επισημαίνει στην «a» υψηλόβαθμη τραπεζική πηγή «πρόκειται για έναν από τους τελευταίους περιορισμούς που είχαν επιβληθεί στη διάρκεια της μεγάλης κρίσης και ο οποίος εξακολουθεί να διαφοροποιεί τις ελληνικές τράπεζες από τα υπόλοιπα πιστωτικά ιδρύματα της ευρωζώνης».

Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, οι σχετικές διαβουλεύσεις βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, με το ενδεχόμενο αλλαγής του πλαισίου να συγκεντρώνει τη θετική στάση των ευρωπαϊκών εποπτικών αρχών και τη σαφή στήριξη της Τράπεζας της Ελλάδος. Ο στόχος που έχει τεθεί είναι από τη χρήση του 2026 – δηλαδή για τα κέρδη που θα διανεμηθούν το 2027 – οι ελληνικές τράπεζες να μην απαιτείται πλέον να λαμβάνουν προέγκριση από τον SSM, αλλά να περιορίζονται σε απλή γνωστοποίηση της μερισματικής τους πολιτικής.

Σήμερα, και για τα κέρδη της χρήσης του 2025 που θα διανεμηθούν εντός του 2026, ισχύει ακόμη το καθεστώς της υποχρεωτικής έγκρισης. Οι τράπεζες αποστέλλουν στον SSM αναλυτική πρόταση για το ποσοστό διανομής και το ύψος του μερίσματος και μπορούν να προχωρήσουν μόνο μετά το «πράσινο φως» του επόπτη. Με τη σχεδιαζόμενη αλλαγή, ο έλεγχος μετατρέπεται σε ex post εποπτεία, πρακτική που εφαρμόζεται ήδη σε χώρες όπως η Κύπρος και θεωρείται απολύτως συμβατή με το ενιαίο ευρωπαϊκό εποπτικό πλαίσιο.

Η συγκεκριμένη χαλάρωση έχει έντονο θεσμικό και συμβολικό χαρακτήρα. Σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής κατά την οποία οι ελληνικές τράπεζες αντιμετωπίζονταν ως «ειδική περίπτωση», παρά τη θεαματική βελτίωση όλων των βασικών τους μεγεθών. Ταυτόχρονα, στέλνει μήνυμα εμπιστοσύνης στις αγορές και στους επενδυτές ότι ο κλάδος έχει αφήσει οριστικά πίσω του την περίοδο της κρίσης.

Τράπεζες: Βγαίνουν επιθετικά στην λιανική πώληση με στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια

Ριζική αλλαγή

Την αλλαγή αυτή αποτύπωσε με σαφήνεια την προηγούμενη εβδομάδα ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, επισημαίνοντας ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα έχει θεραπεύσει πλήρως τις πληγές του παρελθόντος. Όπως υπογράμμισε, οι τράπεζες εμφανίζουν πλέον ισχυρή και διατηρήσιμη κερδοφορία, δραστική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, κεφαλαιακή επάρκεια σημαντικά υψηλότερη των εποπτικών απαιτήσεων και σαφή διαφοροποίηση των πηγών εσόδων τους.

Είναι ενδεικτικό ότι ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας κινείται κοντά στο 20%, προσφέροντας ισχυρά «μαξιλάρια» ασφαλείας σε ένα περιβάλλον διεθνών αβεβαιοτήτων. Παράλληλα, καμία από τις συστημικές ελληνικές τράπεζες δεν κατατάσσεται πλέον στην κατώτερη βαθμίδα της εποπτικής αξιολόγησης, γεγονός που σηματοδοτεί τη μετάβαση από τη διαχείριση κρίσης στην εποπτική κανονικότητα.

Δεν είναι τυχαίο ότι το 2024 επετράπη για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια η διανομή μερισμάτων. Υπό αυτό το πρίσμα, η διατήρηση ενός αυστηρότερου πλαισίου μόνο για τις ελληνικές τράπεζες δεν δικαιολογείται πλέον, ούτε από την πορεία των μεγεθών τους ούτε από το ευρύτερο μακροοικονομικό περιβάλλον της χώρας.

Τραπεζικές πηγές επισημαίνουν ότι η άρση της υποχρέωσης έγκρισης δεν ισοδυναμεί με ανεξέλεγκτη ελευθερία. Ο SSM διατηρεί πλήρως το δικαίωμα παρέμβασης, εφόσον κρίνει ότι αυξάνονται οι κίνδυνοι ή ότι οι συνθήκες επιβάλλουν πιο συντηρητική πολιτική κεφαλαίων. Η διαφορά είναι ότι η εποπτεία παύει να λειτουργεί προληπτικά και γραφειοκρατικά και εναρμονίζεται με ό,τι ισχύει στον πυρήνα της ευρωζώνης.

Γιατί βλέπει ψηλότερα τις τραπεζικές μετοχές η αγορά - Μερίσματα 10% έως 25% των προσαρμοσμένων κερδών – Επιτοκιακά έσοδα, κόκκινα δάνεια, μερίσματα και νέες εκταμιεύσεις τα σημεία κλειδιά – Ορόσημο τα οικονομικά αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου!

Ανεβαίνει ο πήχης των μερισμάτων

Η προοπτική χαλάρωσης του εποπτικού πλαισίου έρχεται να «κουμπώσει» με τα φιλόδοξα επιχειρησιακά σχέδια των τραπεζικών διοικήσεων και να ενισχύσει περαιτέρω τις προσδοκίες της αγοράς για υψηλότερες αποδόσεις στους μετόχους.

Ήδη, η Εθνική Τράπεζα έχει καταστήσει σαφές σε αναλυτές ότι δεν διαβλέπει εποπτικό εμπόδιο ακόμη και για διανομή έως και του 100% των κερδών, ενώ η επίσημη καθοδήγηση κινείται στο 70%–80% για τις χρήσεις 2025 και 2026.

Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και οι υπόλοιπες συστημικές τράπεζες. Η Eurobank, η Τράπεζα Πειραιώς και η Alpha Bank εξετάζουν υψηλότερα ποσοστά διανομών, αξιοποιώντας την ισχυρή κερδοφορία και την άνεση κεφαλαίων που έχουν δημιουργήσει τα τελευταία χρόνια.

Για την αγορά, η εξέλιξη αυτή δεν έχει μόνο βραχυπρόθεσμη σημασία. Ενισχύει το επενδυτικό αφήγημα των ελληνικών τραπεζών, βελτιώνει τη συγκρισιμότητά τους με τα ευρωπαϊκά peers και ενδυναμώνει τον ρόλο τους ως αξιόπιστων «μερισματικών τίτλων» σε μια περίοδο που οι επενδυτές αναζητούν σταθερές αποδόσεις.

Το σχέδιο των τραπεζών για τα μερίσματα - Πώς θα μοιράζουν 50% των κερδών

Το προμέρισμα

Εξάλλου, μόνο τυχαίο δεν είναι το γεγονός ότι όλοι οι συστημικοί όμιλοι προχώρησαν στη διανομή ενδιάμεσου μερίσματος στα τέλη της περυσινής χρονιάς, με το ύψος του να αντιστοιχεί στο 10% – 20% της αναμενόμενης για την εφετινή χρήση καθαρής κερδοφορίας.

Συγκεκριμένα, οι μέτοχοι επιβραβεύτηκαν συνολικά με 640 εκατ. ευρώ και όπως όλα δείχνουν θα κερδίσουν επιπλέον 2 δισ. ευρώ, σε μετρητά ή με επαναγορές ιδίων μετοχών, μετά τις ετήσιες γενικές συνελεύσεις που ξεκινούν την άνοιξη.

Για τη χρήση του 2025, οι εκτιμήσεις της αγοράς ανεβάζουν τον πήχη των μερισμάτων στα 2,256 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά περίπου 52% σε σχέση με πέρυσι. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται τόσο με την αύξηση της καθαρής κερδοφορίας όσο και με την περαιτέρω ενίσχυση των payout ratios, τα οποία πλέον κινούνται κοντά στο 50% των καθαρών κερδών, χωρίς να συνυπολογίζονται ενδεχόμενα προγράμματα επαναγοράς ιδίων μετοχών.

Τραπεζικός αναλυτής επισημαίνει στην «a» ότι «η μέση μερισματική απόδοση του κλάδου, λαμβάνοντας υπόψη και τα προμερίσματα, διαμορφώνεται στο 4,3%».

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσες είναι οι προοπτικές για το 2026. Με βάση τις τρέχουσες προβλέψεις των αναλυτών και των επενδυτικών οίκων, τα κέρδη των τραπεζών αναμένεται να συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία, επιτρέποντας αύξηση των συνολικών διανομών κατά περίπου 22% σε σχέση με το 2025. Η μέση μερισματική απόδοση εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει το 5,2%, καθιστώντας τον τραπεζικό κλάδο έναν από τους βασικούς πυλώνες μερισματικού εισοδήματος στο ελληνικό χρηματιστήριο.

Διαβάστε ακόμη: