Ένα νέο πλαίσιο μισθολογικής διαφάνειας, το οποίο φιλοδοξεί να περιορίσει τις ανισότητες στις αποδοχές και να ενισχύσει τις ίσες αμοιβές για ίση εργασία, φέρνει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης μέσω της ενσωμάτωσης της ευρωπαϊκής οδηγίας 2023/970.

Η νομοθετική πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών εξακολουθεί να αποτελεί πραγματικότητα τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για το 2024, το μέσο μισθολογικό χάσμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώθηκε στο 11,1%, ενώ στην Ελλάδα ανήλθε στο 13,4%, ποσοστό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο δημιουργεί μηχανισμούς πρόληψης και ελέγχου, ώστε οι αμοιβές να καθορίζονται αποκλειστικά από τα προσόντα, τις δεξιότητες και την αξία της εργασίας που παρέχει κάθε εργαζόμενος και όχι από το φύλο του.

Τι αλλάζει πριν από την πρόσληψη

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του νομοσχεδίου αφορά τη διαδικασία πρόσληψης.

Πλέον, οι εργοδότες θα υποχρεούνται να γνωστοποιούν στους υποψηφίους το ύψος των αποδοχών ή το μισθολογικό εύρος της θέσης πριν από τη συνέντευξη εργασίας. Παράλληλα, θα πρέπει να ενημερώνουν για την ισχύουσα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, όπου αυτή εφαρμόζεται.

Την ίδια στιγμή, απαγορεύεται η αναζήτηση πληροφοριών σχετικά με τις προηγούμενες αποδοχές του υποψηφίου, μια πρακτική που σε πολλές περιπτώσεις διαιώνιζε μισθολογικές ανισότητες από προηγούμενες θέσεις εργασίας.

Επιπλέον, οι αγγελίες και συνολικά οι διαδικασίες πρόσληψης θα πρέπει να είναι πλήρως ουδέτερες ως προς το φύλο και να μην περιλαμβάνουν στοιχεία που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διακριτική μεταχείριση.

Νέες υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις

Το νομοσχέδιο εισάγει για πρώτη φορά ένα οργανωμένο σύστημα παρακολούθησης των μισθολογικών διαφορών μέσα στις επιχειρήσεις.

Οι εργοδότες θα υποχρεούνται να διαθέτουν τεκμηριωμένες μισθολογικές δομές που θα βασίζονται σε αντικειμενικά και ουδέτερα κριτήρια, επιτρέποντας τη συγκριτική αξιολόγηση θέσεων εργασίας και αμοιβών.

Παράλληλα, οι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα πρόσβασης σε βασικά στοιχεία που αφορούν τις αποδοχές τους. Θα μπορούν να ζητούν πληροφορίες για το ατομικό επίπεδο αμοιβής τους, καθώς και για τον μέσο όρο αποδοχών ανδρών και γυναικών που εκτελούν ίδια ή ισοδύναμη εργασία, χωρίς φυσικά να αποκαλύπτονται προσωπικά δεδομένα συναδέλφων τους.

Στο πλαίσιο αυτό θεσπίζεται και υποχρεωτική καταγραφή στοιχείων σχετικά με:

  • το συνολικό μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών,
  • το μισθολογικό χάσμα στα bonus,
  • το διάμεσο μισθολογικό χάσμα,
  • το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων.

Η υποχρέωση αυτή θα εφαρμόζεται κάθε χρόνο για επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζόμενους, ενώ για μικρότερες επιχειρήσεις θα ισχύουν μεταβατικές προθεσμίες εφαρμογής.

Υποχρεωτικές διορθώσεις όταν εντοπίζονται αποκλίσεις

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προβλέψεις για τις περιπτώσεις όπου εντοπίζονται αδικαιολόγητες διαφορές στις αμοιβές.

Εφόσον διαπιστωθεί μισθολογική απόκλιση μεταξύ ανδρών και γυναικών που δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από αντικειμενικά κριτήρια, ο εργοδότης θα υποχρεούται να προχωρήσει σε διορθωτικές παρεμβάσεις και αναμόρφωση της μισθολογικής δομής της επιχείρησης.

Μάλιστα, όταν η απόκλιση φτάνει ή ξεπερνά το 5% και δεν διορθώνεται μέσα σε έξι μήνες, θα ενεργοποιείται ειδική διαδικασία αξιολόγησης των μισθών, προκειμένου να εντοπιστούν οι αιτίες και να αποκατασταθεί η ισορροπία.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, η ρύθμιση δεν έχει τιμωρητικό χαρακτήρα, αλλά στοχεύει στη δημιουργία ενός διαφανούς και αντικειμενικού συστήματος αμοιβών που θα λειτουργεί προς όφελος τόσο των εργαζομένων όσο και των υγιών επιχειρήσεων.

Ενισχυμένη προστασία των εργαζομένων

Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης ισχυρότερες εγγυήσεις για όσους θεωρούν ότι υφίστανται μισθολογικές διακρίσεις λόγω φύλου.

Οι εργαζόμενοι θα μπορούν να διεκδικούν δικαστικά τα δικαιώματά τους, να ζητούν πρόσβαση σε στοιχεία που σχετίζονται με τις αποδοχές και να λαμβάνουν υποστήριξη από τον Συνήγορο του Πολίτη ή τις συνδικαλιστικές οργανώσεις.

Παράλληλα, η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί πλήρως τις ελεγκτικές της αρμοδιότητες και θα μπορεί να επιβάλλει διοικητικές κυρώσεις και πρόστιμα όπου διαπιστώνονται παραβάσεις της νομοθεσίας.

Όπως επισημαίνει η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως, η μεταρρύθμιση αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς μια αγορά εργασίας με περισσότερη διαφάνεια και ίσες ευκαιρίες. Στόχος της κυβέρνησης είναι οι αμοιβές να συνδέονται αποκλειστικά με την αξία και την προσφορά κάθε εργαζομένου, δημιουργώντας ένα εργασιακό περιβάλλον όπου οι ευκαιρίες εξέλιξης και οι αποδοχές δεν θα επηρεάζονται από το φύλο, αλλά από τις πραγματικές δυνατότητες και επιδόσεις του καθενός.

Διαβάστε ακόμη: