Ένα συνολικό σχέδιο αναδιάταξης του χώρου, της ανάπτυξης και της ενεργειακής πολιτικής επιχειρεί να βάλει σε εφαρμογή η κυβέρνηση, με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου να περιγράφει ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης που, όπως υποστηρίζει, βάζει τέλος στην αποσπασματικότητα και την αυθαιρεσία δεκαετιών.
Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο υπουργός παρουσίασε το κυβερνητικό πλάνο για τα νέα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια σε τουρισμό, Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και βιομηχανία, κάνοντας λόγο για την πρώτη πραγματικά «ολιστική» χωροταξική παρέμβαση στη χώρα.
«Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια αλλάζει – και αλλάζει με σχέδιο», σημείωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας πως «για πρώτη φορά η χώρα αποκτά ένα συνεκτικό πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού».
Τα τρία νέα χωροταξικά και το νέο μοντέλο ανάπτυξης
Το υπουργείο προχωρά ταυτόχρονα τρία κομβικά Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, επιχειρώντας να συνδέσει την οικονομική ανάπτυξη με την προστασία του περιβάλλοντος και την κοινωνική συνοχή.
Ήδη παρουσιάστηκε το νέο πλαίσιο για τον Τουρισμό, τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση το νέο πλαίσιο για τις ΑΠΕ, ενώ ακολουθεί το νέο Χωροταξικό για τη Βιομηχανία.
Ο Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η λογική του νέου μοντέλου είναι να μπουν σαφείς κανόνες εκεί όπου για χρόνια επικρατούσε ασάφεια και συχνά αυθαιρεσία.
«Βάζοντας κανόνες, αποτρέπουμε την αυθαιρεσία, βοηθούμε τους πολλούς, προάγουμε τη διαφάνεια και την ισονομία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Κόφτης» στην άναρχη τουριστική ανάπτυξη
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η κυβέρνηση στο νέο χωροταξικό για τον Τουρισμό, σε μια περίοδο όπου η συζήτηση για την υπερδόμηση σε νησιά και τουριστικές περιοχές έχει ανοίξει για τα καλά.
Ο υπουργός αποκάλυψε πως τα πρώτα 25 μέτρα από την ακτογραμμή τίθενται υπό καθεστώς πλήρους προστασίας.
«Καμία κατασκευή, καμία διαμόρφωση», ξεκαθάρισε, σημειώνοντας ότι θα επιτρέπονται μόνο έργα κοινής ωφέλειας, όπως πρόσβαση για ΑμεΑ ή ασθενοφόρα.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι πιέσεις για τουριστική εκμετάλλευση σε νησιά και παραθαλάσσιες περιοχές έχουν αυξηθεί δραματικά, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις επενδύσεις και στην προστασία του τοπίου.
Νέα όρια για φωτοβολταϊκά και αιολικά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το νέο χωροταξικό για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, το οποίο βάζει συγκεκριμένα όρια στην ανάπτυξη ενεργειακών έργων.
Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου:
- Απαγορεύονται φωτοβολταϊκά σε δάση, δασικές εκτάσεις και περιοχές Natura.
- Δεν θα επιτρέπονται αιολικά πάρκα σε εθνικούς δρυμούς και περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.
- Μπαίνει όριο υψομέτρου άνω των 1.200 μέτρων για νέες αιολικές εγκαταστάσεις.
- Καθορίζονται για πρώτη φορά συγκεκριμένες ζώνες καταλληλότητας για αιολικά έργα.
Ο υπουργός επιχείρησε να συνδέσει την ενεργειακή πολιτική με τη γεωπολιτική σταθερότητα, σημειώνοντας ότι η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί πλέον «ζήτημα εθνικής ισχύος».
Μάλιστα, αποκάλυψε πως σήμερα πάνω από το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα προέρχεται από ΑΠΕ, ενώ από το 2024 η χώρα έχει μετατραπεί σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας.
«Πρωτοπόρος» η Ελλάδα στις περιοχές Natura
Ο Σταύρος Παπασταύρου αναφέρθηκε εκτενώς και στις παρεμβάσεις για το περιβάλλον, δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες για τις περιοχές Natura 2000.
Όπως ανέφερε, από το 2019 μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί μελέτες για 322 περιοχές Natura, οι οποίες καλύπτουν πλέον πάνω από το 75% της συνολικής έκτασης του δικτύου στη χώρα.
Παράλληλα, προανήγγειλε την ολοκλήρωση των σχετικών μελετών και για το υπόλοιπο 25% μέσα στο 2026, ενώ έκανε ειδική αναφορά και στα δύο νέα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα που προωθούνται.
Ελληνογαλλικός άξονας για την προστασία των θαλασσών
Ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον είχε και η αναφορά του υπουργού στη συνεργασία Ελλάδας – Γαλλίας για το θαλάσσιο περιβάλλον.
Ο ΥΠΕΝ αποκάλυψε ότι συμφωνήθηκε η δημιουργία κοινής ομάδας προστασίας των θαλασσών με τη Γαλλία, μετά από συνάντηση που είχε στο Παρίσι με τη Γαλλίδα ομόλογό του.
Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια ενίσχυσης του ελληνογαλλικού άξονα, ειδικά σε ζητήματα περιβάλλοντος και θαλάσσιας πολιτικής.
Το Antinero και η μάχη με την κλιματική κρίση
Ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα και στο πρόγραμμα Antinero, το οποίο χαρακτήρισε ως το μεγαλύτερο πρόγραμμα πρόληψης για την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων που έχει εφαρμοστεί ποτέ στη χώρα.
Μάλιστα, σημείωσε ότι το πρόγραμμα συμπεριλήφθηκε στην ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως παράδειγμα καλής πρακτικής για την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Κλείνοντας, ο Σταύρος Παπασταύρου έστειλε το πολιτικό μήνυμα της κυβέρνησης γύρω από το νέο μοντέλο ανάπτυξης:
«Η Ελλάδα χρειάζεται ανάπτυξη. Αλλά ανάπτυξη με σχέδιο, κανόνες και προοπτική».
