Μια πιθανή επίτευξη συμφωνίας της τελευταίας στιγμής με τον Καναδά, η οποία θα μπορούσε να αποτρέψει την επιβολή νέων δασμών που πρόκειται να τεθούν σε ισχύ την Τετάρτη, δεν θεωρείται πλέον ιδιαίτερα πιθανή από την αμερικανική κυβέρνηση σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συνομιλίες.
Οι ΗΠΑ έχουν διαμηνύσει κατ’ ιδίαν ότι οι πιθανότητες να υπάρξει συμφωνία, μέσα στις επόμενες ώρες, είναι περίπου 50-50 ή ακόμη χαμηλότερες, ανέφεραν οι ίδιες πηγές, οι οποίες ζήτησαν να μην κατονομαστούν λόγω του εμπιστευτικού χαρακτήρα των διαπραγματεύσεων.
Οι δύο πλευρές βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες με ένα ασφυκτικό χρονικό περιθώριο, καθώς στις 00:00 της Τετάρτης 19 Αυγούστου, ώρα Ανατολικής Ακτής των ΗΠΑ, δηλαδή στις 07:00 το πρωί ώρα Ελλάδας, πρόκειται να τεθούν σε ισχύ δασμοί 50% σε καναδικά προϊόντα αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων, εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία ή νέα αναβολή.
Δεν είναι σαφές εάν τα απαισιόδοξα μηνύματα της αμερικανικής πλευράς αντανακλούν την πραγματική κατάσταση των διαπραγματεύσεων ή αποτελούν προσπάθεια της Ουάσιγκτον να αυξήσει την πίεση στην Οτάβα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα διατυπώσει απαιτήσεις της τελευταίας στιγμής προς εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, αναμένεται να συνομιλήσει εκ νέου απόψε με τον πρωθυπουργό του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ, σύμφωνα με ορισμένες από τις πηγές. Οι δύο ηγέτες είχαν τηλεφωνική επικοινωνία και τη Δευτέρα.
Η «τελευταία προσφορά» των ΗΠΑ
Η αμερικανική πλευρά έχει ήδη παρουσιάσει στον Καναδά αυτό που χαρακτηρίζει ως την καλύτερη προσφορά της, σύμφωνα με μία από τις πηγές.
Μια νέα τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ Κάρνεϊ και Τραμπ θα αποτελούσε ουσιαστικά την ύστατη προσπάθεια για την επίτευξη συμφωνίας, αν και ακόμη και αυτό το ενδεχόμενο αντιμετωπίζεται από Αμερικανούς αξιωματούχους ως δύσκολο.
Ο Λευκός Οίκος, το γραφείο του εμπορικού αντιπροσώπου των ΗΠΑ Τζέιμισον Γκριρ και το γραφείο του Μαρκ Κάρνεϊ δεν σχολίασαν άμεσα.
Εάν οι δασμοί τεθούν τελικά σε εφαρμογή, θα αποτελέσουν ακόμη ένα ισχυρό πλήγμα στις σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Καναδά, δύο παραδοσιακών συμμάχων των οποίων οι σχέσεις έχουν επιδεινωθεί σημαντικά μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος ξεκίνησε τη δεύτερη θητεία του επιβάλλοντας δασμούς στον Καναδά και το Μεξικό, ενώ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα προτιμούσε ακόμη και την εγκατάλειψη της εμπορικής συμφωνίας της Βόρειας Αμερικής που είχε διαπραγματευτεί κατά την πρώτη προεδρική θητεία του.
Οι αμερικανικές εμπορικές κινήσεις έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον Καναδά. Επαρχιακές κυβερνήσεις απέσυραν αμερικανικά αλκοολούχα ποτά από καταστήματα λιανικής, ενώ πολλοί Καναδοί ακύρωσαν ή απέφυγαν ταξίδια προς τις ΗΠΑ.
Στο τραπέζι ένας νόμος του 1930
Η απειλή των νέων δασμών βασίζεται στπ Section 338 του Tariff Act του 1930, μια διάταξη που δεν είχε χρησιμοποιηθεί ποτέ στο παρελθόν με αυτόν τον τρόπο και επιτρέπει στον Πρόεδρο των ΗΠΑ να επιβάλλει τιμωρητικούς δασμούς έως 50% σε εμπορικούς εταίρους που θεωρεί ότι κάνουν διακρίσεις εις βάρος αμερικανικών προϊόντων.
Η κίνηση αυξάνει δραστικά την πίεση στον Καναδά εν μέσω της ευρύτερης επανεξέτασης της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ – Μεξικού – Καναδά (USMCA).
Ο Μαρκ Κάρνεϊ έχει δηλώσει ότι όλες οι επιλογές παραμένουν στο τραπέζι σε περίπτωση επιβολής νέων αμερικανικών δασμών, συμπεριλαμβανομένων αντιποίνων στο εμπόριο.
Καναδοί διαπραγματευτές έχουν επίσης προειδοποιήσει τους Αμερικανούς ομολόγους τους ότι η ενεργοποίηση των δασμών βάσει της Section 338 θα προκαλέσει ισχυρή αντίδραση στην καναδική κοινή γνώμη και θα μπορούσε ουσιαστικά να περιορίσει τη δυνατότητα του Κάρνεϊ να διαπραγματευτεί περαιτέρω παραχωρήσεις.
Το μεγάλο «αγκάθι» της αυτοκινητοβιομηχανίας
Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στις συνομιλίες παραμένει η μεταχείριση της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Οι δύο πλευρές έχουν συζητήσει τη μείωση των αμερικανικών δασμών στα καναδικά αυτοκίνητα στο 15% από 25%, με πρόσθετες μειώσεις ανάλογα με το ποσοστό αμερικανικού περιεχομένου κάθε οχήματος. Ωστόσο, υπάρχει διαφωνία σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού του.
Η Ουάσιγκτον θέλει να αφαιρείται από τον υπολογισμό των δασμών αποκλειστικά η αξία των εξαρτημάτων που έχουν κατασκευαστεί στις ΗΠΑ. Ο Καναδάς, αντίθετα, πιέζει ώστε να εξαιρείται όλο το περιεχόμενο που προέρχεται από τη Βόρεια Αμερική, συμπεριλαμβανομένων των καναδικών και μεξικανικών εξαρτημάτων.
Παραμένει θεωρητικά πιθανό οι ΗΠΑ να αναβάλουν την εφαρμογή των νέων δασμών προκειμένου να δοθεί περισσότερος χρόνος στις διαπραγματεύσεις, αν και πρόσωπα που γνωρίζουν τις συνομιλίες θεωρούν ότι ένα τέτοιο σενάριο είναι πλέον λιγότερο πιθανό.
Οι εμπορικές σχέσεις των δύο χωρών έχουν άλλωστε γνωρίσει αρκετές ανατροπές της τελευταίας στιγμής κατά τη δεύτερη θητεία Τραμπ. Τον Φεβρουάριο του 2025, ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε αναβάλει σχέδιο για δασμούς 25% στις εισαγωγές από τον Καναδά και το Μεξικό, προτού εφαρμόσει τον επόμενο μήνα μια ηπιότερη εκδοχή του.
Ο Καναδάς απάντησε τότε με αντίμετρα και ανταποδοτικούς δασμούς, μεγάλο μέρος των οποίων ο Κάρνεϊ απέσυρε αρκετούς μήνες αργότερα.
Στις τρέχουσες συνομιλίες, η Οτάβα επιδιώκει αναβολή των νέων δασμών 50% και ελάφρυνση των υφιστάμενων επιβαρύνσεων σε κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και ο χάλυβας. Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ απαιτούν από τον Καναδά να τερματίσει το μποϊκοτάζ αμερικανικών αλκοολούχων ποτών και να αποσύρει άλλα εμπορικά αντίμετρα.
