Άμεση ήταν η αντίδραση των διεθνών αγορών μετά την υπογραφή της συμφωνίας-πλαισίου ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν πτωτικά, με το Brent να διαμορφώνεται κάτω από τα 79 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι μετοχικές αγορές αντέδρασαν θετικά, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν αποκλιμάκωση του γεωπολιτικού κινδύνου, επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και σταδιακή επιστροφή ιρανικής προσφοράς στην αγορά.

Πτώση στις τιμές του πετρελαίου

Στις πρώτες συναλλαγές της Πέμπτης 18 Ιουνίου, το Brent υποχωρούσε κατά 1,12%, στα 78,66 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI κατέγραφε απώλειες 1,28%, στα 75,81 δολάρια.

Η πτώση αποδίδεται στην εκτίμηση ότι η συμφωνία μειώνει σημαντικά το λεγόμενο «πολεμικό premium» που είχε ενσωματωθεί στις τιμές του πετρελαίου λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και των κινδύνων για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.

Η αγορά προεξοφλεί επίσης ότι η σταδιακή άρση των περιορισμών στις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της προσφοράς, εφόσον η συμφωνία εφαρμοστεί χωρίς εμπλοκές.

Θετικό κλίμα στις αγορές

Την ίδια ώρα, οι διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές κινήθηκαν ανοδικά, καθώς οι επενδυτές υποδέχθηκαν τη συμφωνία ως ένδειξη αποκλιμάκωσης της κρίσης.

Ο ιαπωνικός Nikkei 225 κατέγραψε άνοδο περίπου 5%, αγγίζοντας ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ ο νοτιοκορεατικός Kospi ενισχύθηκε κατά 5,2%. Κέρδη σημείωσε και ο δείκτης Topix στην Ιαπωνία, ενώ θετικά κινήθηκε και το χρηματιστήριο του Χονγκ Κονγκ. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η προοπτική επανόδου των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου και η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο διαταραχών στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα και στις αγορές ενέργειας

Η μείωση των τιμών της ενέργειας θεωρείται θετική για τις επιχειρήσεις, τις αεροπορικές εταιρείες, τις μεταφορές και τις οικονομίες που είχαν δεχθεί πίεση από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.

Η υπογραφή στις Βερσαλλίες

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υπέγραψε αντίγραφο της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν κατά τη διάρκεια δείπνου στο Παλάτι των Βερσαλλιών, μετά το τέλος της συνόδου κορυφής της G7, όπως επιβεβαίωσαν Αμερικανοί αξιωματούχοι.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες απέστειλαν στη συνέχεια στους Ιρανούς φωτογραφία του υπογεγραμμένου εγγράφου.

 


Αποχωρώντας από το Παλάτι των Βερσαλλιών, ο Τραμπ επιβεβαίωσε προσωπικά την υπογραφή στους δημοσιογράφους. «Υπογράφηκε», δήλωσε. «Το υπέγραψα στις Βερσαλλίες, μόλις το υπέγραψα».

 

 

«Αυτό δεν ήταν εύκολο», δήλωσε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κατά την υπογραφή του μνημονίου ΗΠΑ-Ιράν απόψε στο Παλάτι των Βερσαλλιών, σύμφωνα με βίντεο που δημοσίευσε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος φιλοξένησε τον Αμερικανό πρόεδρο σε δείπνο.

Ο Μακρόν, σε μια ανάρτηση στο X που συνοδεύει το βίντεο, δήλωσε ότι το σχέδιο των 14 σημείων «ανοίγει το δρόμο για διαρκή ειρήνη» και θα οδηγήσει σε μείωση των τιμών της ενέργειας.

 

Τι είχε προηγηθεί με τις ψηφιακές υπογραφές

Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης είχε δηλώσει ότι ο Τραμπ και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς είχαν υπογράψει ψηφιακά το μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν, ενώ από ιρανικής πλευράς το έγγραφο είχε υπογραφεί ηλεκτρονικά από τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.

Ωστόσο, άλλος Αμερικανός αξιωματούχος διευκρίνισε την Τετάρτη ότι ο Τραμπ υπέγραψε πλέον έντυπο αντίγραφο της συμφωνίας και άφησε να εννοηθεί ότι δεν είχε προηγουμένως υπογράψει ψηφιακά το έγγραφο, αλλά είχε απλώς παρακολουθήσει ως μάρτυρας την υπογραφή του από τον αντιπρόεδρο.

«Την Κυριακή το μνημόνιο υπογράφηκε ψηφιακά από τον αντιπρόεδρο Βανς και τον πρόεδρο της Βουλής του Ιράν Γκαλιμπάφ, παρουσία του προέδρου Τραμπ. Πλέον έχει υπογραφεί από τον πρόεδρο Τραμπ και τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Επιβεβαίωση από την Τεχεράνη

Η ιρανική διπλωματία επιβεβαίωσε ότι υπογράφτηκε η συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκάι, ανέφερε ότι το κείμενο του «Μνημονίου Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ» οριστικοποιήθηκε με τις υπογραφές των προέδρων των δύο χωρών, του Ντόναλντ Τραμπ και του Μασούντ Πεζεσκιάν.

 


Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία υπεγράφη ηλεκτρονικά και πλέον μπορεί να αρχίσει «η δοκιμασία της εφαρμογής της».

Άνοιγμα του Ορμούζ και άρση του αποκλεισμού

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σαμπάζ Σαρίφ, δήλωσε τις πρώτες πρωινές ώρες ότι η υπογραφή της συμφωνίας σημαίνει πως τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά πλήρως «χωρίς καθυστέρηση» και ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα αρθεί «αμέσως».

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Σαρίφ ανέφερε ότι το «Μνημόνιο Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ» τίθεται «σε ισχύ» και ότι, «ως πρώτο βήμα, η Ισλαμική Δημοκρατία θα ανοίξει χωρίς καθυστέρηση το στενό του Ορμούζ και οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν αμέσως στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού».

 


Ο ίδιος επιβεβαίωσε ότι την Παρασκευή θα οργανωθεί στην Ελβετία τελετή για να τιμηθεί η σημαντική εξέλιξη και να αρχίσουν οι τεχνικές συνομιλίες ανάμεσα στα μέρη.

Τα τέλη διέλευσης μετά τις 60 ημέρες

Το Ιράν επανέλαβε ότι πρόθεσή του είναι να αρχίσει να εισπράττει τέλη για τις υπηρεσίες που θα παρέχονται στα πλοία που διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ, μετά την περίοδο των 60 ημερών κατά την οποία οι διελεύσεις θα γίνονται ατελώς.

Ο Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, επικεφαλής διαπραγματευτής και πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι το στενό «δεν θα επιστρέψει στην προπολεμική κατάσταση».

«Το Ιράν έχει κυριαρχικό δικαίωμα στο Ορμούζ και, σίγουρα, θα εισπράττουμε τέλη για τις υπηρεσίες αυτές», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με το κείμενο της συμφωνίας, η Ισλαμική Δημοκρατία θα λάβει μέτρα για να εγγυηθεί την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων χωρίς χρέωση για 60 ημέρες, ώστε να δοθεί χρόνος στις δύο πλευρές να διαπραγματευτούν την οριστική συμφωνία.

Τι προβλέπει η συμφωνία

Το μνημόνιο κατανόησης περιλαμβάνει 14 σημεία και προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.

Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία ταμείου ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την «ανασυγκρότηση και οικονομική ανάπτυξη» του Ιράν, χωρίς ωστόσο να υπάρχει υποχρέωση άμεσης χρηματοδότησής του από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η συμφωνία προβλέπει επίσης 60ήμερη περίοδο διαπραγματεύσεων για την οριστικοποίηση των τελικών όρων, άρση του ναυτικού αποκλεισμού, αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, σταδιακή αντιμετώπιση των κυρώσεων και τεχνικές συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, η συμφωνία βασίζεται στην αρχή της «συμμόρφωσης έναντι ανταμοιβής», με την Τεχεράνη να απολαμβάνει οικονομικά και πολιτικά οφέλη μόνο εφόσον τηρεί τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει.

Τα ανοικτά ζητήματα

Παρά το θετικό κλίμα στις αγορές, κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ανοικτά. Οι τεχνικές διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η πρακτική εφαρμογή της άρσης των περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου και η διαχείριση των Στενών του Ορμούζ μετά την αρχική περίοδο των 60 ημερών θα καθορίσουν εάν η συμφωνία θα οδηγήσει σε μόνιμη αποκλιμάκωση.

Για την ώρα, πάντως, οι αγορές αντιμετωπίζουν την υπογραφή ως σημαντική ένδειξη σταθεροποίησης, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν και τους επενδυτές να προεξοφλούν ότι απομακρύνεται ο κίνδυνος νέας ενεργειακής κρίσης.

Διαβάστε ακόμη: