Η Ελλάδα κατέγραψε το 2023 τη δεύτερη υψηλότερη πραγματική φορολογική επιβάρυνση της εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με το νέο Policy Brief του ΚΕΦΙΜ με τίτλο «Η πραγματική φορολόγηση στην κατανάλωση και την εργασία».
Η ανάλυση βασίζεται στα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat και εξετάζει τη διαχρονική εξέλιξη της πραγματικής φορολόγησης στην Ελλάδα σε σύγκριση με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, ο πραγματικός φορολογικός συντελεστής στην εργασία στην Ελλάδα διαμορφώθηκε το 2023 στο 40,5%, επίπεδο που κατατάσσει τη χώρα στη 2η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών της ΕΕ, πίσω μόνο από την Ιταλία.
Η επίδοση αυτή υπερβαίνει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κατά 3,5 ποσοστιαίες μονάδες και αποτυπώνει μια διαρθρωτική μετατόπιση της φορολογικής επιβάρυνσης στην εργασία σε σχέση με την προ κρίσης περίοδο.
Σημειώνεται ότι ο πραγματικός φορολογικός συντελεστής στην εργασία το 2023 ήταν σχεδόν ίδιος με τα επίπεδα του 2019 και ελαφρώς χαμηλότερος από την κορύφωση του 2022 (41,5%).
Σε σύγκριση με το 2009, η μεταβολή ανέρχεται στις +5,5 μονάδες. Το 2023, η ΕΕ βρισκόταν στο 37,0%, οπότε η απόκλιση της Ελλάδας φτάνει τις +3,5 μονάδες.
Αντίστοιχα, ο πραγματικός φορολογικός συντελεστής στην κατανάλωση ανήλθε το 2023 στο 17,8%, επίπεδο κατά 2,4 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Η Ελλάδα κατατάσσεται στη 14η θέση μεταξύ των χωρών της Ένωσης, ωστόσο η σύγκριση με το 2009 καταδεικνύει μια σαφή μετακίνηση από καθεστώς χαμηλής φορολόγησης της κατανάλωσης σε καθεστώς υψηλότερης και παγιωμένης επιβάρυνσης.
Σε σύγκριση με το 2009, ο συντελεστής στην Ελλάδα το 2023 έχει αυξηθεί κατά 4,5 μονάδες. Ενώ το 2009 η Ελ λάδα ήταν 2,7 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότε ρα από τον μέσο όρο της ΕΕ, το 2023 βρίσκεται 1,4 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα.
Το Policy Brief αναδεικνύει ότι, παρά τις μειώσεις ονομαστικών φορολογικών συντελεστών και ασφαλιστικών εισφορών μετά το 2019, η συνολική πραγματική φορολογική επιβάρυνση της εργασίας παραμένει υψηλή.
Βασικοί παράγοντες είναι ο πληθωρισμός, η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας και το φαινόμενο της δημοσιονομικής ολίσθησης (fiscal drag), που μετακινεί φορολογούμενους σε υψηλότερα φορολογικά κλιμάκια χωρίς αντίστοιχη αύξηση της αγοραστικής τους δύναμης.
