Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη Δευτέρα εισηγήθηκε την τριετή αναστολή της επιβολής κυρώσεων στους εισαγωγείς ενέργειας που δεν συμμορφώνονται με τους αμφιλεγόμενους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις εκπομπές μεθανίου.
Ουσιαστικά η Κομισιόν απέφυγε να προτείνει νέες δεσμευτικές νομικές υποχρεώσεις για τις εισαγωγές ενέργειας, επιλέγοντας αντ’ αυτού να δημοσιεύσει προαιρετικές πρότυπες συμβατικές ρήτρες, ώστε να διευκολύνει τους εισαγωγείς να συμμορφωθούν με τον ευρωπαϊκό κανονισμό για τις εκπομπές μεθανίου.
Σύμφωνα με τον κανονισμό αυτό, από το 2027, οι εισαγωγές ορυκτών καυσίμων στην ΕΕ θα πρέπει να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις για παρακολούθηση, αναφορά και επαλήθευση των εκπομπών μεθανίου, στο πλαίσιο των προσπαθειών περιορισμού του συγκεκριμένου αερίου του θερμοκηπίου, το οποίο κατά τα πρώτα 20 χρόνια παραμονής του στην ατμόσφαιρα παγιδεύει περίπου 80 φορές περισσότερη θερμότητα σε σχέση με το διοξείδιο του άνθρακα.
Από το 2030, οι εισαγωγές καυσίμων που θα υπερβαίνουν το προβλεπόμενο όριο έντασης εκπομπών μεθανίου (methane intensity threshold) θα υπόκεινται στην επιβολή κυρώσεων.
Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές έρχονται έπειτα από μήνες διαφωνιών μεταξύ της Κομισιόν και ορισμένων εθνικών κυβερνήσεων, οι οποίες ζητούσαν αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο για το μεθάνιο, επικαλούμενες ανησυχίες σχετικά με την ενεργειακή ασφάλεια. Πάντως, παρά τις πιέσεις, οι Βρυξέλλες απέρριψαν το ενδεχόμενο τροποποίησης του κανονισμού.
Το τελευταίο διάστημα, εκπρόσωποι της ενεργειακής βιομηχανίας αλλά και μεγάλες χώρες-εξαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) είχαν ασκήσει έντονες πιέσεις προς τις Βρυξέλλες, υποστηρίζοντας ότι οι απαιτήσεις για την καταγραφή και αναφορά των εκπομπών μεθανίου είναι υπερβολικά επιβαρυντικές και ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τις εξαγωγές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι νέοι κανόνες εγκρίθηκαν από τα κράτη-μέλη τον Μάιο του 2024, θεσπίζοντας το πρώτο ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη μέτρηση, την αναφορά και την επαλήθευση των εκπομπών μεθανίου στον ενεργειακό τομέα, στο πλαίσιο των προσπαθειών περιορισμού ενός από τα ισχυρότερα αέρια του θερμοκηπίου.
Αντιδράσεις στα νέα μέτρα είχαν εκφράσει και αρκετές ξένες κυβερνήσεις με πρώτες και καλύτερες τις ΗΠΑ, όπως επίσης το Κατάρ, την Αλγερία και τη Νιγηρία.
Οι χώρες αυτές προειδοποιούσαν ότι η αυστηρή εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων θα μπορούσε να απειλήσει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη προσπαθεί να αντισταθμίσει τις απώλειες προμηθειών από τη Μέση Ανατολή.
Τον ισχυρισμό αυτό αμφισβητούν έντονα οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οποίες επέμεναν ότι η δυνατότητα ευρείας αναστολής των κυρώσεων μπορεί να αποδυναμώσει μία από τις πιο φιλόδοξες διεθνώς νομοθεσίες για τον περιορισμό των εκπομπών μεθανίου, ενός αερίου που θεωρείται πολύ ισχυρότερο από το διοξείδιο του άνθρακα ως προς τη βραχυπρόθεσμη συμβολή του στην υπερθέρμανση του πλανήτη.
Τελικά η Κομισιόν προχώρησε σε μια μεσοβέζικη λύση, καθώς διατήρησε τα μέτρα και το νέο πλαίσιο, αλλά ανέστειλε την επιβολή κυρώσεων για τρία χρόνια.
