Οι πρώτες ακυρώσεις προγραμματισμένων προσεγγίσεων κρουαζιερόπλοιων στη Σαντορίνη για το 2026 είναι πλέον γεγονός, σηματοδοτώντας τις πρώτες ουσιαστικές συνέπειες των αλλαγών που εφαρμόζονται φέτος στη διαχείριση της κρουαζιέρας στο νησί.
Συγκεκριμένα, η Viking Cruises προχώρησε στην ακύρωση δύο προγραμματισμένων αφίξεων του κρουαζιερόπλοιου VIKING STAR, στις 9 και 13 Ιουλίου, εξέλιξη που προκαλεί έντονο προβληματισμό στην αγορά, καθώς θεωρείται το πρώτο σαφές μήνυμα ότι οι νέες ρυθμίσεις επηρεάζουν ήδη τον προγραμματισμό των μεγάλων εταιρειών.
Η Viking συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες εταιρείες κρουαζιέρας που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, διαθέτοντας σταθερή παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο και χρησιμοποιώντας τον Πειραιά ως βασικό λιμάνι homeport για μεγάλο μέρος των δρομολογίων της. Για τον λόγο αυτό, η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για ολόκληρο τον κλάδο.
«Όταν μια εταιρεία με τη συνέπεια και το μέγεθος της Viking αναθεωρεί το πρόγραμμά της, η αγορά δεν μπορεί να το αντιμετωπίσει ως μια απλή επιχειρησιακή αλλαγή. Πρόκειται για μια εξέλιξη που προκαλεί έντονο προβληματισμό», σχολιάζουν παράγοντες της κρουαζιέρας.
Στο επίκεντρο το μοντέλο 70%-30%
Η Σαντορίνη εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους δημοφιλέστερους προορισμούς κρουαζιέρας στη Μεσόγειο και κάθε αλλαγή στον τρόπο διαχείρισης των αφίξεων έχει άμεσο αντίκτυπο τόσο στην τοπική οικονομία όσο και στη διεθνή εικόνα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η εφαρμογή από το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Θήρας του λεγόμενου μοντέλου 70%-30%, με επίκληση της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης.
Ωστόσο, σύμφωνα με εκπροσώπους της αγοράς, η συγκεκριμένη απόφαση αφορά τη διαχείριση της κυκλοφορίας οχημάτων στο λιμάνι του Αθηνιού και δεν προβλέπει συγκεκριμένη κατανομή των επιβατών της κρουαζιέρας μεταξύ Αθηνιού και παλαιού λιμένα.
Παράλληλα, διατυπώνονται ερωτήματα και για τον τρόπο εφαρμογής των περιορισμών, καθώς –όπως υποστηρίζουν επαγγελματικοί φορείς– αυτοί φαίνεται να αφορούν σχεδόν αποκλειστικά την κρουαζιέρα, χωρίς αντίστοιχες ρυθμίσεις για την ακτοπλοΐα ή άλλες δραστηριότητες που εξυπηρετούνται μέσω του ίδιου λιμένα.
Το πρόβλημα μεταφέρεται στα Φηρά
Εκπρόσωποι του κλάδου εκτιμούν ότι το νέο μοντέλο δεν επιλύει ουσιαστικά το πρόβλημα της συμφόρησης, αλλά μεταφέρει την πίεση στο παλιό λιμάνι των Φηρών.
Εκεί, σύμφωνα με αναφορές της αγοράς, καταγράφονται πολύωρες αναμονές στο τελεφερίκ, σημαντική ταλαιπωρία των επισκεπτών και εικόνες που επηρεάζουν αρνητικά τη συνολική εμπειρία των τουριστών.
«Η ανάγκη αποσυμφόρησης της Σαντορίνης είναι δεδομένη. Το ζητούμενο είναι αν οι αποφάσεις που λαμβάνονται λύνουν το πρόβλημα ή απλώς το μεταφέρουν από το ένα σημείο του νησιού στο άλλο», επισημαίνουν άνθρωποι της κρουαζιέρας.
Ανησυχία για τις οικονομικές επιπτώσεις
Η συγκυρία χαρακτηρίζεται ήδη απαιτητική για τη φετινή τουριστική περίοδο και κάθε ακύρωση προσέγγισης συνεπάγεται απώλειες για ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, από τις μεταφορές και την εστίαση έως το λιανεμπόριο και τις οργανωμένες εκδρομές.
Ταυτόχρονα, έντονη κριτική διατυπώνεται για την έλλειψη ουσιαστικής διαβούλευσης με τους επαγγελματικούς φορείς πριν από την εφαρμογή του νέου πλαισίου.
Όπως σημειώνουν εκπρόσωποι της αγοράς, η κρουαζιέρα προγραμματίζει τα δρομολόγιά της αρκετά χρόνια νωρίτερα και οποιαδήποτε αλλαγή στους κανόνες λειτουργίας χωρίς προηγούμενη συνεννόηση δημιουργεί σημαντική αβεβαιότητα για τις εταιρείες και τον μελλοντικό σχεδιασμό τους.
Προβληματισμός για το τελεφερίκ
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται και η λειτουργία του τελεφερίκ των Φηρών.
Η διοχέτευση μεγάλου αριθμού επιβατών μέσω της συγκεκριμένης υποδομής έχει προκαλέσει νέο κύκλο αντιδράσεων, καθώς το συνολικό κόστος ανόδου και καθόδου ανέρχεται στα 20 ευρώ ανά επισκέπτη.
Παράλληλα, καθώς τα έσοδα του Ιδρύματος Τελεφερίκ αποδίδονται στον Δήμο Θήρας, διατυπώνονται ερωτήματα σχετικά με τη διαχείριση των σχετικών πόρων, ενώ σύμφωνα με καταγγελίες εφαρμόζονται διαδικασίες ταχύτερης επιβίβασης έναντι υψηλότερου αντιτίμου, γεγονός που προκαλεί συζητήσεις για ζητήματα διαφάνειας και ισότιμης εξυπηρέτησης των επισκεπτών.
Στο μικροσκόπιο οι επόμενες εβδομάδες
Η επιμονή της δημοτικής αρχής στην εφαρμογή του νέου μοντέλου, παρά τα πρώτα αρνητικά σημάδια, παρακολουθείται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την αγορά της κρουαζιέρας.
Πολλοί επαγγελματίες ζητούν την επανεξέταση του πλαισίου και την υιοθέτηση ενός πιο λειτουργικού συστήματος, το οποίο θα διασφαλίζει τόσο την ομαλή διαχείριση των επισκεπτών όσο και την ανταγωνιστικότητα του προορισμού.
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι απαιτούνται άμεσες διορθωτικές κινήσεις και σε κεντρικό επίπεδο, καθώς δεν αρκεί η θεσμοθέτηση μέτρων, αλλά απαιτείται και η εφαρμογή τους σύμφωνα με τον αρχικό τους σκοπό.
Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται καθοριστικές, καθώς τυχόν συνέχιση των ακυρώσεων ενδέχεται να έχει πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις τόσο στην τοπική οικονομία όσο και στη θέση της Σαντορίνης στον διεθνή χάρτη της κρουαζιέρας.
«Κανείς δεν αμφισβητεί ότι η Σαντορίνη χρειάζεται καλύτερη διαχείριση των τουριστικών ροών. Εκείνο που απαιτείται είναι ένα σταθερό, λειτουργικό και προβλέψιμο πλαίσιο, που θα προστατεύει ταυτόχρονα τον προορισμό, τους κατοίκους και την αξιοπιστία του απέναντι στις διεθνείς εταιρείες κρουαζιέρας», τονίζουν εκπρόσωποι του κλάδου.
