Η συμπλήρωση της 40ετίας, η αναγνώριση πλασματικού χρόνου και η επιλογή του κατάλληλου χρόνου αποχώρησης μπορούν να μεταβάλουν σημαντικά το ύψος της σύνταξης για χιλιάδες ασφαλισμένους που βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση του εργασιακού τους βίου.

Η διαφορά στην ανταποδοτική σύνταξη μπορεί να προσεγγίσει ακόμη και τα 254 ευρώ μηνιαίως, ανάλογα με τις συντάξιμες αποδοχές και τα συνολικά έτη ασφάλισης.

 Για όσους προγραμματίζουν να συνταξιοδοτηθούν έως το τέλος του 2026, η οικονομική αξιολόγηση της απόφασης αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η παραμονή στην ασφάλιση δεν αποδίδει το ίδιο όφελος σε όλες τις περιπτώσεις.

 Το ισχύον σύστημα υπολογισμού της κύριας σύνταξης συνδέει το ανταποδοτικό τμήμα με τον μέσο όρο των συντάξιμων αποδοχών και τα ποσοστά αναπλήρωσης, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με τη διάρκεια του ασφαλιστικού βίου. Στο πλαίσιο αυτό, τέσσερις παράμετροι μπορούν να καθορίσουν τόσο το ύψος της παροχής όσο και τον χρόνο απονομής της.

1. Η 40ετία αυξάνει σημαντικά την ανταποδοτική σύνταξη

 Η μεγαλύτερη απόδοση από την παράταση της ασφάλισης καταγράφεται μεταξύ του 35ου και του 40ού έτους, καθώς στη συγκεκριμένη περίοδο τα ποσοστά αναπλήρωσης αυξάνονται ταχύτερα. 

 Με 35 έτη ασφάλισης, το ποσοστό αναπλήρωσης διαμορφώνεται στο 37,31%, ενώ στα 36 έτη αυξάνεται στο 39,81%. Με τη συμπλήρωση 40 ετών φτάνει στο 50%. Η διαφορά αποτυπώνεται άμεσα στο ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης.

 Ασφαλισμένος με μέσες συντάξιμες αποδοχές 1.500 ευρώ και 35 έτη ασφάλισης δικαιούται ανταποδοτική σύνταξη περίπου 560 ευρώ. Εφόσον συμπληρώσει 40 χρόνια, το αντίστοιχο ποσό αυξάνεται στα 750 ευρώ, δηλαδή κατά περίπου 190 ευρώ μηνιαίως. Για συντάξιμες αποδοχές 2.000 ευρώ, η διαφορά μεταξύ 35ετίας και 40ετίας φτάνει τα 253,80 ευρώ.

 Ωστόσο, μετά τη συμπλήρωση 40 ετών, η ετήσια αύξηση του ποσοστού αναπλήρωσης περιορίζεται στις 0,5 ποσοστιαίες μονάδες. Συνεπώς, η παραμονή στην εργασία για περισσότερα χρόνια πρέπει να εξετάζεται με βάση το πρόσθετο συνταξιοδοτικό όφελος, τις αποδοχές και τις ασφαλιστικές εισφορές.

2. Προσυνταξιοδοτικός έλεγχος για σωστό υπολογισμό

 Η δεύτερη κρίσιμη παράμετρος αφορά την πιστοποίηση του ασφαλιστικού χρόνου πριν από την υποβολή της αίτησης. Η προσυνταξιοδοτική βεβαίωση του e-ΕΦΚΑ επιτρέπει την καταγραφή των περιόδων ασφάλισης και την αντιμετώπιση πιθανών αποκλίσεων στα στοιχεία των ασφαλισμένων.

 Η διαδικασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία για όσους έχουν διαδοχική ασφάλιση, έχουν εργαστεί σε περισσότερους φορείς ή διαθέτουν ασφαλιστικό χρόνο που δεν έχει ενσωματωθεί πλήρως στο ηλεκτρονικό ιστορικό τους.

 Ο σχετικός έλεγχος είναι σκόπιμο να ξεκινά εγκαίρως, έως και δύο χρόνια πριν από την προβλεπόμενη συνταξιοδότηση, σύμφωνα με τις ισχύουσες προϋποθέσεις. Η έγκαιρη επιβεβαίωση των στοιχείων περιορίζει τον κίνδυνο καθυστερήσεων και αποτρέπει τον υπολογισμό της σύνταξης με λιγότερα έτη από τα πραγματικά.

3. Πότε συμφέρει η αναγνώριση πλασματικών ετών

 Η αναγνώριση πλασματικού χρόνου μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος, αλλά και ενίσχυσης της ανταποδοτικής σύνταξης. Ανάλογα με την ασφαλιστική περίπτωση, προβλέπεται η δυνατότητα αναγνώρισης χρόνου στρατιωτικής θητείας, σπουδών, τέκνων και άλλων περιόδων.

 Ενδεικτικά, ασφαλισμένος με 38 χρόνια ασφάλισης και μέσες συντάξιμες αποδοχές 1.500 ευρώ έχει ποσοστό αναπλήρωσης 44,91% και ανταποδοτική σύνταξη 673,65 ευρώ. Με την αναγνώριση δύο επιπλέον ετών που προσμετρώνται στον υπολογισμό, συμπληρώνει 40ετία και η ανταποδοτική σύνταξη αυξάνεται στα 750 ευρώ. Το μηνιαίο όφελος διαμορφώνεται στα 76,35 ευρώ, ωστόσο η τελική απόφαση εξαρτάται από το κόστος εξαγοράς. 

 Για τον ασφαλισμένο, κρίσιμος παράγοντας είναι ο χρόνος απόσβεσης της δαπάνης, δηλαδή πόσοι μήνες καταβολής της αυξημένης σύνταξης απαιτούνται ώστε να καλυφθεί το ποσό που καταβλήθηκε για την αναγνώριση.

4. Η μόνιμη επίπτωση της μειωμένης σύνταξης

Η τέταρτη παράμετρος αφορά την επιλογή μεταξύ πλήρους και μειωμένης σύνταξης, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις. Στην περίπτωση πρόωρης αποχώρησης, η μείωση επιβάλλεται αποκλειστικά στο εθνικό τμήμα της σύνταξης και όχι στο σύνολο της κύριας παροχής.

Η περικοπή υπολογίζεται σε 0,5% για κάθε μήνα που υπολείπεται μέχρι το προβλεπόμενο όριο πλήρους συνταξιοδότησης, με ανώτατο ποσοστό το 30%.

Επομένως, ασφαλισμένος που αποχωρεί πέντε χρόνια νωρίτερα υφίσταται τη μέγιστη μείωση στην εθνική σύνταξη, ενώ το ανταποδοτικό τμήμα εξακολουθεί να υπολογίζεται βάσει των ετών ασφάλισης και των συντάξιμων αποδοχών. Η συγκεκριμένη περικοπή είναι μόνιμη και δεν ανατρέπεται με τη μεταγενέστερη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας.

Τι πρέπει να εξετάσουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες

 Ξεχωριστή σημασία έχει ο συνταξιοδοτικός σχεδιασμός για τους μη μισθωτούς, καθώς η ασφαλιστική κατηγορία που επιλέγουν επηρεάζει τη μελλοντική ανταποδοτική σύνταξη.

 Η μακροχρόνια καταβολή χαμηλών εισφορών περιορίζει τις συντάξιμες αποδοχές, ενώ η επιλογή υψηλότερης κατηγορίας λίγο πριν από την αποχώρηση δεν αρκεί συνήθως για να αντισταθμίσει πολλά χρόνια ασφάλισης σε χαμηλή βάση.

 Κατά συνέπεια, η απόφαση συνταξιοδότησης απαιτεί συνδυαστική αξιολόγηση του ασφαλιστικού χρόνου, του κόστους εισφορών και του προσδοκώμενου μηνιαίου οφέλους, ώστε να επιλεγεί ο οικονομικά αποδοτικότερος χρόνος εξόδου.

Συντάξεις: Το 2027 οι αλλαγές στις κρατήσεις για 440.000 συνταξιούχους

Διαβάστε ακόμη: