Σε μια προσπάθεια να ξεπεράσει το πολιτικό αδιέξοδο που έχει διαμορφωθεί στο Ισραήλ μετά τις βουλευτικές εκλογές του Οκτωβρίου, ο Γκάντι Άιζενκοτ απηύθυνε πρόσκληση στο Λικούντ του Μπενιαμίν Νετανιάχου για την έναρξη διαπραγματεύσεων με στόχο τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού.

Η κίνηση του κεντρώου πολιτικού και πρώην αρχηγού του ισραηλινού Γενικού Επιτελείου Στρατού έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς η εντολή σχηματισμού κυβέρνησης που έχει λάβει εκπνέει στις αρχές Δεκεμβρίου και κανένα από τα δύο μεγάλα πολιτικά στρατόπεδα δεν διαθέτει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Οι συνομιλίες αναμένεται να ξεκινήσουν την Κυριακή, 22 Νοεμβρίου, με τις δύο πλευρές να εμφανίζονται διατεθειμένες να εξετάσουν το ενδεχόμενο συνεργασίας, αλλά να διατηρούν σημαντικές διαφωνίες για τη σύνθεση και την πολιτική κατεύθυνση μιας ενδεχόμενης κυβέρνησης.

Πρόσκληση για την ευρύτερη δυνατή κυβέρνηση

Το κόμμα Γιασάρ του Γκάντι Άιζενκοτ ανακοίνωσε ότι η διαπραγματευτική του ομάδα προσκάλεσε τους εκπροσώπους του Λικούντ σε σειρά συνομιλιών, με στόχο να διερευνηθούν όλες οι διαθέσιμες δυνατότητες σχηματισμού κυβέρνησης.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η πρωτοβουλία αποτυπώνει την πρόθεση του Άιζενκοτ να επιδιώξει έναν όσο το δυνατόν ευρύτερο κυβερνητικό συνασπισμό.

Εκπρόσωποι των δύο κομμάτων είχαν ήδη πραγματοποιήσει μια πρώτη συνάντηση την προηγούμενη Κυριακή, χωρίς ωστόσο να έχει προκύψει συμφωνία.

Η πρόσκληση προς το Λικούντ έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς ο Άιζενκοτ είχε στο παρελθόν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με στελέχη του κόμματος, αποκλείοντας όμως τη συμμετοχή του σε κυβέρνηση υπό την πρωθυπουργία του Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Αυτή η διάκριση αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια στις διαπραγματεύσεις: η συμμετοχή του Λικούντ σε έναν συνασπισμό δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την παραμονή του Νετανιάχου στην πρωθυπουργία.

Οι αριθμοί που δεν βγάζουν κυβέρνηση

Οι εκλογές του Οκτωβρίου δεν ανέδειξαν ξεκάθαρο νικητή με δυνατότητα σχηματισμού αυτοδύναμης κυβέρνησης.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που μεταδίδουν τα διεθνή μέσα ενημέρωσης, το στρατόπεδο του Νετανιάχου συγκέντρωσε 53 έδρες στην Κνεσέτ, ενώ η αντιπολίτευση υπό το Γιασάρ έφτασε τις 48. Τα αραβικά κόμματα εξασφάλισαν συνολικά 19 έδρες.

Με δεδομένο ότι το ισραηλινό κοινοβούλιο αριθμεί 120 μέλη και απαιτούνται τουλάχιστον 61 έδρες για την εξασφάλιση πλειοψηφίας, η συγκρότηση κυβέρνησης προϋποθέτει συμφωνίες μεταξύ διαφορετικών πολιτικών δυνάμεων.

Στο στρατόπεδο του Άιζενκοτ εξετάζονται τρία βασικά ενδεχόμενα: συνεργασία με υπερορθόδοξα κόμματα, συμφωνία με αραβικές πολιτικές δυνάμεις ή σχηματισμός κυβέρνησης εθνικής ενότητας με τη συμμετοχή του Λικούντ.

Κάθε επιλογή συνοδεύεται από διαφορετικές πολιτικές δυσκολίες, καθώς οι διαφωνίες δεν περιορίζονται στα πρόσωπα, αλλά επεκτείνονται σε ζητήματα ασφάλειας, θρησκείας και εξωτερικής πολιτικής.

Οι όροι του Νετανιάχου και του Λικούντ

Λίγο μετά την ανακοίνωση του Γιασάρ, το Λικούντ δημοσιοποίησε τις βασικές προϋποθέσεις που θέτει για τη συμμετοχή του σε κυβέρνηση εθνικής ενότητας.

Πρώτο αίτημα είναι να σταματήσουν οι προσωπικές επιθέσεις και η πολιτική στοχοποίηση που, σύμφωνα με το κόμμα, στρέφονται εναντίον του Μπενιαμίν Νετανιάχου και της απερχόμενης κυβέρνησής του.

Παράλληλα, το Λικούντ ζητά κοινή δήλωση των συμμετεχόντων κομμάτων για τη συγκρότηση κυβέρνησης στην οποία θα μετέχουν αποκλειστικά πολιτικές δυνάμεις που αναγνωρίζουν το Ισραήλ ως κράτος-έθνος του εβραϊκού λαού.

Η συγκεκριμένη απαίτηση συνοδεύεται από ρητό αποκλεισμό των αραβικών κομμάτων, τα οποία διαθέτουν συνολικά 19 έδρες και αντιτίθενται στην παραμονή του Νετανιάχου στην εξουσία.

Το ζήτημα αποτελεί βασική πηγή αντιπαράθεσης, καθώς η συμμετοχή ή η κοινοβουλευτική στήριξη των αραβικών κομμάτων θα μπορούσε να επηρεάσει καθοριστικά τις ισορροπίες για τον σχηματισμό πλειοψηφίας.

Παλαιστινιακό, κατεχόμενα εδάφη και υπερορθόδοξοι

Πέρα από τη σύνθεση της κυβέρνησης, το Λικούντ θέτει συγκεκριμένους πολιτικούς όρους.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η απόρριψη της δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους, καθώς και η διατήρηση του ισραηλινού ελέγχου σε περιοχές που κατέχονται από το Ισραήλ στη Συρία, στον Λίβανο και στη Λωρίδα της Γάζας.

Πρόκειται για θέσεις με ιδιαίτερη βαρύτητα, δεδομένων των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και των διπλωματικών προσπαθειών για την εξεύρεση πολιτικής λύσης στο Παλαιστινιακό.

Στις απαιτήσεις του κόμματος περιλαμβάνεται επίσης συμφωνία για τη στράτευση των υπερορθόδοξων Εβραίων, ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα ζητήματα της ισραηλινής εσωτερικής πολιτικής.

Η στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων αποτελεί διαχρονική πηγή εντάσεων μεταξύ θρησκευτικών κομμάτων και άλλων πολιτικών δυνάμεων, επηρεάζοντας επανειλημμένα τις κυβερνητικές ισορροπίες.

Η προθεσμία του Δεκεμβρίου και το επόμενο βήμα

Ο χρόνος πιέζει τον Γκάντι Άιζενκοτ, ο οποίος έχει περιθώριο έως τις αρχές Δεκεμβρίου για να παρουσιάσει κυβερνητικό σχήμα που θα εξασφαλίσει την εμπιστοσύνη της Κνεσέτ.

Το ισραηλινό πολιτικό σύστημα προβλέπει αρχική προθεσμία 28 ημερών για τον σχηματισμό κυβέρνησης, με δυνατότητα παράτασης έως 14 ημερών από τον πρόεδρο της χώρας.

Η νέα πρωτοβουλία διαλόγου δείχνει ότι ο Άιζενκοτ επιδιώκει να εξαντλήσει τις διαθέσιμες επιλογές προτού λήξει η εντολή του.

Ωστόσο, η απόσταση μεταξύ των θέσεων των δύο πλευρών παραμένει σημαντική. Από τη μία, ο Άιζενκοτ επιδιώκει μια ευρεία κυβερνητική πλειοψηφία χωρίς να έχει αποδεχθεί την επιστροφή του Νετανιάχου στην πρωθυπουργία. Από την άλλη, το Λικούντ συνδέει τη συμμετοχή του με συγκεκριμένες πολιτικές δεσμεύσεις και τον αποκλεισμό των αραβικών κομμάτων.

Οι συνομιλίες που αρχίζουν αποτελούν, επομένως, μια νέα προσπάθεια άρσης του κυβερνητικού αδιεξόδου και όχι ένδειξη ότι έχει ήδη διαμορφωθεί συμφωνία.

Το εάν οι δύο πλευρές θα μπορέσουν να γεφυρώσουν τις διαφορές τους θα καθορίσει το επόμενο στάδιο της διαδικασίας σχηματισμού κυβέρνησης στο Ισραήλ.

Διαβάστε ακόμη