Σε κατάσταση ακραίας αστάθειας βρίσκεται η παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη κοστίσει πάνω από 50 δισεκατομμύρια δολάρια σε χαμένο πετρέλαιο, με τις συνέπειες να προδιαγράφονται βαθιές και μακροχρόνιες.

Σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters και αναλυτές της αγοράς, περισσότερα από 500 εκατομμύρια βαρέλια αργού έχουν εξαφανιστεί από την παγκόσμια προσφορά μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες – μια διαταραχή που χαρακτηρίζεται ήδη ως η μεγαλύτερη στη σύγχρονη ενεργειακή ιστορία.

Το Ορμούζ σε «μπρα-ντε-φερ»: Άνοιξε και ξανάκλεισε σε 24 ώρες

Το κλίμα επιβαρύνθηκε περαιτέρω από τις δραματικές εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, τη σημαντικότερη ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη.

Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί ανακοίνωσε αρχικά το άνοιγμα των Στενών μετά από συμφωνία εκεχειρίας στον Λίβανο, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος για επικείμενη συμφωνία τερματισμού της κρίσης.

Ωστόσο, η αισιοδοξία αποδείχθηκε πρόωρη. Μέσα σε λιγότερο από ένα 24ωρο, η Τεχεράνη ανακοίνωσε εκ νέου το κλείσιμο της θαλάσσιας οδού, επικαλούμενη αντίποινα για τον αμερικανικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών.

Το αποτέλεσμα; Ένα γεωπολιτικό «πινγκ-πονγκ» που κρατά τις αγορές σε νευρική αναμονή.

500 εκατ. βαρέλια «εξαφανίστηκαν» – Τι σημαίνει αυτό στην πράξη

Η απώλεια των 500 εκατομμυρίων βαρελιών δεν είναι απλώς ένας αριθμός. Πρόκειται για μια κολοσσιαία ενεργειακή τρύπα, με επιπτώσεις που αποτυπώνονται σε κάθε πτυχή της παγκόσμιας οικονομίας.

Οι αναλυτές της Wood Mackenzie εξηγούν ότι η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε:

  • Μηδενική παγκόσμια αεροπορική δραστηριότητα για 10 εβδομάδες
  • Καθολική παύση οδικών μετακινήσεων για 11 ημέρες
  • Πλήρη διακοπή ενεργειακής τροφοδοσίας της παγκόσμιας οικονομίας για 5 ημέρες

Αντίστοιχα, πρόκειται για:

  • Σχεδόν έναν μήνα κατανάλωσης πετρελαίου στις ΗΠΑ
  • Περισσότερο από έναν μήνα για όλη την Ευρώπη
  • Έξι χρόνια κατανάλωσης καυσίμων του αμερικανικού στρατού

Με απλά λόγια, μιλάμε για ενεργειακό σοκ χωρίς προηγούμενο.

Κατάρρευση παραγωγής και εξαγωγών στον Κόλπο

Η κρίση έχει πλήξει καίρια τον πυρήνα της παγκόσμιας παραγωγής.

Οι χώρες του Κόλπου έχασαν περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο – ποσότητα σχεδόν ίση με την παραγωγή των πετρελαϊκών κολοσσών ExxonMobil και Chevron μαζί.

Την ίδια ώρα, οι εξαγωγές αεροπορικών καυσίμων από Σαουδική Αραβία, Κατάρ, ΗΑΕ και άλλες χώρες κατέρρευσαν:

  • Από 19,6 εκατ. βαρέλια τον Φεβρουάριο
  • Σε μόλις 4,1 εκατ. βαρέλια συνολικά για Μάρτιο – Απρίλιο

Πρόκειται για ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 20.000 υπερατλαντικές πτήσεις μετ’ επιστροφής.

50 δισ. δολάρια χαμένα – «χτύπημα» επιπέδου εθνικής οικονομίας

Με τις τιμές του πετρελαίου να κινούνται γύρω στα 100 δολάρια ανά βαρέλι, η απώλεια αυτή μεταφράζεται σε περίπου 50 δισεκατομμύρια δολάρια χαμένων εσόδων, σύμφωνα με την Kpler.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος:

  • Αντιστοιχεί σε περίπου 1% του ΑΕΠ της Γερμανίας
  • Ισοδυναμεί με το σύνολο της οικονομίας χωρών όπως η Λετονία ή η Εσθονία

Ανάκαμψη σε… βάθος χρόνου

Ακόμη κι αν η ένταση αποκλιμακωθεί, η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θα είναι άμεση.

Οι διακοπές παραγωγής έχουν φτάσει τα 12 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ πεδία σε Κουβέιτ και Ιράκ εκτιμάται ότι θα χρειαστούν 4 έως 5 μήνες για να επανέλθουν.

Την ίδια στιγμή:

  • Τα παγκόσμια αποθέματα μειώνονται
  • Οι υποδομές έχουν υποστεί ζημιές
  • Το ενεργειακό σύστημα λειτουργεί στα όρια

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση στο συγκρότημα LNG του Κατάρ, όπου οι ζημιές ενδέχεται να καθυστερήσουν την πλήρη αποκατάσταση για χρόνια.

Ένα νέο ενεργειακό τοπίο διαμορφώνεται

Το συμπέρασμα είναι σαφές: η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν αποτελεί μια πρόσκαιρη αναταραχή, αλλά έναν παράγοντα που μπορεί να αναδιαμορφώσει το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα.

Με την αβεβαιότητα να παραμένει και το Ορμούζ να μετατρέπεται σε γεωπολιτικό «κουμπί» της παγκόσμιας οικονομίας, το μόνο βέβαιο είναι ότι οι επιπτώσεις θα συνεχίσουν να γίνονται αισθητές για μήνες – ίσως και για χρόνια.

Διαβάστε ακόμη: