Η Πορτογαλία προστίθεται στις ευρωπαϊκές χώρες που περιορίζουν την κάλυψη του προσώπου στους δημόσιους χώρους, μετά την υπογραφή από τον πρόεδρο της χώρας, Αντόνιο Ζοζέ Σεγκούρο, του επίμαχου νόμου που έχει γίνει γνωστός στα πορτογαλικά μέσα ενημέρωσης ως «νόμος της μπούρκας».
Με την υπογραφή του προέδρου, η νομοθεσία καθίσταται εκτελεστή και απαγορεύει τη χρήση ενδυμάτων που καλύπτουν το πρόσωπο ή εμποδίζουν την αναγνώριση ενός ατόμου σε δημόσιους χώρους. Παρότι το κείμενο δεν αναφέρεται αποκλειστικά σε θρησκευτικά ενδύματα, στην πράξη αφορά κυρίως τις μουσουλμάνες που φορούν μπούρκα ή νικάμπ.
«Το πρόσωπο πρέπει να θεωρείται κεντρικό στοιχείο της ταυτότητας και της επικοινωνίας των ανθρώπων», ανέφερε ο Αντόνιο Ζοζέ Σεγκούρο σε ανακοίνωσή του, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι πρόκειται για ζήτημα «μεγάλης κοινωνικής και πολιτιστικής ευαισθησίας».
Η Πορτογαλία απαγορεύει μπούρκα και νικάμπ στους δημόσιους χώρους
Η νομοθετική πρωτοβουλία προήλθε από την άκρα δεξιά, ενώ η τελική μορφή του νόμου είχε εγκριθεί από το πορτογαλικό κοινοβούλιο τον Ιούλιο. Υπέρ τάχθηκαν ο κυβερνητικός συνασπισμός της δεξιάς και η άκρα δεξιά, ενώ τα κόμματα της αριστεράς καταψήφισαν.
Εκτός από την απαγόρευση κάλυψης του προσώπου, ο νόμος προβλέπει ότι δεν επιτρέπεται να εξαναγκάζεται κάποιος να καλύπτει το πρόσωπό του για λόγους που σχετίζονται με το φύλο, τη θρησκεία, την ηλικία ή την καταγωγή του.
Για όσους παραβιάζουν τις νέες διατάξεις προβλέπονται χρηματικά πρόστιμα που ξεκινούν από 150 ευρώ και μπορούν να φτάσουν έως και τις 3.000 ευρώ.
Η απαγόρευση, πάντως, δεν είναι απόλυτη. Προβλέπονται συγκεκριμένες εξαιρέσεις για περιπτώσεις στις οποίες η κάλυψη του προσώπου επιβάλλεται για λόγους υγείας, εργασίας, καλλιτεχνικής δραστηριότητας ή εξαιτίας κλιματικών συνθηκών. Εξαιρούνται επίσης οι χώροι λατρείας, οι διπλωματικές αντιπροσωπείες και τα αεροσκάφη.
Η απόφαση ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στη συζήτηση που διεξάγεται εδώ και χρόνια στην Ευρώπη σχετικά με τα όρια μεταξύ θρησκευτικής ελευθερίας, ατομικών δικαιωμάτων, δημόσιας ασφάλειας και κοινωνικής ένταξης. Αντίστοιχοι περιορισμοί στην πλήρη κάλυψη του προσώπου έχουν ήδη υιοθετηθεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με τις σχετικές νομοθεσίες να προκαλούν έντονες πολιτικές και κοινωνικές αντιπαραθέσεις.
