Εξετάζοντας καταγγελίες ότι τα προϊόντα της εταιρείας έχουν σχεδιαστεί με τρόπο που δημιουργούν εθιστική συμπεριφορά στα παιδιά και τους εφήβους, η ΕΕ ετοιμάζεται να προχωρήσει σε μεγαλύτερη έρευνα κατά της Meta Platforms.
Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια των ευρωπαϊκών αρχών να αυξήσουν την πίεση προς τον αμερικανικό τεχνολογικό όμιλο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει προκαταρκτικά συμπεράσματα στα οποία θα υποστηρίζεται ότι το Facebook και το Instagram χρησιμοποιούν σχεδιαστικές πρακτικές που εκμεταλλεύονται τη συμπεριφορά των νεαρών χρηστών, με στόχο να τους κρατούν συνδεδεμένους για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Δεν έχει ακόμη καθοριστεί η ημερομηνία ανακοίνωσης των ευρημάτων.
Στο επίκεντρο ο «λαβύρινθος» των αλγορίθμων
Η έρευνα ξεκίνησε τον Μάιο του 2024 βάσει του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA), του βασικού ευρωπαϊκού πλαισίου για την εποπτεία του διαδικτυακού περιεχομένου.
Μεταξύ των πιθανών παραβάσεων που εξετάζονται είναι και ο λεγόμενος «rabbit-hole effect», δηλαδή η πρακτική κατά την οποία οι αλγόριθμοι προτείνουν διαρκώς νέο περιεχόμενο, διατηρώντας την προσοχή των χρηστών και ενθαρρύνοντας την παρατεταμένη χρήση των πλατφορμών.
Οι ευρωπαϊκές αρχές θεωρούν ότι τέτοιου είδους μηχανισμοί ενδέχεται να επηρεάζουν αρνητικά την ψυχική ευημερία των ανηλίκων.
Αυστηρότερη προστασία για τους ανήλικους χρήστες
Οι ρυθμιστικές αρχές της ΕΕ έχουν θέσει ως προτεραιότητα την ενίσχυση της ασφάλειας των παιδιών στο διαδίκτυο, επιδιώκοντας να υποχρεώσουν τις πλατφόρμες να εμποδίζουν αποτελεσματικότερα την πρόσβαση ανηλίκων σε περιεχόμενο για ενήλικες και να εφαρμόζουν αυστηρότερους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας.
Σε ξεχωριστή έρευνα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατηγόρησε τον Απρίλιο τη Meta ότι δεν λαμβάνει επαρκή μέτρα ώστε να αποτρέπει τη χρήση των υπηρεσιών της από πολύ μικρά παιδιά.
Οι ευρωπαϊκές κινήσεις εντάσσονται σε μια ευρύτερη διεθνή προσπάθεια περιορισμού των αρνητικών επιπτώσεων των κοινωνικών δικτύων στους νέους. Κυβερνήσεις και νομοθέτες σε πολλές χώρες εκφράζουν ανησυχίες για τον διαδικτυακό εκφοβισμό, τον εθισμό στις πλατφόρμες και τις επιπτώσεις στην ψυχική υγεία.
Το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες χώρες εξετάζουν νέους περιορισμούς στη χρήση των κοινωνικών δικτύων από ανηλίκους, ακολουθώντας το παράδειγμα της Αυστραλίας, η οποία προχώρησε πέρυσι σε αντίστοιχα μέτρα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει επίσης παρόμοιες παρεμβάσεις, ανάλογα με τα πορίσματα ειδικής επιτροπής που αναμένονται τον επόμενο μήνα.
Νομικές μάχες και στις ΗΠΑ
Παράλληλα, η Meta και άλλοι τεχνολογικοί κολοσσοί βρίσκονται αντιμέτωποι με χιλιάδες αγωγές στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου κατηγορούνται ότι τα προϊόντα τους προκαλούν εθισμό και συμβάλλουν στην επιδείνωση της ψυχικής υγείας των εφήβων.
Περισσότερες από 1.300 σχολικές περιφέρειες έχουν καταθέσει προσφυγές, υποστηρίζοντας ότι πλατφόρμες όπως το Instagram και το YouTube επηρεάζουν αρνητικά το εκπαιδευτικό περιβάλλον. Παράλληλα, χιλιάδες γονείς, μαθητές και νέοι έχουν κινηθεί νομικά κατά των εταιρειών.
Σε μία από τις πρώτες υποθέσεις που έφτασαν σε δίκη, δικαστήριο στο Λος Άντζελες έκρινε νωρίτερα φέτος ότι το Instagram και το YouTube έφεραν ευθύνη για την επιδείνωση της ψυχικής υγείας μιας 20χρονης γυναίκας, επιδικάζοντας αποζημίωση συνολικού ύψους 6 εκατ. δολαρίων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να αντιμετωπίσει το ζήτημα κυρίως μέσω των κανονιστικών εργαλείων που διαθέτει και όχι μέσω των δικαστηρίων.
Τα προκαταρκτικά ευρήματα αποτελούν το δεύτερο επίσημο στάδιο μιας έρευνας βάσει του DSA. Η Meta θα έχει τη δυνατότητα να αντικρούσει τις κατηγορίες και να προτείνει διορθωτικά μέτρα. Αν οι εξηγήσεις της δεν κριθούν επαρκείς, ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με πρόστιμο που μπορεί να φτάσει έως και το 6% των παγκόσμιων ετήσιων εσόδων της.
Τα πρώτα πρόστιμα που επιβλήθηκαν στο πλαίσιο του νέου κανονισμού αφορούσαν την πλατφόρμα X του Έλον Μασκ, η οποία τιμωρήθηκε με 120 εκατ. ευρώ τον περασμένο Δεκέμβριο, και την κινεζική Temu, που δέχθηκε πρόστιμο 200 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Η X έχει ήδη προσφύγει κατά της απόφασης.
