Μία νέα εποχή για τον ευρωπαϊκό τουρισμό επιχειρεί να ανοίξει η Ευρωπαϊκή Ένωση, επιχειρώντας για πρώτη φορά να διαμορφώσει μια ενιαία στρατηγική που θα καλύπτει το σύνολο των κρατών-μελών και θα απαντά στις προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας. Μιλώντας στο Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας της ΕΕ στις Βρυξέλλες, ο Απόστολος Τζιτζικώστας υπογράμμισε ότι η βασική επιδίωξη της νέας πολιτικής είναι να διασφαλιστεί πως η Ευρώπη θα παραμείνει ο κορυφαίος τουριστικός προορισμός στον κόσμο.
Όπως τόνισε, η νέα στρατηγική θα επιδιώξει να αντιμετωπίσει χρόνιες στρεβλώσεις της αγοράς, να βελτιώσει την ανθεκτικότητα του κλάδου απέναντι στις κρίσεις και να ενισχύσει τη βιώσιμη ανάπτυξη του τουριστικού προϊόντος.
Οι πέντε άξονες του νέου μοντέλου
Σύμφωνα με τον Ευρωπαίο Επίτροπο, η νέα κοινή ευρωπαϊκή πολιτική θα βασιστεί σε συγκεκριμένες προτεραιότητες που θεωρούνται κρίσιμες για το μέλλον του κλάδου.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Η καλύτερη διαχείριση των μη ισορροπημένων τουριστικών ροών.
- Η ενίσχυση της συνδεσιμότητας μεταξύ των ευρωπαϊκών προορισμών.
- Η προώθηση των πολυτροπικών μετακινήσεων και των συνδυασμένων μέσων μεταφοράς.
- Η στήριξη των μικρομεσαίων τουριστικών επιχειρήσεων μέσω ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.
- Η αναβάθμιση των δεξιοτήτων και της ποιότητας της απασχόλησης στον τουρισμό.
Η φιλοσοφία του σχεδίου στηρίζεται στην παραδοχή ότι ο τουρισμός δεν αποτελεί πλέον μόνο έναν οικονομικό κλάδο, αλλά έναν στρατηγικό πυλώνα ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και περιφερειακής πολιτικής για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Μέση Ανατολή δοκιμάζει την ανθεκτικότητα του κλάδου
Κεντρικό θέμα στη συνεδρίαση αποτέλεσαν και οι συνέπειες της κρίσης στη Μέση Ανατολή για τις μεταφορές και τον τουρισμό.
Ο κ. Τζιτζικώστας σημείωσε ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα εξελίσσεται πλέον σε μόνιμο χαρακτηριστικό του διεθνούς τουριστικού περιβάλλοντος και όχι σε ένα προσωρινό φαινόμενο.
Οι συγκρούσεις στην περιοχή έχουν ήδη επηρεάσει αεροπορικά δρομολόγια, κόμβους μεταφορών και λειτουργικά κόστη των αεροπορικών εταιρειών, ενώ η αύξηση των τιμών στα καύσιμα προκαλεί πρόσθετες πιέσεις στον κλάδο.
Παρά τα προβλήματα, η εικόνα που καταγράφεται παραμένει θετική για την Ευρώπη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Επίτροπος, οι αφίξεις εμφανίζουν μικρή αύξηση σε σχέση με πέρυσι, ενώ η τουριστική ζήτηση εξακολουθεί να κινείται σε υψηλά επίπεδα.
Αλλάζουν οι συνήθειες των ταξιδιωτών
Ιδιαίτερα αισθητές είναι οι επιπτώσεις στις αεροπορικές συνδέσεις μεταξύ Ασίας και Ευρώπης, όπου οι αναταράξεις ήταν μεγαλύτερες.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η κυκλοφορία στα δρομολόγια μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Μέσης Ανατολής έχει ήδη ανακάμψει στο 77% των επιπέδων της αντίστοιχης περιόδου του προηγούμενου έτους.
Παράλληλα, παρατηρείται μια σημαντική μεταβολή στη συμπεριφορά των ταξιδιωτών. Οι Ευρωπαίοι στρέφονται περισσότερο σε ταξίδια μικρών αποστάσεων και σε ενδοευρωπαϊκούς προορισμούς, ενώ οι κρατήσεις γίνονται πλέον πιο κοντά στην ημερομηνία αναχώρησης λόγω της αυξημένης αβεβαιότητας.
Για πολλές χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, η τάση αυτή μπορεί να λειτουργήσει ευνοϊκά, καθώς ενισχύει τη ζήτηση για προορισμούς που θεωρούνται ασφαλείς και εύκολα προσβάσιμοι.
Δίκτυο διαχείρισης κρίσεων σε όλη την Ευρώπη
Απαντώντας στις νέες προκλήσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά στη δημιουργία ενός μόνιμου δικτύου συντονισμού κρίσεων μεταξύ των κρατών-μελών.
Στόχος είναι η ταχύτερη ανταπόκριση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης που επηρεάζουν τον τουρισμό και τις μεταφορές, είτε αυτές προέρχονται από γεωπολιτικές συγκρούσεις, είτε από φυσικές καταστροφές, είτε από άλλες απρόβλεπτες εξελίξεις.
Παράλληλα, η Κομισιόν ενεργοποιεί πρόσθετα χρηματοδοτικά εργαλεία για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις του κλάδου, οι οποίες αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των τουριστικών επιχειρήσεων στην Ευρώπη.
Στο επίκεντρο η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης
Το βασικό μήνυμα που εξέπεμψε ο κ. Τζιτζικώστας από τις Βρυξέλλες είναι ότι η Ευρώπη παραμένει ο ασφαλέστερος και πιο ελκυστικός τουριστικός προορισμός παγκοσμίως, όμως η διατήρηση αυτής της θέσης δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη.
Οι γεωπολιτικές κρίσεις, οι μεταβολές στις μεταφορές, η πίεση σε δημοφιλείς προορισμούς και οι νέες απαιτήσεις των ταξιδιωτών καθιστούν αναγκαία μια πιο συντονισμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση.
Με τη νέα κοινή στρατηγική που αναμένεται να παρουσιαστεί μέσα στους επόμενους μήνες, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο ανθεκτικό, βιώσιμο και ανταγωνιστικό τουριστικό μοντέλο, ικανό να διατηρήσει την πρωτοκαθεδρία της Ευρώπης στη διεθνή τουριστική αγορά τα επόμενα χρόνια.
