Μια σύντομη σύγκρουση, που θα διαρκέσει μερικές εβδομάδες και τελικά θα λήξει με την ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και των προμηθειών πετρελαίου, παραμένει το κεντρικό σενάριο της Moody’s για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, ο οίκος αξιολόγησης επεξεργάστηκε και ένα αρνητικό σενάριο, μιας πιο παρατεταμένης σύγκρουσης, το οποίο, όπως διαπίστωσε, θα έπληττε την Ευρώπη σε μια στιγμή αδύναμης οικονομικής ανάκαμψης και αυξανόμενων δημοσιονομικών πιέσεων.

Με βάση το κεντρικό σενάριο της Moody’s, οι τιμές του πετρελαίου μπρεντ θα κινηθούν κατά μέσο όρο στα 70-80 δολάρια ανά βαρέλι για το 2026, ο πληθωρισμός στην Ε.Ε. θα διαμορφωθεί στο 2,2% και η ανάπτυξη στο 1,6%.

Η αύξηση των αμυντικών δαπανών θα στηρίξει την οικονομική δραστηριότητα και θα ενισχύσει την ασφάλεια της περιοχής, αλλά παράλληλα θα αυξήσει τις δημοσιονομικές πιέσεις. Ο οίκος εκτιμά ότι το συνολικό δημόσιο χρέος των κρατών της Ε.Ε. θα αυξηθεί σχεδόν στο 85% του ΑΕΠ το 2027 από 82,5% το 2025, όμως δεν βλέπει ουσιαστικές επιπτώσεις στα πιστωτικά προφίλ των χωρών.

Το αρνητικό σενάριο

Στο αρνητικό σενάριο, μιας πιο παρατεταμένης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η Moody’s προειδοποιεί ότι ένας αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ για περισσότερο καιρό ή σημαντικές ζημιές σε μεγάλες ενεργειακές εγκαταστάσεις και υποδομές εξαγωγών θα μπορούσαν να ανεβάσουν κατακόρυφα το ενεργειακό κόστος και να έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στην ανάπτυξη και τον πληθωρισμό των ευρωπαϊκών χωρών.

Σε αυτό το σενάριο, οι τιμές του πετρελαίου θα κινηθούν γύρω στα 100 δολάρια κατά μέσο όρο το 2026 και το 2027 και οι ευρωπαϊκές χώρες που εισάγουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα νιώσουν τις πιέσεις.

Η Ε.Ε. εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας: Οι καθαρές εισαγωγές αντιπροσώπευαν το 57% της κατανάλωσης ενέργειας το 2024, με την εξάρτηση από τις εισαγωγές να υπολογίζεται στο 85% για το φυσικό αέριο, στο 97% για το πετρέλαιο και τα προϊόντα πετρελαίου και στο 34% για τα στερεά ορυκτά καύσιμα. Πάντως, ακόμα και στο αρνητικό σενάριο, η Moody’s δεν περιμένει την επιβολή δελτίου στην ενέργεια, αφού εκτιμά ότι η προσφορά θα είναι επαρκής –αλλά σε αισθητά υψηλότερες τιμές.

Το ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να οδηγήσει σε πληθωρισμό υψηλότερο κατά 1,3 ποσοστιαίες μονάδες, γύρω στο 3,5% για το 2026/27.

Οι κεντρικές τράπεζες στην περιοχή θα βρεθούν αντιμέτωπες με ένα δύσκολο δίλημμα: Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας κινδυνεύουν να προκαλέσουν σημαντικές δευτερογενείς επιπτώσεις που θα δικαιολογούσαν αυστηρότερη νομισματική πολιτική, ενώ η ασθενέστερη ανάπτυξη θα συνηγορούσε υπέρ της χαλάρωσης.

Τελικά, η Moody’s υπολογίζει ότι το σοκ του αρνητικού σεναρίου θα είχε αρνητικό αντίκτυπο της τάξης των 0,8 ποσοστιαίων μονάδων στη μέση αύξηση του ΑΕΠ στην Ε.Ε., με αποτέλεσμα η μέση ανάπτυξη να περιορίζεται στο 0,7% ετησίως το 2026/27.

Το μέγεθος του πλήγματος στην ανάπτυξη διαφέρει μεταξύ των χωρών, με τη Σλοβακία και την Ιταλία να αντιμετωπίζουν ύφεση.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο οίκος βλέπει την ανάπτυξη να πέφτει από τα επίπεδα του λίγο πάνω από το 2% που προβλέπει το κεντρικό σενάριο, γύρω στο 1,2%.

Το σενάριο αυτό προβλέπει διεύρυνση των ελλειμμάτων και αύξηση του κρατικού χρέους στην Ε.Ε. κατά μία επιπλέον ποσοστιαία μονάδα, σχεδόν στο 86% του ΑΕΠ το 2026/27, λόγω του κόστους των μέτρων στήριξης.

Το δημόσιο χρέος της Λετονίας, της Σλοβακίας, της Πολωνίας, της Εσθονίας και της Ιταλίας θα μπορούσε να αυξηθεί κατά περισσότερο από μία ποσοστιαία μονάδα κατά την περίοδο 2026/27.

Οι πιστοληπτικές αξιολογήσεις

Συνολικά, οι επιπτώσεις στις πιστοληπτικές αξιολογήσεις θα ήταν περιορισμένες για τις ευρωπαϊκές χώρες και στο αρνητικό σενάριο. Η Moody’s περιμένει ένα πλήγμα για τις χώρες που ήδη εμφανίζουν επιβαρυμένα δημόσια οικονομικά, όπως η Φινλανδία, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία.

Σε χώρες όπως η Κύπρος, οι επιπτώσεις θα ήταν αποτέλεσμα πιο ιδιοσυγκρασιακών παραγόντων, όπως η μεγάλη έκθεση του εμπορίου και η γεωγραφική εγγύτητα στη σύγκρουση.

Διαβάστε ακόμη: