Νέα δεδομένα στην αγορά εργασίας διαμορφώνει η υπογραφή 161 Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας μέσα σε διάστημα οκτώ μηνών, με τις συμφωνίες εργοδοτών και εργαζομένων να προβλέπουν οι μισθοί μπορούν να αυξηθούν έως και 11%, πρόσθετα οικογενειακά επιδόματα και ευνοϊκότερους όρους απασχόλησης.

Από τις 16 Φεβρουαρίου 2026, όταν τέθηκε σε ισχύ το νέο θεσμικό πλαίσιο για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, έχουν υπογραφεί 10 κλαδικές, έξι ομοιοεπαγγελματικές και 144 επιχειρησιακές συμβάσεις, καθώς και η Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας.

Οι συμφωνίες καλύπτουν διαφορετικούς κλάδους της οικονομίας, από την εμπορία πετρελαιοειδών και την τσιμεντοβιομηχανία μέχρι τον επισιτισμό και τη βιομηχανία ζαχαρωδών προϊόντων.

Πέρα από τις μισθολογικές αυξήσεις, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι πρόσθετες παροχές για εργαζομένους με παιδιά, τα επιδόματα σπουδών και οι προσαυξήσεις που συνδέονται με την προϋπηρεσία.

Το βασικό ζητούμενο, ωστόσο, είναι πόσοι εργαζόμενοι θα επωφεληθούν τελικά από τις νέες ρυθμίσεις, καθώς η υπογραφή μιας συλλογικής σύμβασης δεν σημαίνει αυτομάτως ότι εφαρμόζεται σε όλες τις επιχειρήσεις του αντίστοιχου κλάδου.

Πετρελαιοειδή: Αύξηση 11% έως το 2028 και επίδομα παιδικού σταθμού

Μία από τις σημαντικότερες πρόσφατες συμφωνίες αφορά τους εργαζομένους στις επιχειρήσεις εισαγωγής και εμπορίας πετρελαιοειδών και υγραερίων.

Η νέα κλαδική σύμβαση προβλέπει αύξηση των μισθών κατά 4% για το 2026 και συνολική αναπροσαρμογή που φτάνει το 11% έως το 2028.

Πρόκειται για σταδιακή αύξηση στη διάρκεια της συμφωνίας και όχι για εφάπαξ ενίσχυση 11% στις σημερινές αποδοχές.

Η σύμβαση προβλέπει επίσης πρόσθετες παροχές για τους εργαζομένους και τις οικογένειές τους.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται επίδομα σπουδών και ετήσια οικονομική ενίσχυση ύψους 1.000 ευρώ για κάθε παιδί που φιλοξενείται σε βρεφονηπιακό σταθμό, σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας.

Η συγκεκριμένη παροχή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για οικογένειες με μικρά παιδιά, καθώς συνδέεται με ένα από τα σημαντικότερα σταθερά έξοδα των εργαζόμενων γονέων.

Εφόσον ολοκληρωθεί η διαδικασία επέκτασης της σύμβασης, εκτιμάται ότι οι προβλέψεις της θα καλύπτουν περισσότερους από 5.000 εργαζομένους.

Η τριετής συμφωνία έχει αναδρομική ισχύ από την 1η Απριλίου 2026 και προβλέπεται να διαρκέσει έως τις 31 Μαρτίου 2029.

Τσιμεντοβιομηχανία: Τέσσερις αυξήσεις και προϋπηρεσία έως 55%

Σημαντικές μισθολογικές και θεσμικές παρεμβάσεις προβλέπει και η νέα συλλογική σύμβαση στον κλάδο της τσιμεντοβιομηχανίας.

Η συμφωνία περιλαμβάνει τέσσερις αυξήσεις μισθών για τα έτη 2025 και 2026, με τις ετήσιες αναπροσαρμογές να ξεπερνούν το 5,5%.

Παράλληλα, προβλέπονται προσαυξήσεις προϋπηρεσίας που μπορούν να φτάσουν έως το 55%, ανάλογα με τα χρόνια εργασίας και τις ειδικότερες προϋποθέσεις της σύμβασης.

Η προϋπηρεσία αποτελεί σημαντικό παράγοντα διαμόρφωσης των αποδοχών, ιδιαίτερα σε βιομηχανικούς κλάδους όπου η εμπειρία και η εξειδίκευση συνδέονται με συγκεκριμένες απαιτήσεις της παραγωγικής διαδικασίας.

Εκτός από τις αυξήσεις, η σύμβαση περιλαμβάνει δύο πρόσθετες οικογενειακές παροχές.

Η πρώτη αφορά οικονομική ενίσχυση ύψους 600 ευρώ για το τρίτο και κάθε επόμενο παιδί.

Η δεύτερη προβλέπει φοιτητικό επίδομα έως 400 ευρώ, το οποίο θεσπίζεται για πρώτη φορά στον συγκεκριμένο κλάδο.

Οι παροχές αυτές ενισχύουν το συνολικό πακέτο αποδοχών πέρα από τον βασικό μισθό, χωρίς να σημαίνει ότι καταβάλλονται αυτομάτως σε όλους τους εργαζομένους ανεξαρτήτως οικογενειακής κατάστασης.

Επισιτισμός: Βασικοί μισθοί από 930 έως 1.100 ευρώ

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η νέα συλλογική σύμβαση στον επισιτισμό, έναν από τους μεγαλύτερους κλάδους απασχόλησης της ελληνικής οικονομίας.

Η συμφωνία αφορά περισσότερους από 400.000 εργαζομένους και προβλέπει βασικούς μισθούς από 930 έως 1.100 ευρώ, ανάλογα με την ειδικότητα και την επαγγελματική κατηγορία.

Οι βασικές αποδοχές που προβλέπονται μπορούν να είναι έως και 19,6% υψηλότερες από τον νόμιμο κατώτατο μισθό.

Στις προβλέψεις της σύμβασης περιλαμβάνονται επίσης πρόσθετα επιδόματα, τα οποία διαμορφώνουν τις τελικές αποδοχές των δικαιούχων.

Ειδικότερα, προβλέπονται επίδομα γάμου 10%, επίδομα τουριστικής εκπαίδευσης έως 15% και επίδομα εποχικής απασχόλησης 10%, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει η συμφωνία.

Η διάρκεια της σύμβασης εκτείνεται από τον Απρίλιο του 2026 έως τον Μάρτιο του 2028.

Η εφαρμογή της έχει ιδιαίτερη σημασία για επιχειρήσεις εστίασης, καφετέριες και άλλες δραστηριότητες του κλάδου, στις οποίες απασχολείται μεγάλος αριθμός μισθωτών.

Ζαχαρώδη προϊόντα: Από 6.000 σε 23.000 εργαζομένους

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της σημασίας που έχει η επέκταση των συλλογικών συμβάσεων αποτελεί ο κλάδος της βιομηχανίας και βιοτεχνίας ζαχαρωδών προϊόντων.

Με την επέκταση της σχετικής σύμβασης, ο αριθμός των εργαζομένων που καλύπτονται αυξήθηκε από περίπου 6.000 σε 23.000.

Η συμφωνία προβλέπει βασικά ημερομίσθια από 42,61 έως 44,05 ευρώ, καθώς και πρόσθετες μισθολογικές παροχές.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται επίδομα γάμου 10%, επίδομα εκπαίδευσης έως 10% και προσαύξηση 20% για αρχιτεχνίτες.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει τη διαφορά ανάμεσα στην υπογραφή μιας συμφωνίας και στην επέκταση της υποχρεωτικής εφαρμογής της.

Όταν μια κλαδική σύμβαση κηρύσσεται γενικώς υποχρεωτική, οι όροι της εφαρμόζονται και σε εργοδότες και εργαζομένους του πεδίου της που δεν συμμετείχαν μέσω των οργανώσεών τους στην αρχική υπογραφή.

Έτσι, οι προβλέψεις για μισθούς και επιδόματα μπορούν να καλύψουν σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό εργαζομένων.

Αρτοποιεία και τεχνολόγοι τροφίμων: Πρόσθετες συμφωνίες

Στον ευρύτερο χώρο των τροφίμων έχουν υπογραφεί και άλλες συμφωνίες με ειδικές προβλέψεις.

Στα αρτοποιεία, η διετής συλλογική σύμβαση προβλέπει αρχικό μισθό 950 ευρώ, επίδομα γάμου 10% και επίδομα ανθυγιεινής εργασίας επίσης 10%.

Περιλαμβάνει ακόμη ρυθμίσεις για πενθήμερη εργασία 40 ωρών.

Για τους τεχνολόγους και επιστήμονες τροφίμων, ποτών και διατροφής, η τριετής συμφωνία προβλέπει ειδικό τεχνικό επίδομα 7% για συγκεκριμένες θέσεις ευθύνης.

Παράλληλα, προβλέπεται επίδομα τέκνου 50 ευρώ τον μήνα για κάθε παιδί έως την ενηλικίωσή του.

Η σύμβαση έχει διάρκεια από την 1η Ιουνίου 2026 έως τις 31 Μαΐου 2029.

Οι διαφορετικές αυτές ρυθμίσεις αναδεικνύουν ότι οι συλλογικές συμβάσεις δεν περιορίζονται σε μια οριζόντια αύξηση αποδοχών, αλλά μπορούν να διαμορφώνουν ειδικούς όρους ανά επάγγελμα και κλάδο.

Τι άλλαξε με την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία

Η υπογραφή των 161 συμβάσεων ακολούθησε τη νομοθέτηση της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας τον Φεβρουάριο του 2026.

Η συμφωνία είχε επιτευχθεί τον Νοέμβριο του 2025, έπειτα από επτά μήνες διαβουλεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και των εθνικών κοινωνικών εταίρων.

Στη διαδικασία είχε κεντρικό ρόλο η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως.

Το νέο πλαίσιο στοχεύει στην ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, στη διευκόλυνση της επέκτασης των κλαδικών συμβάσεων και στην αποκατάσταση της πλήρους μετενέργειάς τους.

Μία από τις βασικές αλλαγές αφορά το όριο αντιπροσωπευτικότητας για την επέκταση των κλαδικών συμβάσεων, το οποίο μειώθηκε από το 50% στο 40%.

Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, προβλέπεται επίσης δυνατότητα επέκτασης χωρίς την εφαρμογή του συγκεκριμένου ορίου, όταν συμμετέχει στη σύμβαση η ΓΣΕΕ.

Οι αλλαγές αυτές αποσκοπούν στη διεύρυνση του αριθμού των εργαζομένων που καλύπτονται από συλλογικές ρυθμίσεις.

Τι σημαίνει η επαναφορά της πλήρους μετενέργειας

Μία ακόμη σημαντική μεταβολή αφορά τη μετενέργεια των συλλογικών συμβάσεων.

Πρόκειται για το καθεστώς που καθορίζει τι συμβαίνει με τους όρους εργασίας όταν μια συλλογική σύμβαση λήγει ή καταγγέλλεται και δεν έχει ακόμη αντικατασταθεί από νέα.

Η πλήρης μετενέργεια ενισχύει την προστασία των εργαζομένων, καθώς προβλέπει τη διατήρηση των κανονιστικών όρων της προηγούμενης σύμβασης κατά το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα και σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο.

Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται ο κίνδυνος αιφνίδιας απώλειας συμβατικών δικαιωμάτων κατά το διάστημα που μεσολαβεί μέχρι την επίτευξη νέας συμφωνίας.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση αποτελεί σημαντική παράμετρο των συλλογικών διαπραγματεύσεων, καθώς επηρεάζει τη θέση εργαζομένων και εργοδοτών όταν μια σύμβαση πλησιάζει στη λήξη της.

Πότε δικαιούται ο εργαζόμενος τις αυξήσεις

Η ύπαρξη μιας νέας συλλογικής σύμβασης δεν σημαίνει ότι κάθε εργαζόμενος του αντίστοιχου κλάδου δικαιούται αυτομάτως τις προβλεπόμενες αυξήσεις.

Καθοριστικό είναι εάν η επιχείρηση δεσμεύεται από τη συμφωνία ή εάν η σύμβαση έχει κηρυχθεί γενικώς υποχρεωτική.

Στην περίπτωση επιχειρησιακής συλλογικής σύμβασης, οι κανονιστικοί όροι εφαρμόζονται στους εργαζομένους της επιχείρησης που δεσμεύεται από αυτήν.

Στις κλαδικές και ομοιοεπαγγελματικές συμβάσεις, η εφαρμογή εξαρτάται από τις προϋποθέσεις του νόμου και τη συμμετοχή στις συμβαλλόμενες οργανώσεις, εκτός εάν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία επέκτασης.

Επιπλέον, η τελική μισθολογική μεταβολή εξαρτάται από τον υφιστάμενο μισθό, την ειδικότητα, την προϋπηρεσία και τα επιδόματα που δικαιούται κάθε εργαζόμενος.

Εάν κάποιος λαμβάνει ήδη αποδοχές υψηλότερες από τα κατώτατα όρια της νέας σύμβασης, δεν προκύπτει απαραίτητα ισόποση αύξηση του καταβαλλόμενου μισθού του.

Το επόμενο στοίχημα: Περισσότεροι εργαζόμενοι με συλλογική κάλυψη

Παρά την αύξηση του αριθμού των συμβάσεων, η συλλογική κάλυψη στην Ελλάδα παραμένει χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό στόχο του 80%.

Πριν από τις πρόσφατες αλλαγές, οι εργαζόμενοι που καλύπτονταν από συλλογικές συμβάσεις εκτιμάται ότι αντιστοιχούσαν περίπου στο 27% του συνόλου.

Νεότερες εκτιμήσεις τοποθετούν το ποσοστό στο 32% έως 35%, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν ακόμη πλήρη και οριστικά στοιχεία για την πραγματική κάλυψη που έχει προκύψει από όλες τις νέες συμφωνίες.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην προοπτική επαναφοράς κλαδικής σύμβασης για τους ιδιωτικούς υπαλλήλους, η οποία θα μπορούσε να αφορά περίπου 700.000 εργαζομένους στο εμπόριο και στις υπηρεσίες.

Η υπογραφή 161 συμβάσεων σε οκτώ μήνες αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη για το σύστημα συλλογικών διαπραγματεύσεων.

Το πραγματικό αποτέλεσμα, όμως, θα αποτυπωθεί στο κατά πόσο οι συμφωνίες θα επεκταθούν, θα εφαρμοστούν στην πράξη και θα μεταφραστούν σε υψηλότερες αποδοχές για περισσότερους μισθωτούς.

Για τους εργαζομένους, άλλωστε, η ουσία βρίσκεται στο τελικό ποσό που καταβάλλεται κάθε μήνα, στα επιδόματα που μπορούν να αξιοποιήσουν και στη σταθερότητα των εργασιακών τους δικαιωμάτων.

Διαβάστε ακόμη: