Η νέα γεωπολιτική αναταραχή στη Μέση Ανατολή φέρνει ξανά τηνΕυρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: πώς θα αντιμετωπίσει ένα νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων χωρίς να επιβαρύνει περαιτέρω την ήδη εύθραυστη οικονομική δραστηριότητα στην Ευρωζώνη. Η εκτίναξη των ενεργειακών τιμών μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν εντείνει την αβεβαιότητα στις αγορές, ενώ οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ προσπαθούν να αξιολογήσουν αν απαιτείται νέα αύξηση επιτοκίων ή αν η οικονομία χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να απορροφήσει το σοκ.

Η επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντξεκαθάρισε, στο ισπανικό RTVE, ότι η ΕΚΤ παρακολουθεί προσεκτικά τις εξελίξεις, αποφεύγοντας ωστόσο να προδικάσει τις επόμενες κινήσεις της νομισματικής πολιτικής. Όπως τόνισε σε συνέντευξή της στη δημόσια ισπανική τηλεόραση, οι κεντρικοί τραπεζίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα περιβάλλον «τεράστιας αβεβαιότητας», στο οποίο απαιτούνται πολύ περισσότερα στοιχεία πριν ληφθούν αποφάσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την οικονομία της Ευρωζώνης.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ υπογράμμισε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για τη Φρανκφούρτη είναι να αποφύγει τόσο μια πρόωρη όσο και μια καθυστερημένη αντίδραση απέναντι στον πληθωρισμό. Όπως ανέφερε, η νομισματική πολιτική πρέπει να κινηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να οδηγήσει μεσοπρόθεσμα τον πληθωρισμό πίσω στον στόχο του 2%, χωρίς όμως να προκαλέσει βαθύτερη επιβράδυνση στην οικονομία.

Το δίλημμα των επιτοκίων

Η ΕΚΤ είχε διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια στην τελευταία συνεδρίαση του Απριλίου, ωστόσο άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας αύξησης τον Ιούνιο. Έκτοτε, αρκετά στελέχη της κεντρικής τράπεζας εμφανίζονται πιο επιθετικά απέναντι στον πληθωρισμό, θεωρώντας πιθανή μια νέα παρέμβαση στο κόστος δανεισμού.

Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Σλοβακίας, Πίτερ Καζιμίρ, χαρακτήρισε σχεδόν αναπόφευκτη μια νέα αύξηση επιτοκίων, ενώ άλλοι αξιωματούχοι διατηρούν πιο επιφυλακτική στάση, επιμένοντας ότι απαιτείται καλύτερη εικόνα για τη διάρκεια και το εύρος των επιπτώσεων από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Οι αγορές χρήματος και οι επενδυτές προεξοφλούν ήδη νέα αύξηση επιτοκίων μέσα στο καλοκαίρι, ενώ αρκετοί αναλυτές θεωρούν πιθανή ακόμη μία κίνηση έως το τέλος του έτους. Η Λαγκάρντ, πάντως, απέφυγε να επιβεβαιώσει αυτές τις προσδοκίες, επιμένοντας ότι η ΕΚΤ δεν λειτουργεί με βάση τις εκτιμήσεις των αγορών αλλά με βάση τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα.

Ενεργειακό κόστος και στασιμοπληθωρισμός

Η άνοδος στις τιμές ενέργειας μετά την κρίση στο Ιράν έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τους δείκτες τιμών στην Ευρωζώνη. Ο πληθωρισμός κινείται πλέον κοντά στο 3%, με αρκετούς οικονομολόγους να εκτιμούν ότι οι πιέσεις μπορεί να ενταθούν περαιτέρω εάν παραμείνουν υψηλές οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Την ίδια στιγμή, οι ενδείξεις επιβράδυνσης στην ευρωπαϊκή οικονομία πληθαίνουν. Τα τελευταία στοιχεία από τη Γερμανία έδειξαν απροσδόκητη υποχώρηση της βιομηχανικής παραγωγής, εντείνοντας τις ανησυχίες για τη δυναμική της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης.

Το σκηνικό αυτό επαναφέρει τον φόβο του στασιμοπληθωρισμού, δηλαδή του συνδυασμού χαμηλής ανάπτυξης και επίμονου πληθωρισμού. Ο επίτροπος Οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης,Βάλντις Ντομπρόβσκις, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα τέτοιο σοκ, το οποίο δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τις αποφάσεις της ΕΚΤ.

Η Λαγκάρντ αναγνώρισε ότι οι αγορές προσπαθούν να προεξοφλήσουν τις εξελίξεις, ωστόσο τόνισε ότι η κεντρική τράπεζα έχει διαφορετική αποστολή. Όπως σημείωσε, βασικός στόχος της ΕΚΤ παραμένει η επαναφορά του πληθωρισμού στον στόχο του 2%, κάτι που απαιτεί ψυχραιμία, περισσότερα στοιχεία και προσεκτική αξιολόγηση των επιπτώσεων της κρίσης.

Στο μικροσκόπιο βρίσκονται όχι μόνο οι άμεσες αυξήσεις στις τιμές ενέργειας αλλά και οι δευτερογενείς επιπτώσεις στην οικονομία, όπως το κόστος παραγωγής, οι μισθολογικές διαπραγματεύσεις και η συνολική πορεία των τιμών τους επόμενους μήνες.

Η επικεφαλής της ΕΚΤ κατέστησε σαφές ότι οι επόμενες αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια της κρίσης, το βάθος των επιπτώσεων και την πορεία του ενεργειακού κόστους, αφήνοντας ανοιχτό κάθε ενδεχόμενο για τη συνεδρίαση του Ιουνίου.

Διαβάστε ακόμη: