Ύστερα από σχεδόν είκοσι χρόνια διαπραγματεύσεων με διακοπές, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία βρίσκονται ένα βήμα πριν από την πολιτική ολοκλήρωση συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου. Η σχετική ανακοίνωση αναμένεται να γίνει στη Σύνοδο ΕΕ–Ινδίας που θα πραγματοποιηθεί στο Νέο Δελχί από τις 25 έως τις 28 Ιανουαρίου.

Σύμφωνα με πηγές του ιταλικού πρακτορείου ειδήσεων Ansa, η συμφωνία χαρακτηρίζεται «πολύ ευνοϊκή για τους Ευρωπαίους εξαγωγείς αγροτικών προϊόντων», με προβλέψεις για μείωση δασμών σε προϊόντα όπως το κρασί και το ελαιόλαδο, ενώ διατηρείται η προστασία σε τομείς που θεωρούνται ευαίσθητοι για το Νέο Δελχί.

Μακρά πορεία διαπραγματεύσεων

Οι συνομιλίες για συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ξεκίνησαν το 2007, διακόπηκαν το 2013 και επανεκκίνησαν επισήμως τον Ιούλιο του 2022. Έκτοτε, οι διαπραγματευτικές ομάδες εργάστηκαν πάνω σε ένα ευρύ πακέτο που καλύπτει εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών, επενδύσεις και κανονιστική συνεργασία.

Τις τελευταίες εβδομάδες, ευρωπαϊκές και ινδικές πηγές ανέφεραν ότι τα περισσότερα κεφάλαια είτε έχουν ολοκληρωθεί είτε βρίσκονται σε επίπεδο που επιτρέπει την πολιτική ανακοίνωση συμφωνίας. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει άμεση εφαρμογή, καθώς θα ακολουθήσει εκτενής διαδικασία εγκρίσεων.

Κρασί και ελαιόλαδο στο επίκεντρο

Για τον ευρωπαϊκό αγροδιατροφικό τομέα, η προβλεπόμενη μείωση δασμών σε κρασί και ελαιόλαδο θεωρείται κομβικής σημασίας. Η Ινδία εφαρμόζει σήμερα ιδιαίτερα υψηλούς δασμούς σε εισαγόμενα τρόφιμα, περιορίζοντας σημαντικά την παρουσία ευρωπαϊκών προϊόντων στην αγορά της.

Παραγωγοί από χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία εκτιμούν ότι η μείωση των δασμών ανοίγει προοπτικές μεσομακροπρόθεσμης ανάπτυξης, κυρίως στα μεσαίας και υψηλής ποιότητας προϊόντα.

Για το ελαιόλαδο, η αγορά παραμένει ακόμη εξειδικευμένη, όμως η σταδιακή εξοικείωση των καταναλωτών μπορεί να ενισχυθεί, εφόσον συνδυαστεί με απλοποίηση τελωνειακών διαδικασιών και μείωση μη δασμολογικών εμποδίων.

Οι «κόκκινες γραμμές» του Νέου Δελχί

Παρά τις παραχωρήσεις στον αγροτικό τομέα, η συμφωνία διατηρεί σαφείς περιορισμούς σε προϊόντα που θεωρούνται πολιτικά και κοινωνικά ευαίσθητα για την Ινδία. Το βόειο κρέας, τα πουλερικά και η ζάχαρη παραμένουν εκτός ουσιαστικής απελευθέρωσης.

Ιδίως η ζάχαρη προκαλεί ανησυχίες και σε ορισμένα κράτη-μέλη της ΕΕ, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάζει ρήτρες προστασίας ώστε να αποφευχθούν αναταράξεις στις εσωτερικές αγορές.

Πέρα από τη γεωργία

Η συμφωνία δεν περιορίζεται στον αγροτικό τομέα. Περιλαμβάνει δεσμεύσεις για βιομηχανικά προϊόντα, υπηρεσίες και επενδύσεις, με την Ινδία να εξετάζει μειώσεις δασμών σε βασικούς κλάδους, όπως η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία.

Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται σύνθετα κανονιστικά ζητήματα, από τεχνικά πρότυπα και τελωνειακές διαδικασίες έως το ψηφιακό εμπόριο και την προστασία επενδύσεων. Το Νέο Δελχί έχει εκφράσει επιφυλάξεις για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Προσαρμογής Άνθρακα στα Σύνορα, τον οποίο θεωρεί πιθανό εμπόδιο στις εξαγωγές του.

Πολιτική σημασία και επόμενα βήματα

Για τις Βρυξέλλες, η συμφωνία με την Ινδία εντάσσεται στη στρατηγική διαφοροποίησης εμπορικών εταίρων και ενίσχυσης δεσμών με μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες παγκοσμίως. Για το Νέο Δελχί, αποτελεί εργαλείο προσέλκυσης επενδύσεων και πρόσβασης σε ευρωπαϊκές τεχνολογίες, χωρίς να θίγονται στρατηγικοί εσωτερικοί τομείς.

Ακόμη και μετά την πολιτική ανακοίνωση, η εφαρμογή της συμφωνίας θα απαιτήσει χρόνο. Στην ευρωπαϊκή πλευρά, θα χρειαστεί έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και, εφόσον χαρακτηριστεί ως μικτή συμφωνία, και από τα εθνικά κοινοβούλια των κρατών-μελών. Ευρωπαϊκές πηγές εκτιμούν ότι η διαδικασία αυτή μπορεί να διαρκέσει τουλάχιστον έναν χρόνο.

Με άλλα λόγια, η συμφωνία μπαίνει στην τελική ευθεία, αλλά τα ουσιαστικά αποτελέσματα για επιχειρήσεις και καταναλωτές θα φανούν σε δεύτερο χρόνο.

Διαβάστε ακόμη: