H Ελλάδα καταγράφει θετικές επιδόσεις – τουλάχιστον καλύτερες από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ωστόσο, οι προκλήσεις που διαγράφονται στον ορίζοντα εντείνονται. Η νέα έκθεση «Debt Sustainability Monitor 2025» της Κομισιόν επιβεβαιώνει ότι, παρά την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και τη σταδιακή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, η χώρα εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στους «πρωταθλητές κινδύνου» για τα επόμενα χρόνια.

Η θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη

Σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη, η ελληνική περίπτωση παραμένει ιδιόμορφη. Τα θετικά νέα είναι ότι τόσο στη βραχυπρόθεσμη όσο και στη μακροπρόθεσμη προοπτική η εικόνα εμφανίζεται βελτιωμένη. Σε ορίζοντα έως το 2070, η Ελλάδα κατατάσσεται στην κατηγορία «Χαμηλού Κινδύνου» (Low Risk), σε καλύτερη θέση από χώρες όπως η Γαλλία και το Βέλγιο.

Στον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, ωστόσο, η χώρα εντάσσεται στην κατηγορία «Υψηλού Κινδύνου» μαζί με άλλες 11 χώρες – κυρίως με υψηλό δημόσιο χρέος, όπως το Βέλγιο, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία. Ο βασικός λόγος είναι το υψηλό επίπεδο του χρέους, παρά τη σταδιακή αποκλιμάκωσή του.

Παράλληλα, η έκθεση επισημαίνει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού χρέους βρίσκεται στα χέρια επίσημων δανειστών, με χαμηλά επιτόκια και μεγάλη διάρκεια ωρίμανσης, γεγονός που λειτουργεί ως «ασπίδα» έναντι αναταράξεων στις αγορές.

Οι τέσσερις «κρυφές» νάρκες

Η Κομισιόν εκφράζει ανησυχία όχι μόνο για διαχρονικά βάρη, αλλά και για τέσσερις κρίσιμες προκλήσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν τη δημοσιονομική πορεία της χώρας.

Πρώτον, το επενδυτικό κενό. Παρότι οι επενδύσεις αυξάνονται, απαιτείται σημαντική επιτάχυνση τα επόμενα χρόνια ώστε να στηριχθεί η βιώσιμη ανάπτυξη.

Δεύτερον, τα «κόκκινα δάνεια». Έχουν μειωθεί αισθητά, ωστόσο παραμένουν υψηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ υπάρχει ο κίνδυνος δημοσιονομικής επιβάρυνσης σε περίπτωση ενεργοποίησης κρατικών εγγυήσεων.

Τρίτον, πιθανές δικαστικές αποφάσεις που μπορεί να επιβαρύνουν τα δημόσια οικονομικά, όπως υποθέσεις σχετικές με δάνεια του νόμου Κατσέλη ή ενδεχόμενη επαναφορά δώρων και αναδρομικών σε μισθούς και συντάξεις.

Τέταρτον, οι έλεγχοι και τα πιθανά πρόστιμα που σχετίζονται με τη διαχείριση αγροτικών επιδοτήσεων και ειδικά με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, όπως ρητά αναφέρεται στην έκθεση.

Για πρώτη φορά με τόσο σαφή τρόπο, η Κομισιόν εστιάζει όχι μόνο στις γνωστές δημοσιονομικές πιέσεις – όπως συντάξεις και υγεία – αλλά και στις λεγόμενες «ενδεχόμενες υποχρεώσεις» (contingent liabilities).

Στους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο, περιλαμβάνονται πιθανές επιβαρύνσεις από εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις κατά του Δημοσίου, καθώς και οικονομικές συνέπειες από συνεχιζόμενες έρευνες και ελέγχους που αφορούν τη διαχείριση ευρωπαϊκών αγροτικών κονδυλίων, συμπεριλαμβανομένου του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Ταυτόχρονα, οι κρατικές εγγυήσεις εξακολουθούν να αποτελούν πηγή προβληματισμού, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, παρά τη μείωσή τους, παραμένουν πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αντισταθμιστικά, η χώρα διαθέτει υψηλά ταμειακά διαθέσιμα, περίπου 35 δισ. ευρώ, τα οποία λειτουργούν ως «μαξιλάρι» ασφαλείας.

Σφιχτή δημοσιονομική πορεία για χρόνια

Η έκθεση τονίζει ότι η προσπάθεια περιορισμού της εξάρτησης από το Δημόσιο και η μείωση του βάρους του χρέους πρέπει να συνεχιστούν. Υπογραμμίζει, όμως, ότι η διαδρομή παραμένει μακρά και απαιτείται διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων για πολλά ακόμη χρόνια.

Παρότι μέχρι σήμερα οι στόχοι αυτοί επιτυγχάνονται – και μάλιστα με υπεραπόδοση – η Κομισιόν εκφράζει επιφυλάξεις για το κατά πόσο θα μπορέσουν να διατηρηθούν στο μέλλον. Αυτό αναδεικνύει τη σημασία που αποδίδεται στη διαφύλαξη της δημοσιονομικής ισορροπίας και πειθαρχίας, ιδίως σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα πέντε έως δέκα ετών.

Διαβάστε ακόμη: