Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο υποβάθμισε την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη για το 2026, μετά το σοκ στην αγορά πετρελαίου που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, και συμπεριέλαβε το ενδεχόμενο επιβράδυνσης εάν η σύγκρουση παραταθεί και οι ενεργειακές υποδομές υποστούν σοβαρές ζημιές.
Το παγκόσμιο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν αναμένεται πλέον να αυξηθεί κατά 3,1% φέτος, έναντι 3,3% που προβλεπόταν τον Ιανουάριο, ανέφερε την Τρίτη το Ταμείο στην έκθεσή του World Economic Outlook. Αυτό βασίζεται στην υπόθεση μιας σχετικά σύντομης σύγκρουσης και μιας μέτριας αύξησης των τιμών ενέργειας φέτος.
Δεδομένης της αβεβαιότητας γύρω από τον αντίκτυπο της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης στο Ιράν που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, το ΔΝΤ παρουσίασε δύο ακόμη σενάρια. Στο πιο σοβαρό, ο κόσμος θα πλησίαζε το ενδεχόμενο ύφεσης, η οποία ορίζεται από το ΔΝΤ ως ανάπτυξη κάτω από 2%.
«Οι παγκόσμιες προοπτικές έχουν επιδεινωθεί απότομα μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή», ανέφερε το Ταμείο στην έκθεση. «Πριν από τον πόλεμο, ήμασταν έτοιμοι να αναβαθμίσουμε την πρόβλεψή μας για την παγκόσμια ανάπτυξη, αντανακλώντας τη συνεχιζόμενη δυναμική στην παγκόσμια οικονομία που στηριζόταν από την άνθηση των επενδύσεων στην τεχνολογία, κάποια αποκλιμάκωση των εντάσεων στην εμπορική πολιτική, δημοσιονομική στήριξη σε ορισμένες χώρες και ευνοϊκές χρηματοπιστωτικές συνθήκες.»
Πλήγμα σε αναδυόμενες οικονομίες και ενεργειακό σοκ
Οι αναπτυσσόμενες οικονομίες αναμένεται να δεχθούν το μεγαλύτερο πλήγμα. Η ανάπτυξη στις αναδυόμενες αγορές μειώθηκε στο 3,9% φέτος, από πρόβλεψη 4,2% μόλις πριν από λίγους μήνες. Ο αντίκτυπος θα είναι μικρότερος στις ανεπτυγμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, που είναι εξαγωγέας ενέργειας.
Οι οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης — η οποία πρακτικά έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ και εκτόξευσε τις τιμές του πετρελαίου — αναμένεται να αποτελέσουν κορυφαία προτεραιότητα για τους υπουργούς Οικονομικών και τους κεντρικούς τραπεζίτες που βρίσκονται στην Ουάσινγκτον αυτή την εβδομάδα για τις εαρινές συνεδριάσεις ΔΝΤ–Παγκόσμιας Τράπεζας.
Τα τρία σενάρια
Στην πιο αισιόδοξη πρόβλεψη του ΔΝΤ, ο παγκόσμιος πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 4,4% φέτος από 4,1% το 2025 — αντανακλώντας την αύξηση στις τιμές ενέργειας και τροφίμων και ανακόπτοντας την αποπληθωριστική τάση των τελευταίων ετών. Στη συνέχεια, η αύξηση των τιμών θα επιβραδυνθεί στο 3,7% το 2027.
Ένα ενδιάμεσο σενάριο — που το ΔΝΤ χαρακτηρίζει δυσμενές — προβλέπει ανάπτυξη 2,5% φέτος και πληθωρισμό 5,4%.
«Κάθε ημέρα που περνά και κάθε ημέρα που έχουμε περισσότερες διαταραχές στην ενέργεια, πλησιάζουμε όλο και περισσότερο προς το δυσμενές σενάριο», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ Πιερ-Ολιβιέ Γκουρινσά σε συνέντευξη Τύπου.
Στο πιο σοβαρό σενάριο, όπου οι τιμές του πετρελαίου θα διαμορφώνονταν κατά μέσο όρο στα 110 δολάρια μέσα στο έτος, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη θα υποχωρούσε κάτω από το 2% — κάτι που έχει συμβεί μόνο τέσσερις φορές από το 1980, πιο πρόσφατα κατά την πανδημία Covid και την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Ο πληθωρισμός θα έφτανε στο 5,8% το 2026 και θα αυξανόταν περαιτέρω στο 6,1% το επόμενο έτος.
Το Ταμείο με έδρα την Ουάσινγκτον προέβλεψε ότι η οικονομία των ΗΠΑ θα αναπτυχθεί κατά 2,3% φέτος στο βασικό του σενάριο, μια μικρή υποβάθμιση από το 2,4% που αναμενόταν τον Ιανουάριο. Αυτό αντανακλά μια μικρή αρνητική επίδραση από τον πόλεμο, δεδομένου ότι η χώρα είναι καθαρός εξαγωγέας ενέργειας.
Μεταξύ των μεγάλων οικονομιών, ξεχωρίζει το πλήγμα στην Ευρώπη: η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να αναπτυχθούν μόλις κατά 0,8% φέτος — υποβάθμιση κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες για τη πρώτη και κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες για τη δεύτερη.
Η Κίνα αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 4,4%, μια μικρή υποβάθμιση από το 4,5% που προβλεπόταν τον Ιανουάριο, με τα μέτρα τόνωσης να αντισταθμίζουν τον αρνητικό αντίκτυπο του σοκ.
Η ανάπτυξη στη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,9% από 3,6% το 2025, με αυτή των Μπαχρέιν, Ιράκ, Κουβέιτ και Κατάρ να συρρικνώνονται. Το ΑΕΠ του Ιράν αναμένεται επίσης να μειωθεί φέτος κατά 6,1%, έναντι πρόβλεψης για αύξηση 1,1% τον Ιανουάριο.
«Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ανέκοψε τη δυναμική της ανάπτυξης», ανέφερε ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ Πιερ-Ολιβιέ Γκουρινσά. «Το τελικό μέγεθος του σοκ θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης — και από το πόσο γρήγορα θα ομαλοποιηθούν η παραγωγή και η μεταφορά ενέργειας μόλις τερματιστούν οι εχθροπραξίες.»
