Για τρίτη συνεχόμενη ημέρα συνεχίζεται η αναστάτωση στις αεροπορικές μετακινήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, με περισσότερες από 5.200 πτήσεις να έχουν ήδη επηρεαστεί την Κυριακή, στον απόηχο του πρωτοφανούς μπλακ άουτ που οδήγησε στην καθήλωση σχεδόν όλων των αεροσκαφών της χώρας την Παρασκευή.
Παρά το μέγεθος των προβλημάτων, ο Αμερικανός υπουργός Μεταφορών, Σον Ντάφι, εκτίμησε ότι η κατάσταση θα έχει εξομαλυνθεί πλήρως έως τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, την ώρα που οι αεροπορικές εταιρείες καταβάλλουν προσπάθειες να αποκαταστήσουν τα δρομολόγιά τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της πλατφόρμας παρακολούθησης πτήσεων FlightAware, μέχρι στιγμής την Κυριακή είχαν καταγραφεί περισσότερες από 1.600 ακυρώσεις και σχεδόν 3.600 καθυστερήσεις πτήσεων σε ολόκληρη τη χώρα.
Μιλώντας στην εκπομπή This Week του ABC, ο Ντάφι ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης ή άλλης κακόβουλης ενέργειας, αν και τα ακριβή αίτια της τεχνικής βλάβης παραμένουν άγνωστα.
Όπως ανέφερε, οι πτήσεις αναμένεται να επιστρέψουν σε πιο φυσιολογικούς ρυθμούς εντός της Κυριακής, με την πλήρη αποκατάσταση να τοποθετείται πιθανότατα τη Δευτέρα. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι βασική προτεραιότητα της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (FAA) παραμένει η ασφάλεια των επιβατών.
Οι επιπτώσεις διαφοροποιούνται ανά αεροπορική εταιρεία. Την Κυριακή, η JetBlue είχε ακυρώσει το 27% των πτήσεών της, ενώ στην American Airlines το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε το 13%. Μικρότερες, αλλά σημαντικές, ήταν οι ακυρώσεις για τις Southwest, United Airlines και Delta, με ποσοστά μεταξύ 3% και 5%.
Πώς προκλήθηκε το μπλακ άουτ που καθήλωσε τα αεροσκάφη
Η κρίση ξεκίνησε την Παρασκευή, όταν η FAA διέταξε πανεθνική καθήλωση των αεροσκαφών, σταματώντας σχεδόν όλες τις απογειώσεις για περίπου πέντε ώρες.
Ήταν η μεγαλύτερης διάρκειας καθολική διακοπή των αεροπορικών αναχωρήσεων στις ΗΠΑ από τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Σύμφωνα με αξιωματούχους, το πρόβλημα φαίνεται να συνδέεται με εργασίες εγκατάστασης νέου εξοπλισμού από την L3Harris, εταιρεία που συνεργάζεται με την FAA.
Η εγκατάσταση τουλάχιστον ενός νέου δρομολογητή δικτύου (router) σε απομακρυσμένη εγκατάσταση προκάλεσε υπερφόρτωση των συστημάτων άλλων κέντρων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, εξαιτίας της μαζικής μετάδοσης δεδομένων, με αποτέλεσμα να επηρεαστούν οι επικοινωνίες.
Ο Ντάφι εξήγησε ότι η αντικατάσταση ενός router σε εγκατάσταση της FAA στο Ελ Ντοράντο του Άρκανσο προκάλεσε προβλήματα σε άλλον δρομολογητή στο Αμαρίλο του Τέξας, ο οποίος είχε επίσης αντικατασταθεί πρόσφατα.
Ο δεύτερος εξοπλισμός άρχισε να μεταδίδει υπερβολικό όγκο δεδομένων, υπερφορτώνοντας διαδοχικά δρομολογητές σε κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας σε ολόκληρη τη χώρα.
Η FAA ανακοίνωσε την Κυριακή ότι απενεργοποίησε τη σχετική λειτουργία των δρομολογητών από τους οποίους ξεκίνησε το πρόβλημα, προχωρώντας στην ίδια ενέργεια και για περίπου 60 αντίστοιχες συσκευές του συστήματος.
Ωστόσο, παρά τον εντοπισμό της αλληλουχίας των τεχνικών δυσλειτουργιών, η βασική αιτία της βλάβης εξακολουθεί να μην έχει εξακριβωθεί.
Ο υπουργός Μεταφορών υπογράμμισε ότι οι συγκεκριμένες εργασίες συντήρησης είχαν πραγματοποιηθεί χιλιάδες φορές στο παρελθόν χωρίς να παρουσιαστεί ανάλογο περιστατικό.
Αναφερόμενος στον εργαζόμενο που εγκατέστησε τον εξοπλισμό, δήλωσε ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες του, πρόκειται για έναν πρώην στρατιωτικό, αποκλείοντας ως πιθανότερο σενάριο την εσκεμμένη δολιοφθορά.
«Δεν πιστεύουμε ότι κάποιος προσπάθησε να σαμποτάρει το δίκτυο κατά την εγκατάσταση. Ωστόσο, δεν γνωρίζουμε ακόμη τη βασική αιτία», σημείωσε.
Συστήματα από το 2001 και απαίτηση για 50 δισ. δολάρια
Το περιστατικό αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τις σοβαρές αδυναμίες του αμερικανικού συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, το οποίο αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω παλαιωμένου τεχνολογικού εξοπλισμού, δυσλειτουργιών στις επικοινωνίες και έλλειψης αρκετών χιλιάδων ελεγκτών.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι, σύμφωνα με τον Ντάφι, οι δρομολογητές που παρουσίασαν προβλήματα είχαν αγοραστεί το 2001 και θεωρούνταν ήδη παρωχημένοι από το 2006.
Μετά το μπλακ άουτ της Παρασκευής, ο Αμερικανός υπουργός Μεταφορών αύξησε το αίτημά του για τη χρηματοδότηση του εκσυγχρονισμού των συστημάτων εναέριας κυκλοφορίας στα 50 δισ. δολάρια, από 30 δισ. δολάρια προηγουμένως.
Το Κογκρέσο είχε ήδη εγκρίνει 12,5 δισ. δολάρια το 2025για την αναβάθμιση των αεροπορικών υποδομών, ωστόσο η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι απαιτούνται σημαντικά περισσότερα κεφάλαια.
Παρέμβαση Τραμπ και αντιπαράθεση στο Κογκρέσο
Στην υπόθεση παρενέβη την Κυριακή και ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ζήτησε από το Κογκρέσο να εγκρίνει πρόσθετη χρηματοδότηση για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος.
Στην πρώτη δημόσια τοποθέτησή του για το αεροπορικό χάος του Σαββατοκύριακου, ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι εργασίες αναβάθμισης πρέπει να προχωρήσουν συνολικά και όχι αποσπασματικά.
«Έχουμε ήδη ξεκινήσει τις εργασίες, αλλά πρέπει να γίνουν όλες μαζί και όχι σταδιακά. Το Κογκρέσο πρέπει να εγκρίνει τη χρηματοδότηση», ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η απαίτηση για πρόσθετους πόρους έρχεται σε μια περίοδο πολιτικών ανακατατάξεων στην Ουάσιγκτον, καθώς οι Δημοκρατικοί πρόκειται να αναλάβουν τον έλεγχο του Κογκρέσου τον Ιανουάριο, μετά τα κέρδη τους στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.
Ωστόσο, το αίτημα του Ντάφι αντιμετωπίζεται ήδη με επιφυλάξεις από κορυφαία στελέχη των Δημοκρατικών.
Ο Ρικ Λάρσεν και ο Αντρέ Κάρσον, οι επικεφαλής εκπρόσωποι των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Μεταφορών και Υποδομών της Βουλής των Αντιπροσώπων και στην αρμόδια υποεπιτροπή Αεροπορίας αντίστοιχα, αμφισβήτησαν την ανάγκη άμεσης έγκρισης νέων κονδυλίων.
Σε κοινή ανακοίνωσή τους το Σάββατο επισήμαναν ότι, από τα 12,5 δισ. δολάρια που εγκρίθηκαν το 2025, περίπου 11 δισ. παραμένουν αδιάθετα.
«Εξηγήστε ξανά στο Κογκρέσο γιατί χρειάζονται περισσότερα χρήματα», ανέφεραν, αμφισβητώντας την επιχειρηματολογία του υπουργείου Μεταφορών.
Απαντώντας την Κυριακή, ο Ντάφι διευκρίνισε ότι οι πόροι που είχαν εγκριθεί πέρυσι προορίζονται αποκλειστικά για συγκεκριμένες κατηγορίες δαπανών και δεν καλύπτουν την ανάπτυξη νέου λογισμικού για τη διαχείριση του εναέριου χώρου.
Έτσι, την ώρα που οι αεροπορικές εταιρείες επιχειρούν να επιστρέψουν στην κανονικότητα, η χρηματοδότηση της αναβάθμισης των αμερικανικών συστημάτων εναέριας κυκλοφορίας εξελίσσεται σε νέο πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ουάσιγκτον.
