Μία από τις πιο συμβολικές υποβαθμίσεις των τελευταίων ετών στην Ευρώπη καταγράφηκε το Σαββατοκύριακο, καθώς η Αυστρία έχασε και την τελευταία αξιολόγηση ΑΑΑ που διατηρούσε από τους μεγάλους διεθνείς οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Η Morningstar DBRS υποβάθμισε την αυστριακή οικονομία από ΑΑΑ σε ΑΑ (υψηλό), επικαλούμενη την επιδείνωση των δημοσιονομικών μεγεθών και τη συνεχιζόμενη άνοδο του δημόσιου χρέους. Παράλληλα, διατήρησε σταθερές τις προοπτικές της χώρας, εκτιμώντας ότι προς το παρόν δεν διαφαίνεται νέα άμεση επιδείνωση.

Η απόφαση αυτή έχει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς η Αυστρία αποτελούσε επί δεκαετίες μέλος του στενού πυρήνα των ευρωπαϊκών οικονομιών με την υψηλότερη δυνατή πιστοληπτική αξιολόγηση, μαζί με χώρες όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και το Λουξεμβούργο.

Τέλος σε μια εποχή δημοσιονομικής υπεροχής

Με την υποβάθμιση της DBRS ολοκληρώνεται ουσιαστικά ένας κύκλος 14 ετών σταδιακής αποδυνάμωσης της πιστοληπτικής εικόνας της χώρας.

Η αρχή είχε γίνει κατά τη διάρκεια της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, όταν η Standard & Poor’s αφαίρεσε για πρώτη φορά από την Αυστρία την κορυφαία αξιολόγηση. Ακολούθησαν αντίστοιχες κινήσεις από τους υπόλοιπους οίκους τα επόμενα χρόνια.

Πλέον, κανένας από τους πέντε οίκους που αναγνωρίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν κατατάσσει τα αυστριακά ομόλογα στην κατηγορία ΑΑΑ.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που αντανακλά τις βαθύτερες μεταβολές που έχουν συντελεστεί στα δημόσια οικονομικά της χώρας μετά την πανδημία, την ενεργειακή κρίση και τις διαδοχικές παρεμβάσεις στήριξης της οικονομίας.

Τα ελλείμματα ανησυχούν τους οίκους

Σύμφωνα με την έκθεση της DBRS, το βασικό πρόβλημα της Αυστρίας είναι ότι τα δημοσιονομικά ελλείμματα παραμένουν υψηλότερα από τα προ πανδημίας επίπεδα.

Οι δημόσιες δαπάνες έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ενώ η προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης προχωρά με αργούς ρυθμούς.

Ο οίκος εκτιμά ότι ακόμη και με τα μέτρα που σχεδιάζει η κυβέρνηση, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα συνεχίσει να ακολουθεί ανοδική πορεία τα επόμενα χρόνια.

Η εξέλιξη αυτή ασκεί πρόσθετη πίεση στην κυβέρνηση του καγκελάριου Κρίστιαν Στόκερ και ιδιαίτερα στον υπουργό Οικονομικών Μάρκους Μάρτερμπαουερ, ο οποίος ετοιμάζεται να παρουσιάσει τον νέο διετή προϋπολογισμό στο αυστριακό κοινοβούλιο.

Ο στόχος της επιστροφής κάτω από το 3%

Ο κυβερνητικός συνασπισμός έχει θέσει ως βασικό στόχο τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος κάτω από το όριο του 3% του ΑΕΠ έως το 2028.

Η επίτευξη αυτού του στόχου θεωρείται κρίσιμη προκειμένου η χώρα να αποφύγει αυστηρότερη ευρωπαϊκή επιτήρηση και να αποκαταστήσει σταδιακά τη δημοσιονομική της αξιοπιστία.

Ωστόσο, το έργο μόνο εύκολο δεν είναι.

Η αυστριακή οικονομία συνεχίζει να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης, η οποία αύξησε σημαντικά το κόστος παραγωγής και επηρέασε αρνητικά την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας.

Παράλληλα, η ασθενής ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας περιορίζει τα περιθώρια ταχύτερης ανάκαμψης.

Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμένουν

Η DBRS αναγνωρίζει ότι υπάρχουν ενδείξεις σταδιακής βελτίωσης της οικονομικής δραστηριότητας.

Ωστόσο, προειδοποιεί ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις και κυρίως οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή μπορούν να επιβαρύνουν εκ νέου την ενεργειακή αγορά και να δημιουργήσουν νέες πιέσεις στα δημόσια οικονομικά.

Επιπλέον, ο οίκος επισημαίνει ότι η Αυστρία αντιμετωπίζει και βαθύτερες διαρθρωτικές προκλήσεις.

Οι δυσμενείς δημογραφικές εξελίξεις, ο εντεινόμενος διεθνής ανταγωνισμός στη μεταποίηση και το υψηλό ενεργειακό και εργασιακό κόστος αναμένεται να επηρεάσουν την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας μεσοπρόθεσμα.

Οι αγορές παραμένουν ψύχραιμες

Παρά τον συμβολισμό της υποβάθμισης, οι χρηματοπιστωτικές αγορές δεν αντέδρασαν έντονα.

Τα αυστριακά κρατικά ομόλογα εξακολουθούν να θεωρούνται από τους επενδυτές ιδιαίτερα ασφαλή, γεγονός που αποτυπώνεται και στις αποδόσεις τους.

Το spread του αυστριακού δεκαετούς ομολόγου έναντι του αντίστοιχου γερμανικού διαμορφώνεται περίπου στις 24 μονάδες βάσης, επίπεδο χαμηλότερο από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι οι αγορές εξακολουθούν να εμπιστεύονται την ικανότητα της Αυστρίας να διαχειριστεί τις δημοσιονομικές της προκλήσεις.

Ωστόσο, η απώλεια του τελευταίου ΑΑΑ αποτελεί ένα ηχηρό μήνυμα για το πώς ακόμη και οι παραδοσιακά ισχυρότερες οικονομίες της Ευρώπης δυσκολεύονται πλέον να διατηρήσουν τα δημοσιονομικά τους πλεονεκτήματα σε ένα περιβάλλον υψηλών δαπανών, γεωπολιτικής αβεβαιότητας και επιβραδυνόμενης ανάπτυξης.

Διαβάστε ακόμη: