Η φράση «κροκοδείλια δάκρυα» χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα για να περιγράψει την προσποιητή λύπη, την υποκριτική συμπόνια ή τη θλίψη κάποιου που στην πραγματικότητα δεν αισθάνεται όσα δείχνει.

Πρόκειται, σύμφωνα με τη Βικιπαίδεια, για μια έκφραση με ιστορία αιώνων, η οποία συνδέεται με έναν παλιό μύθο γύρω από τη συμπεριφορά των κροκοδείλων.

Η ιστορία για τα κροκοδείλια δάκρυα

Οι ρίζες της ιστορίας εντοπίζονται στην αρχαιότητα. Στην αρχαία Αίγυπτο οι κροκόδειλοι αποτελούσαν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής γύρω από τον Νείλο. Οι επιθέσεις τους ήταν ένας πραγματικός κίνδυνος για όσους ζούσαν ή εργάζονταν κοντά στον ποταμό, ενώ ο σεβασμός και ο φόβος απέναντί τους ήταν τόσο μεγάλος ώστε ο κροκόδειλος συνδέθηκε με τον θεό Σομπέκ, μία από τις σημαντικές θεότητες της αιγυπτιακής παράδοσης.

Με το πέρασμα του χρόνου διαδόθηκε η πεποίθηση ότι οι κροκόδειλοι έκλαιγαν την ώρα που κατασπάραζαν τα θύματά τους. Δημιουργήθηκε έτσι η εικόνα ενός ζώου που πρώτα σκοτώνει και στη συνέχεια εμφανίζεται να θρηνεί για αυτό που μόλις έκανε. Η αντίφαση αυτή αποτέλεσε ιδανική μεταφορά για τον άνθρωπο που προκαλεί ένα κακό και κατόπιν προσποιείται ότι λυπάται.

Η συγκεκριμένη αντίληψη φαίνεται ότι ήταν γνωστή ήδη στην αρχαιότητα. Σε συλλογή γνωμικών που αποδίδεται στον Πλούταρχο, η συμπεριφορά του κροκοδείλου παραλληλίζεται με εκείνη ανθρώπων που επιθυμούν ή προκαλούν τον θάνατο κάποιου και στη συνέχεια τον θρηνούν δημόσια. Αργότερα η ιστορία πέρασε στη μεσαιωνική ευρωπαϊκή παράδοση και απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη διάδοση.

Τον 14ο αιώνα συναντάται στα περίφημα «Ταξίδια του Σερ Τζον Μάντεβιλ», όπου περιγράφονται κροκόδειλοι που σκοτώνουν ανθρώπους και τους τρώνε ενώ… κλαίνε. Αιώνες αργότερα, η ίδια εικόνα εμφανίστηκε και στη λογοτεχνία. Ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ χρησιμοποίησε αρκετές φορές τον συμβολισμό των «κροκοδείλιων δακρύων», μεταξύ άλλων στον «Οθέλλο» και στο «Ερρίκος ΣΤ΄».

Η πραγματικότητα για τους κροκόδειλους

Το ενδιαφέρον είναι ότι οι κροκόδειλοι πράγματι παράγουν δάκρυα- όχι όμως επειδή μετανιώνουν για τα θύματά τους. Διαθέτουν δακρυϊκούς αδένες και το υγρό βοηθά στον καθαρισμό και τη λίπανση των ματιών τους, ιδιαίτερα όταν βρίσκονται για αρκετό διάστημα έξω από το νερό.

Μάλιστα, παρατηρήσεις σε καϊμάν έδειξαν ότι ορισμένα ζώα εμφανίζουν δάκρυα την ώρα που τρώνε. Οι επιστήμονες έχουν εκτιμήσει ότι το φαινόμενο μπορεί να σχετίζεται με τον αέρα που περνά από τα ιγμόρεια κατά τη διάρκεια της σίτισης και διεγείρει τους δακρυϊκούς αδένες.

Διαβάστε ακόμη: