Τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού, που έχουν ήδη γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή στη Γερμανία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αρχίζουν πλέον να κάνουν την εμφάνισή τους και στην Ελλάδα. Τοποθετούνται σε κάγκελα, στηθαία, πέργκολες, ταράτσες ή κήπους, συνδέονται απευθείας σε μια απλή πρίζα και μετατρέπουν το σπίτι σε έναν μικρό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Η νέα τεχνολογία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ελληνική αγορά, καθώς συνδυάζει χαμηλό κόστος, εύκολη εγκατάσταση, μεγάλη ηλιοφάνεια και άμεση ανάγκη των νοικοκυριών για περιορισμό των λογαριασμών ρεύματος. Αν και το θεσμικό πλαίσιο δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, η αγορά ήδη κινείται και τα πρώτα συστήματα έχουν αρχίσει να τοποθετούνται σε ελληνικά μπαλκόνια.
Έρχεται πλαίσιο με απλή γνωστοποίηση στον ΔΕΔΔΗΕ
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανοίγει τον δρόμο για τη θεσμική κατοχύρωση των plug-and-play φωτοβολταϊκών. Με το τελευταίο νομοσχέδιο για τις ΑΠΕ προβλέπεται υπουργική απόφαση, η οποία αναμένεται μέσα στον Μάιο και θα επιτρέπει την εγκατάστασή τους με απλή γνωστοποίηση στον ΔΕΔΔΗΕ.
Ο ΔΕΔΔΗΕ θα δημιουργήσει ειδική ψηφιακή πλατφόρμα, όπου οι πολίτες θα δηλώνουν τον εξοπλισμό που εγκαθιστούν. Έτσι, η διαδικασία θα είναι απλή, χωρίς τις σύνθετες άδειες και συμβάσεις που απαιτούνται για τα κλασικά φωτοβολταϊκά σε στέγες και ταράτσες.
Τα συστήματα αυτά αποτελούνται συνήθως από δύο φωτοβολταϊκά πλαίσια, έναν μικρομετατροπέα έως 800 W και ένα απλό σύστημα στήριξης. Το κόστος κυμαίνεται περίπου από 500 έως 1.000 ευρώ, δηλαδή όσο ή και λιγότερο από έναν ηλιακό θερμοσίφωνα.
Πόσο ρεύμα εξοικονομούν
Τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού δεν προορίζονται για να καλύψουν όλες τις ανάγκες ενός σπιτιού. Μπορούν, όμως, να μειώσουν αισθητά την ημερήσια κατανάλωση, καλύπτοντας βασικές συσκευές όπως ψυγείο, ρούτερ, τηλεόραση και φωτισμό.
Η εξοικονόμηση στον ετήσιο λογαριασμό ρεύματος μπορεί να φτάσει περίπου το 15% έως 25%, ενώ σε συνδυασμό με ηλιακό θερμοσίφωνα, ένα μέσο νοικοκυριό μπορεί να περιορίσει έως και κατά 50% το ετήσιο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.
Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι η φορητότητα. Ένας ενοικιαστής μπορεί να το εγκαταστήσει, να το αποσυνδέσει όταν μετακομίσει και να το μεταφέρει στο νέο του σπίτι, όπως μια απλή οικιακή συσκευή. Επιπλέον, σε αντίθεση με τα φωτοβολταϊκά στέγης, δεν απαιτείται συναίνεση πολυκατοικίας, εκτός ειδικών περιπτώσεων, όπως διατηρητέα κτίρια ή παραδοσιακοί οικισμοί.
Προσοχή στη σωστή τοποθέτηση
Η απόδοση των πάνελ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη θέση και την κλίση τους. Ένα μπαλκόνι με νότιο προσανατολισμό έχει σαφώς καλύτερη απόδοση, ενώ η σκίαση από δέντρα, τοίχους ή γειτονικά κτίρια μειώνει σημαντικά την παραγωγή.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα κάθετα τοποθετημένα πάνελ έχουν μειωμένη απόδοση κατά 30% έως 45% σε σχέση με την ιδανική κλίση. Γι’ αυτό απαιτείται προσεκτική επιλογή σημείου και σωστή στήριξη, ώστε τα πάνελ να αντέχουν σε άνεμο και καιρικές συνθήκες.
Σε παλιές κατοικίες συνιστάται έλεγχος από ηλεκτρολόγο, ώστε να διαπιστωθεί αν η εγκατάσταση είναι κατάλληλη. Η σύνδεση πρέπει να γίνεται σε εξωτερική, ενισχυμένη και αδιάβροχη πρίζα, ενώ ο ηλεκτρικός πίνακας πρέπει να είναι συμβατός.
Απόσβεση σε λίγα χρόνια
Τα περισσότερα πάνελ έχουν διάρκεια ζωής 20 έως 25 χρόνια, γεγονός που καθιστά την επένδυση ιδιαίτερα ελκυστική. Στη Γερμανία, όπου τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού έχουν μηδενικό ΦΠΑ, η απόσβεση υπολογίζεται σε περίπου 4 με 5 χρόνια.
Η Γερμανία αποτελεί το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα. Περισσότερα από 1,2 εκατομμύρια μπαλκόνια έχουν μετατραπεί σε μικρούς σταθμούς παραγωγής ενέργειας, ενώ το Βερολίνο επιδοτεί την αγορά τους με 500 ευρώ. Μηδενικό ΦΠΑ έχουν εφαρμόσει και άλλες χώρες, όπως η Αυστρία, η Βρετανία, η Κροατία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία.
Η ενεργειακή δημοκρατία μπαίνει στο διαμέρισμα
Τα plug-and-play φωτοβολταϊκά θεωρούνται πλέον σύμβολο της λεγόμενης ενεργειακής δημοκρατίας. Δίνουν τη δυνατότητα όχι μόνο σε ιδιοκτήτες μονοκατοικιών, αλλά και σε κατοίκους διαμερισμάτων να παράγουν μέρος της ενέργειας που καταναλώνουν.
Για την Ελλάδα, όπου περίπου το 60% των πολιτών ζει σε πολυκατοικίες, η τεχνολογία αυτή μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία. Δεν λύνει από μόνη της το ενεργειακό πρόβλημα, αλλά προσφέρει μια πρακτική, οικονομική και άμεσα εφαρμόσιμη λύση για μικρότερη εξάρτηση από το δίκτυο και χαμηλότερους λογαριασμούς.
Η αγορά βρίσκεται ακόμη στην αρχή της, όμως η δυναμική της είναι μεγάλη. Τα προϊόντα διατίθενται ήδη από μεγάλες αλυσίδες, ενώ η ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου αναμένεται να δώσει μεγαλύτερη ασφάλεια σε καταναλωτές και επαγγελματίες.
Σε μια εποχή ακριβής ενέργειας, το μπαλκόνι μπορεί να πάψει να είναι μόνο χώρος για γλάστρες και τέντες. Μπορεί να γίνει και ένα μικρό, προσωπικό εργοστάσιο ρεύματος.
