Για τους κινδύνους που κρύβει ο πόλεμος στο Ιράν, προειδοποιεί ο οίκος Morningstar DBRS, καθώς η ένταση βρίσκεται στην τέταρτη εβδομάδα του, με τις επιθέσεις σε εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου σε ορισμένες χώρες του Κόλπου να έχουν προκαλέσει σημαντικές ζημιές στις υποδομές, ιδίως στο Κατάρ.

Ο οίκος υπενθυμίζει επίσης ότι η διέλευση από το Στενό του Ορμούζ παραμένει πρακτικά κλειστή, διαταράσσοντας τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τις χώρες του Κόλπου και περιορίζοντας σημαντικά την παραγωγή υδρογονανθράκων, καθώς οι αποθηκευτικοί χώροι σχεδόν έχουν εξαντληθεί. Αν η κατάσταση παραταθεί, η μείωση της παραγωγής υδρογονανθράκων θα οδηγήσει σε συρρίκνωση των τομέων πετρελαίου και φυσικού αερίου στις οικονομίες του Κόλπου, αυξάνοντας τους κινδύνους οικονομικής ύφεσης, προειδοποιεί.

Η πτώση της παραγωγής και των εξαγωγών θα επηρεάσει επίσης τα δημοσιονομικά και εξωτερικά ισοζύγια, με τις ζημιές στις υποδομές να μεταφράζονται σε μεσοπρόθεσμη απώλεια εσόδων από πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Σύμφωνα με την DBRS, η επίδραση στους τομείς πετρελαίου και φυσικού αερίου θα διαφέρει ανάμεσα στις οικονομίες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), ενώ η ανάκαμψη θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα επανέλθει η παραγωγή υδρογονανθράκων και η διέλευση μέσω του Στενού του Ορμούζ.

Οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές διαφέρουν ανά χώρα

Η επίθεση του Ισραήλ στο γιγάντιο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars του Ιράν την περασμένη εβδομάδα είχε ως συνέπεια άμεσα ιρανικά αντίποινα σε Κατάρ, Μπαχρέιν, Κουβέιτ, ΗΑΕ και Σαουδική Αραβία.

Το Κατάρ υπέστη εκτεταμένες ζημιές. Η κρατική εταιρεία φυσικού αερίου QatarEnergy εκτιμά ότι οι πυραυλικές επιθέσεις του Ιράν στην Ras Laffan Industrial City στις 18-19 Μαρτίου 2026 ενδέχεται να μειώσουν την ικανότητα εξαγωγής LNG κατά 17% και να προκαλέσουν απώλειες περίπου 20 δισ. δολαρίων σε ετήσια έσοδα, που αντιστοιχούν στο 22% των συνολικών εξαγωγών του Κατάρ το 2025. Η QatarEnergy προβλέπει ότι η επισκευή του μεγαλύτερου εργοστασίου LNG στον κόσμο θα διαρκέσει τρία έως πέντε χρόνια.

Σε άλλες χώρες του GCC οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές έχουν περιοριστεί. Σημαντικές εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν το διυλιστήριο Ras Tanura στη Σαουδική Αραβία, το οποίο έχει ξαναρχίσει παραγωγή, το διυλιστήριο Ruwais στο Άμπου Ντάμπι, το πεδίο πετρελαίου και φυσικού αερίου Shah, το λιμάνι Fujairah (τερματικός σταθμός εξαγωγών πετρελαίου εκτός Στενού Ορμούζ), τα λιμάνια Ahmadi και Abdullah στο Κουβέιτ και το διυλιστήριο Sitra στο Μπαχρέιν. Άλλες εγκαταστάσεις έχουν γίνει στόχος, αλλά δεν υπέστησαν ζημιές.

Shutdowns παραγωγής

Η διαταραχή της διέλευσης από το Στενό του Ορμούζ διαρκεί πλέον περισσότερο από ό,τι αναμένονταν αρχικά, φτάνοντας τις 25 ημέρες κλεισίματος. Το Στενό αποτελεί την κύρια οδό εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου από Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Κουβέιτ και Κατάρ. Μόνο η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ διαθέτουν αγωγούς εκτός Κόλπου, αλλά με περιορισμένη χωρητικότητα.

Η αβεβαιότητα για το πότε θα ξανανοίξει το Στενό παραμένει υψηλή και η επιστροφή σε κανονικό εμπόριο πετρελαίου, φυσικού αερίου και προϊόντων διύλισης από τον Κόλπο δεν αναμένεται άμεση. Ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας προειδοποίησε ότι η πλήρης επαναφορά της ροής ενέργειας θα μπορούσε να χρειαστεί έξι μήνες ή περισσότερο, κυρίως λόγω περιορισμένης αποθήκευσης και μερικών shutdowns παραγωγής.

Δημοσιονομικές και εξωτερικές επιπτώσεις

Οι υδρογονάνθρακες αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% του ΑΕΠ σε Άμπου Ντάμπι, Κατάρ και Σαουδική Αραβία και σχεδόν 50% στο Κουβέιτ. Η μείωση παραγωγής και οι ζημιές στις υποδομές προβλέπεται να οδηγήσουν σε συρρίκνωση των τομέων πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενδεχομένως προκαλώντας ύφεση σε ορισμένες οικονομίες, ειδικά αν καθυστερήσει η πλήρης επαναφορά της παραγωγής.

Οι διακοπές στις εξαγωγές και οι ζημιές στις υποδομές θα οδηγήσουν σε επιδείνωση των δημοσιονομικών και εξωτερικών ισοζυγίων. Οι υδρογονάνθρακες αντιπροσωπεύουν το 60%-80% των εσόδων των κυβερνήσεων του GCC και περίπου το 80% των συνολικών εξαγωγών τους.

Οι χώρες με αδύναμες δημοσιονομικές θέσεις, όπως το Μπαχρέιν, ή όσες επλήγησαν περισσότερο από ζημιές στις υποδομές, όπως το Κατάρ, αναμένεται να δουν τα ελλείμματα να αυξάνονται. Η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ θα επηρεαστούν ανάλογα με το πόσο πετρέλαιο θα καταφέρουν να εξάγουν μέσω εναλλακτικών διαδρομών.

Η χώρα που φαίνεται να πλήττεται λιγότερο είναι το Ομάν, το οποίο επωφελείται από τις υψηλές τιμές του πετρελαίου (περίπου 150 δολάρια ανά βαρέλι) και δεν επηρεάζεται από το κλείσιμο του Στενού, ενισχύοντας τα έσοδα της χώρας.

Διαβάστε ακόμη: