Λίγες ημέρες πριν από την ολοκλήρωση της COP 30 στη Βραζιλία, οι μεγάλες διεθνείς εκθέσεις για την κλιματική αλλαγή καταγράφουν μια ανησυχητική —και σταθερά διευρυνόμενη— απόσταση ανάμεσα στους φιλόδοξους στόχους του net zero έως το 2050 και στις πραγματικές πολιτικές που εφαρμόζονται παγκοσμίως.

ΟΟΣΑ: Εκπομπές 8% υψηλότερες από τους ίδιους τους στόχους των χωρών

Στο Climate Action Monitor 2025, ο ΟΟΣΑ καταγράφει σημαντική επιβράδυνση στις δράσεις κατά της κλιματικής κρίσης. Παρά το γεγονός ότι οι 38 χώρες-μέλη και 14 εταίροι αντιπροσωπεύουν το 78% των παγκόσμιων εκπομπών, οι συνολικοί ρύποι τους παραμένουν 8% υψηλότεροι από τα επίπεδα που θα επέτρεπαν την επίτευξη των στόχων τους για το 2030.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι εκπομπές αυξήθηκαν κατά 1,7% το 2023, φτάνοντας σε ιστορικό υψηλό — και κατά 3% συνολικά από το 2015. Το χάσμα ανάμεσα στη δέσμευση και την πράξη θέτει υπό αμφισβήτηση ολόκληρη τη διαδρομή προς την κλιματική ουδετερότητα του 2050.

ΙΕΑ: Προβλέψεις για αυξημένη ζήτηση φυσικού αερίου και LNG

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) επιβεβαιώνει ότι η πράσινη μετάβαση χάνει ταχύτητα. Αν και οι ΑΠΕ συνεχίζουν να αποτελούν το ισχυρότερο αναπτυξιακό κομμάτι, ο ΙΕΑ αναθεωρεί ανοδικά τις εκτιμήσεις για τη ζήτηση:

  • φυσικού αερίου,
  • σε μικρότερο βαθμό πετρελαίου,
  • ενώ για το LNG προβλέπεται αύξηση παραγωγής κατά 50% έως το 2030.

Η διεύρυνση της εξάρτησης από το αέριο δείχνει ότι η παγκόσμια οικονομία δεν είναι έτοιμη να εγκαταλείψει τα ορυκτά καύσιμα.

Κλιματικός κίνδυνος: Διαφορά έως 6°C μεταξύ σεναρίων

Οι υπολογισμοί του ΟΟΣΑ για τη μελλοντική θερμοκρασία του πλανήτη δείχνουν διαφορές έως 6°C ανάμεσα στα σενάρια χαμηλών και υψηλών εκπομπών — μια ψαλίδα που αποτυπώνει «το κόστος της καθυστέρησης». Παράλληλα, ΟΟΣΑ και ΙΕΑ συμφωνούν: ο στόχος της Συνθήκης του Παρισιού (άνοδος έως 2°C) δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς δραστική επιτάχυνση των πολιτικών net zero.

Ακόμη και μετά τη Συνθήκη του Παρισιού, οι παγκόσμιες δεσμεύσεις προβλέπουν υπερθέρμανση 2,4–2,6°C έως το 2100 — σημαντικά κάτω από τις προβλέψεις προ Παρισιού, αλλά ακόμη ανεπαρκείς.

Ελλάδα: Στην κορυφή της Ευρώπης σε ημέρες καύσωνα

Η Ελλάδα καταγράφει 79 ημέρες καύσωνα ετησίως — περισσότερες από Ιταλία (67) και Ισπανία (65). Στην Ινδία, οι ημέρες καύσωνα αγγίζουν τις 267, με το χαμηλό κατά κεφαλήν εισόδημα να καθιστά την πράσινη μετάβαση εξαιρετικά δύσκολη.

Η ανισότητα προσαρμογής και ανθεκτικότητας ανάμεσα σε ανεπτυγμένες και αναδυόμενες οικονομίες διευρύνεται, κάτι που ο ΟΟΣΑ και το ΔΝΤ θέτουν ως κρίσιμο ζήτημα για την επόμενη δεκαετία: χωρίς χρηματοδότηση προς τις φτωχότερες χώρες, το παγκόσμιο σχέδιο δεν μπορεί να πετύχει.

Πολλαπλές ταχύτητες: Ευρώπη μπροστά, αλλά με περιορισμένο αποτύπωμα

Η ΕΕ παραμένει στην αιχμή:

  • μείωση εκπομπών 9% το 2023,
  • υιοθέτηση νομικά δεσμευτικών στόχων net zero,
  • αλλά μόλις 17,7% των παγκόσμιων εκπομπών.

Οι 38 χώρες του ΟΟΣΑ μείωσαν τις εκπομπές κατά 3,6% πέρυσι και κατά 10% από το 2015. Αντίθετα, οι χώρες-εταίροι του ΟΟΣΑ αύξησαν τους ρύπους κατά 4,1% και κατά 12% από το 2015.

Στην Κίνα, οι εκπομπές αυξήθηκαν κατά 5%, ενώ στην Ινδία κατά 7,5% — δύο οικονομίες που στοχεύουν το net zero πολύ αργότερα (Κίνα: 2060, Ινδία: 2070).

Έως τον Σεπτέμβριο, 114 χώρες διεθνώς είχαν υιοθετήσει στόχους μηδενικών εκπομπών, μαζί με τις 27 της ΕΕ.

Διαβάστε ακόμη: