Το ΣτΕ εξέδωσε πρόσφατα ανακοίνωση για την αποποίηση κληρονομιάς και τα χρέη του θανόντος.

Και με πρόσφατες αποφάσεις του, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε πως η αποποίηση κληρονομιάς δεν συνιστά απόσβεση οφειλής και, συνεπώς, είναι απαράδεκτος τέτοιος λόγος ανακοπής κατά ταμειακής βεβαίωσης χρεών θανόντος εις βάρος του αποποιηθέντος (ΣτΕ 666-668/2026).

Δείτε ΕΔΩ την απόφαση του ΣτΕ.

Η ανακοίνωση:

«ΣτΕ Στ΄ 7μ. 666, 668/2026

Πρόεδρος: Μ. Παπαδοπούλου, Αντιπρόεδρος

Εισηγητής: Κ. Μαρίνου Σύμβουλος Επικρατείας

Κατ’ άρθρο 224 παρ. 5 ΚΔΔ ως απόσβεση νοείται η εξαφάνιση της οφειλής λόγω γεγονότος λαβόντος χώρα μετά τη γέννησή της. Ως τέτοιο δεν μπορεί να νοηθεί η εξ υπαρχής έλλειψη φορολογικής υποχρεώσεως. Τέτοια και η περίπτωση αποποιήσεως της κληρονομίας του θανόντος οφειλέτη, διότι ναι μεν η δήλωση αποποιήσεως λαμβάνει χώρα μετά τη γέννηση της οφειλής, πλην εφόσον υποβληθεί εμπροθέσμως, η κτήση της κληρονομίας αναιρείται εξ υπαρχής, θεωρούμενη ως μηδέποτε γενόμενη. Τυχόν δε αιτιάσεις του αποποιηθέντος κληρονόμου για τον -παρά την αποποίησή του- εις βάρος του καταλογισμό χρεών από την μη επαχθείσα εις αυτόν κληρονομία, δεν προβάλλονται παραδεκτώς στη δίκη της ανακοπής κατά της ταμειακής βεβαιώσεως των καταλογισθέντων αυτών χρεών, ως αφορώσες στη νομιμότητα της καταλογιστικής πράξεως (μειοψ.)».

Τι είναι και πώς γίνεται η αποποίηση κληρονομιάς

Το κληρονομικό δίκαιο ρυθμίζει τη μεταβίβαση της περιουσίας (ενεργητικό και παθητικό) ενός θανόντος στους κληρονόμους του, είτε μέσω διαθήκης είτε εξ αδιαθέτου.

Περιλαμβάνει το σύνολο των κανόνων που ρυθμίζουν τις περιουσιακές σχέσεις προσώπου μετά το θάνατο αυτού, όπως κληρονομική διαδοχή, διαθήκη, νόμιμη μοίρα, κληρονομική αναξιότητα, κληρονομητήριο, κληροδοσία, κ.ά.. Αποτελεί κλάδο του Αστικού Δικαίου.

Στον υφιστάμενο σήμερα στην Ελλάδα Αστικό Κώδικα, τις περί του Κληρονομικού Δικαίου διατάξεις περιλαμβάνει στο πέμπτο και τελευταίο μέρος (βιβλίο) που χωρίζεται σε 20 κεφάλαια από το άρθρο 1710 μέχρι τέλος, άρθρο 2035.

Επί του παρόντος, ισχύουν οι δύο βασικοί τρόποι διαδοχής:

  • εκ διαθήκης διαδοχή, όταν ο θανών έχει αφήσει διαθήκη (ιδιόγραφη, δημόσια ή μυστική), και
  • εξ αδιαθέτου διαδοχή: όταν δεν υπάρχει διαθήκη, ο νόμος ορίζει τους κληρονόμους με βάση τις «τάξεις» (πρώτα παιδιά/σύζυγος, μετά γονείς/αδέλφια κ.ο.κ.).

Οι στενότεροι συγγενείς (παιδιά, σύζυγος, γονείς) δικαιούνται ένα ελάχιστο ποσοστό της περιουσίας, ακόμη και αν η διαθήκη τους εξαιρεί (νόμιμη μοίρα).

Η αποδοχή ή αποποίηση κληρονομιάς είναι η κρίσιμη νομική δήλωση για τη διαχείριση της περιουσίας ενός θανόντος.

Η αποποίηση γίνεται εντός 4 μηνών (ή 1 έτους αν ο θανών διέμενε εξωτερικό) για την αποφυγή χρεών, ενώ η αποδοχή μπορεί να είναι ρητή (συμβολαιογραφική) ή σιωπηρή. Στην περίπτωση αποποίησης, ο αποποιών θεωρείται ότι δεν υπήρξε ποτέ κληρονόμος. Το δικαίωμα περνά στον επόμενο στη σειρά συγγενή.

Η αποδοχή κληρονομιάς με το ευεργέτημα της απογραφής είναι νομική διαδικασία που επιτρέπει στον κληρονόμο να αποδεχθεί την περιουσία, ευθυνόμενος όμως για τα χρέη του θανόντος μόνο μέχρι το ύψος του ενεργητικού της κληρονομιάς. Προστατεύει την προσωπική περιουσία του κληρονόμου από δανειστές του αποβιώσαντος.

Διαβάστε ακόμη: