Σημαντικές αλλαγές στα πρόστιμα του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), στις κυρώσεις για συγκεκριμένες παραβάσεις και στον τρόπο διεξαγωγής των εξετάσεων οδήγησης φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση το Σάββατο 21 Νοεμβρίου.
Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις επιχειρούν να συνδυάσουν την αυστηρή αντιμετώπιση των επικίνδυνων οδηγικών συμπεριφορών με περισσότερο αναλογικές ποινές για παραβάσεις μικρότερης επικινδυνότητας. Παράλληλα, εισάγονται νέες ψηφιακές διαδικασίες στις εξετάσεις υποψήφιων οδηγών, με κάμερες, ηλεκτρονική ταυτοποίηση και χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
Η διαβούλευση θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 7 Δεκεμβρίου 2026, στις 10 το πρωί. Οι αλλαγές δεν έχουν ακόμη αποκτήσει ισχύ νόμου.
Τι αλλάζει στα πρόστιμα και στην αφαίρεση διπλώματος
Μία από τις βασικότερες παρεμβάσεις αφορά την οδήγηση οχήματος χωρίς την απαιτούμενη κατηγορία άδειας.
Σήμερα, η συγκεκριμένη παράβαση συνοδεύεται από ιδιαίτερα αυστηρές διοικητικές κυρώσεις. Με την προτεινόμενη διάταξη, το πρόστιμο διατηρείται, αλλά η αφαίρεση της άδειας περιορίζεται από έναν χρόνο σε έναν μήνα, υπό την προϋπόθεση ότι ο οδηγός θα αποκτήσει την απαιτούμενη επέκταση για τη συγκεκριμένη κατηγορία οχήματος.
Αλλαγές προβλέπονται και για τις απλές παραβάσεις στάθμευσης. Σε αυτές τις περιπτώσεις προτείνεται να μην επιβάλλεται προσωρινή αφαίρεση του διπλώματος, ενώ αντίστοιχα αυξάνεται το χρηματικό πρόστιμο.
Η λογική της παρέμβασης είναι η διαφοροποίηση των κυρώσεων ανάλογα με τη σοβαρότητα και την επικινδυνότητα της παράβασης, χωρίς να αποδυναμώνεται συνολικά το πλαίσιο οδικής ασφάλειας.
Αυστηρότερες ποινές για πινακίδες και νέοι κανόνες για supercars
Το νομοσχέδιο προβλέπει αυστηροποίηση των κυρώσεων για οχήματα των οποίων οι πινακίδες κυκλοφορίας δεν είναι ευκρινώς ορατές ή δεν μπορούν να αναγνωριστούν από τα τεχνικά συστήματα βεβαίωσης παραβάσεων.
Η ρύθμιση συνδέεται με την αυξανόμενη χρήση ψηφιακών μέσων ελέγχου της κυκλοφορίας, καθώς η δυνατότητα αναγνώρισης της πινακίδας αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία των αυτοματοποιημένων συστημάτων.
Παράλληλα, θεσπίζονται ειδικοί κανόνες για τους νέους οδηγούς που επιθυμούν να οδηγούν αυτοκίνητα ιδιαίτερα υψηλής ισχύος, γνωστά ως supercars.
Στις αλλαγές περιλαμβάνεται ακόμη νέα παράβαση για λεωφορεία που μεταφέρουν περισσότερους επιβάτες από τον αριθμό που επιτρέπει η άδεια κυκλοφορίας τους.
Επιπλέον, προβλέπεται η δυνατότητα χρήσης της Λωρίδας Έκτακτης Ανάγκης από οχήματα οδικής βοήθειας, όταν χρειάζεται να αντιμετωπιστεί έκτακτο περιστατικό σε αυτοκινητόδρομο.
Εξετάσεις οδήγησης με κάμερες 360° και QR code
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον εκσυγχρονισμό των πρακτικών εξετάσεων για την απόκτηση άδειας οδήγησης.
Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, η πρακτική δοκιμασία θα καταγράφεται υποχρεωτικά μέσω tablet του εξεταστή και φορητής κάμερας 360 μοιρών, η οποία θα εστιάζει στα πετάλια και στη θέση του εκπαιδευτή.
Παράλληλα, προβλέπεται ηλεκτρονική ταυτοποίηση του εξεταστή, του οχήματος και του Δελτίου Εκπαίδευσης και Εξέτασης του υποψηφίου μέσω QR code.
Η τεχνητή νοημοσύνη θα χρησιμοποιείται για τον αυτοματοποιημένο έλεγχο της σωστής τοποθέτησης και λειτουργίας των καμερών, ώστε να διασφαλίζεται η καταγραφή της διαδικασίας.
Επίσης, αυστηροποιούνται οι κυρώσεις σε περιπτώσεις πλαστογραφίας ή παραπλάνησης σχετικά με την ταυτότητα του εξεταζόμενου.
Ηλεκτρονικό μητρώο για τις σχολές οδηγών
Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ηλεκτρονικού Μητρώου Εκπαιδευτικών Οχημάτων Σχολών Οδηγών, στο οποίο θα καταγράφονται τα οχήματα που χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση υποψήφιων οδηγών.
Στόχος είναι να διευκολύνονται οι έλεγχοι για τη νομιμότητα και την καταλληλότητά τους και να ενισχυθεί η διαφάνεια στις διαδικασίες εκπαίδευσης και εξέτασης.
Την ίδια στιγμή, ενσωματώνεται στην ελληνική νομοθεσία η ευρωπαϊκή οδηγία για τα Ευφυή Συστήματα Μεταφορών, με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων κυκλοφορίας, την ενίσχυση της ασφάλειας και τη βελτίωση της μετακίνησης των πολιτών.
Ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Γιώργος Κώτσηρας, υποστηρίζει ότι οι προτεινόμενες αλλαγές υπηρετούν έναν διπλό στόχο: την αυστηρή προστασία της ανθρώπινης ζωής και την αναλογικότερη αντιμετώπιση των παραβάσεων.
Το επόμενο βήμα είναι η ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης και η τελική διαμόρφωση των διατάξεων πριν από την κατάθεσή τους στη Βουλή.