Ένα από τα πιο εμβληματικά βιομηχανικά κτίρια της Θεσσαλονίκης ετοιμάζεται να αποκτήσει ξανά ζωή, περισσότερα από 40 χρόνια μετά το κλείσιμό του. Το ιστορικό εργοστάσιο ΦΙΞ, που για δεκαετίες αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την παραγωγική και οικονομική ιστορία της πόλης, μεταμορφώνεται σε ένα σύγχρονο συγκρότημα ξενοδοχείων, κατοικιών, πολιτισμού και αναψυχής.

Η μεγάλη ανάπλαση της DIMAND, με εκτιμώμενη ακαθάριστη αξία ανάπτυξης 205,8 εκατομμυρίων ευρώ, έχει ήδη περάσει στην κατασκευαστική φάση, με τη ΜΕΤΚΑ να έχει αναλάβει τις εργασίες.

Σε μια έκταση περίπου 25 στρεμμάτων, στη δυτική είσοδο της Θεσσαλονίκης, σχεδιάζεται να δημιουργηθεί ένας νέος πόλος ζωής και δραστηριότητας, ο οποίος θα συνδυάζει το βιομηχανικό παρελθόν με τη σύγχρονη αρχιτεκτονική.

Από το 1882 μέχρι τον Κάρολο Φιξ: Η άγνωστη ιστορία του εργοστασίου

Η ιστορία του συγκροτήματος ξεκινά το 1882, όταν ανεγέρθηκε το πρώτο κτίριο, σε μια Θεσσαλονίκη που βρισκόταν ακόμη υπό οθωμανική διοίκηση.

Το 1888 άρχισε να λειτουργεί στις εγκαταστάσεις το οινοπνευματοποιείο Μισραχή, ενώ λίγα χρόνια αργότερα στην επιχείρηση εισήλθαν οι ισχυρές επιχειρηματικές οικογένειες Αλλατίνι και Φερνάντεζ.

Το 1912 ιδρύθηκε η ζυθοποιία «Όλυμπος», ενώ στην ίδια περιοχή λειτουργούσε και η ζυθοποιία «Νάουσα». Οι δύο επιχειρήσεις συγχωνεύθηκαν το 1920, δημιουργώντας την «Όλυμπος-Νάουσα».

Η μεγάλη αλλαγή ήρθε το 1926, όταν η επιχείρηση πέρασε στην ιδιοκτησία της εταιρείας «Κάρολος Φιξ». Έκτοτε, το εργοστάσιο ταυτίστηκε με ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα της ελληνικής ζυθοποιίας.

Το εργοστάσιο που έγινε σύμβολο της βιομηχανικής Θεσσαλονίκης

Στις εγκαταστάσεις του ΦΙΞ λειτουργούσε μια ολόκληρη βιομηχανική πολιτεία. Ζυθοβραστήρια, παγοποιεία, βυνοποιεία, ψυκτικοί θάλαμοι, εμφιαλωτήρια και αποθήκες συγκροτούσαν μια από τις χαρακτηριστικές παραγωγικές μονάδες της εποχής.

Ιδιαίτερη αρχιτεκτονική αξία έχει το εμφιαλωτήριο που σχεδιάστηκε το 1959 από τον σπουδαίο Έλληνα αρχιτέκτονα Τάκη Ζενέτο, με επιφάνεια περίπου 1.600 τετραγωνικών μέτρων.

Το 1983 η ζυθοποιία σταμάτησε να λειτουργεί, αφήνοντας πίσω της ένα τεράστιο βιομηχανικό συγκρότημα που παρέμεινε για δεκαετίες ανενεργό.

Το 1994, μεγάλο μέρος των εγκαταστάσεων και του μηχανολογικού εξοπλισμού χαρακτηρίστηκε διατηρητέο μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς, εξασφαλίζοντας την προστασία του ιστορικού χαρακτήρα του εργοστασίου.

Η επένδυση των 206 εκατ. ευρώ: Τι θα δημιουργηθεί στο παλιό ΦΙΞ

Το νέο σχέδιο αξιοποίησης επιχειρεί να διατηρήσει την ταυτότητα του εργοστασίου, δημιουργώντας παράλληλα σύγχρονες υποδομές.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της DIMAND, προβλέπονται:

  • Δύο ξενοδοχεία Hilton, συνολικής δυναμικότητας 184 δωματίων και σουιτών.

  • 95 πολυτελείς κατοικίες, ανάμεσά τους πέντε εντυπωσιακά penthouses.

  • Χώροι πολιτισμού και μουσειακές εγκαταστάσεις, με επίκεντρο τη Συλλογή Κωστάκη.

  • Εστιατόρια, χώροι αναψυχής, spa και μικροζυθοποιία, ως αναφορά στην ιστορία του εργοστασίου.

  • Αποκατάσταση τριών διατηρητέων συγκροτημάτων και κατασκευή δύο νέων βιοκλιματικών κτιρίων.

Το αρχιτεκτονικό masterplan έχει εκπονηθεί από το διεθνώς αναγνωρισμένο γραφείο Foster + Partners.

Πολυτελείς σουίτες, penthouses και ένα νέο πολιτιστικό κέντρο

Στο πρώτο διατηρητέο συγκρότημα σχεδιάζεται ένα boutique ξενοδοχείο 31 δωματίων και σουιτών, με εστιατόρια, εγκαταστάσεις ευεξίας και μικροζυθοποιία.

Παράλληλα, σε νέο επταώροφο κτίριο θα λειτουργήσει πεντάστερο ξενοδοχείο Hilton με 153 δωμάτια και σουίτες.

Το οικιστικό τμήμα της επένδυσης θα αναπτυχθεί σε εννεαώροφο κτίριο με 95 διαμερίσματα, από κατοικίες ενός υπνοδωματίου έως πολυτελή penthouses που θα φτάνουν τα 339 τετραγωνικά μέτρα.

Ξεχωριστή θέση στο σχέδιο κατέχει η πολιτιστική αξιοποίηση των εγκαταστάσεων. Σε διατηρητέο συγκρότημα ιδιοκτησίας του Υπουργείου Πολιτισμού προβλέπεται η στέγαση του MOMus – Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης, με τη σπουδαία Συλλογή Κωστάκη των 1.277 έργων.

Στον ίδιο χώρο σχεδιάζεται να στεγαστούν η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης και το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης.

Πότε θα ολοκληρωθεί η ανάπλαση

Οι κατασκευαστικές εργασίες ξεκίνησαν τον Μάιο του 2026 και βρίσκονται σε εξέλιξη.

Αυτή την περίοδο πραγματοποιούνται εργασίες αντιστήριξης, στεγανοποίησης, θεμελίωσης και άντλησης υπόγειων υδάτων, ώστε να προχωρήσει η κατασκευή των νέων υποδομών.

Ο εκτιμώμενος χρόνος ολοκλήρωσης είναι περίπου τρία χρόνια από την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών, με σταδιακή παράδοση των επιμέρους εγκαταστάσεων.

Η νέα εποχή για τη δυτική Θεσσαλονίκη

Η ανάπλαση του ΦΙΞ δεν αφορά μόνο την επαναλειτουργία ενός ιστορικού ακινήτου. Αποτελεί μέρος της ευρύτερης μεταμόρφωσης της δυτικής εισόδου της Θεσσαλονίκης, κοντά στο λιμάνι, στο επιχειρηματικό συγκρότημα HUB26 και στην περιοχή όπου σχεδιάζεται το Μουσείο Ολοκαυτώματος Ελλάδος.

Το μεγάλο στοίχημα είναι να διατηρηθεί ζωντανή η βιομηχανική κληρονομιά της πόλης, χωρίς το ιστορικό συγκρότημα να μετατραπεί απλώς σε ένα ακόμη σύγχρονο οικοδομικό τετράγωνο.

Εκατόν σαράντα τέσσερα χρόνια μετά την ανέγερση του πρώτου κτιρίου και 43 χρόνια μετά το οριστικό κλείσιμο της ζυθοποιίας, το ΦΙΞ ετοιμάζεται να γράψει το επόμενο κεφάλαιο της ιστορίας του. Εκεί όπου κάποτε παράγονταν χιλιάδες μπουκάλια μπίρας, σχεδιάζεται πλέον να συναντηθούν η φιλοξενία, η κατοικία, ο πολιτισμός και η ιστορική μνήμη.

Διαβάστε ακόμη: