Με την έναρξη της χειμερινής περιόδου να πλησιάζει, το ενεργειακό κόστος επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο, δημιουργώντας νέους πονοκεφάλους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η έντονη άνοδος των τιμών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, σε συνδυασμό με τις πιέσεις που δέχεται η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, διαμορφώνει ένα δύσκολο περιβάλλον για τη συγκράτηση των χρεώσεων.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην 1η Νοεμβρίου, όταν οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας θα ανακοινώσουν τις νέες τιμές των πράσινων τιμολογίων. Η πορεία της χονδρικής αγοράς περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια για μειώσεις, ενώ αυξάνει την πιθανότητα οι καταναλωτές να βρεθούν αντιμέτωποι με ακριβότερο ρεύμα.
Καθοριστικός παράγοντας παραμένει η δυνατότητα των εταιρειών να απορροφήσουν μέρος των ανατιμήσεων, ώστε να περιορίσουν τη μεταφορά του αυξημένου κόστους στους τελικούς λογαριασμούς.
Οι αριθμοί που προμηνύουν ακριβότερο Νοέμβριο
Η εικόνα των τελευταίων ημερών αποτυπώνει μια αγορά που κινείται με ιδιαίτερα υψηλή μεταβλητότητα.
Στις 20 Οκτωβρίου, η χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας διαμορφώθηκε στα 247,82 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 232,43 ευρώ την προηγούμενη ημέρα, καταγράφοντας ημερήσια αύξηση 6,62%.
Η μεταβολή γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή εάν συγκριθεί με την τιμή της 18ης Οκτωβρίου, όταν η μεγαβατώρα κόστιζε 180,78 ευρώ. Μέσα σε δύο ημέρες, δηλαδή, σημειώθηκε άνοδος περίπου 37%.
Πρόκειται για την υψηλότερη ημερήσια μέση τιμή του Οκτωβρίου μέχρι εκείνη την ημερομηνία, εξέλιξη που ενισχύει τις ανησυχίες για τη διαμόρφωση των επόμενων τιμολογίων.
Ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει η μεταβολή του μηνιαίου μέσου όρου, καθώς αποτελεί βασικό στοιχείο για την τιμολόγηση αρκετών προγραμμάτων ηλεκτρικής ενέργειας.
Στο διάστημα 1–20 Οκτωβρίου, η μέση χονδρεμπορική τιμή είχε φτάσει τα 172,94 ευρώ/MWh, από 156,31 ευρώ/MWh τον Σεπτέμβριο
Η διαφορά αντιστοιχεί σε αύξηση 10,64%, χωρίς μάλιστα να έχει ολοκληρωθεί ο μήνας.
Αποκαλυπτική είναι και η σύγκριση μεταξύ των δύο πρώτων δεκαημέρων. Ενώ στο πρώτο η μέση τιμή βρισκόταν στα 151,33 ευρώ/MWh, στο δεύτερο ανέβηκε στα 194,55 ευρώ/MWh, σημειώνοντας άνοδο περίπου 28,6%.
Παράλληλα, σε επτά από τις πρώτες είκοσι ημέρες οι τιμές ξεπέρασαν τα 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ στις 20 Οκτωβρίου η υψηλότερη ωριαία τιμή άγγιξε τα 406,48 ευρώ/MWh.
Οι διακυμάνσεις αυτές αποτυπώνουν την ένταση των πιέσεων, αλλά και τη δυσκολία πρόβλεψης του ενεργειακού κόστους.
Φυσικό αέριο: Η ευρωπαϊκή αγορά μπροστά σε δύσκολο χειμώνα
Πίσω από την ανοδική πορεία του ηλεκτρικού ρεύματος βρίσκεται και η νέα αναταραχή στην αγορά φυσικού αερίου.
Οι ευρωπαϊκές τιμές ξεπέρασαν τα 88 ευρώ ανά μεγαβατώρα, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από τον Δεκέμβριο του 2022.
Βασική αιτία αποτελεί η περιορισμένη διαθεσιμότητα υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από την περιοχή του Κόλπου, η οποία δυσχεραίνει την αναπλήρωση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων.
Οι σχετικές ροές εμφανίζονται περίπου 80% χαμηλότερες σε σχέση με πέρυσι, γεγονός που περιορίζει τις επιλογές των εισαγωγέων και ενισχύει τον ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία.
Η κατάσταση γίνεται δυσκολότερη καθώς Ευρώπη και Ασία διεκδικούν τις ίδιες ποσότητες LNG, ενόψει της εποχικής αύξησης της ζήτησης.
Παρά τις εισροές των τελευταίων εβδομάδων, οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου δεν έχουν φτάσει τα συνηθισμένα επίπεδα πληρότητας.
Στις 18 Οκτωβρίου, τα αποθέματα αντιστοιχούσαν στο 74,31% της συνολικής χωρητικότητας, ποσοστό χαμηλότερο από εκείνο που συνήθως καταγράφεται αυτή την περίοδο.
Η εξέλιξη δημιουργεί πρόσθετη αβεβαιότητα, ιδιαίτερα εάν ο χειμώνας αποδειχθεί ψυχρότερος από το αναμενόμενο.
Σε μια τέτοια περίπτωση, η αυξημένη κατανάλωση για θέρμανση θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τη ζήτηση φυσικού αερίου, οδηγώντας σε νέες ανατιμήσεις.
Η σύνδεση με την ηλεκτρική ενέργεια είναι άμεση, καθώς το φυσικό αέριο εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των τιμών ηλεκτροπαραγωγής.
Έτσι, κάθε νέα άνοδος στο φυσικό αέριο μπορεί να μεταφερθεί στη χονδρική τιμή του ρεύματος, ιδιαίτερα όταν απαιτείται μεγαλύτερη συμμετοχή μονάδων αερίου για την κάλυψη της ζήτησης.
Πράσινα, κίτρινα και μπλε τιμολόγια: Ποιοι επηρεάζονται
Η αύξηση του κόστους προμήθειας δεν επηρεάζει με τον ίδιο τρόπο όλους τους καταναλωτές.
Στα πράσινα τιμολόγια, τα οποία αναπροσαρμόζονται κάθε μήνα, η άνοδος της χονδρεμπορικής αγοράς ενισχύει το ενδεχόμενο υψηλότερων χρεώσεων τον Νοέμβριο.
Ωστόσο, η τελική τιμή εξαρτάται και από την εμπορική πολιτική κάθε προμηθευτή, συμπεριλαμβανομένων των εκπτώσεων που μπορεί να προσφέρει.
Ανάλογες πιέσεις ενδέχεται να εμφανιστούν και στα κίτρινα κυμαινόμενα τιμολόγια, όπου η χρέωση συνδέεται με τις μεταβολές της αγοράς σύμφωνα με τον μηχανισμό κάθε σύμβασης.
Διαφορετική είναι η περίπτωση των μπλε σταθερών τιμολογίων.
Οι καταναλωτές που διαθέτουν ενεργή σύμβαση σταθερής τιμής διατηρούν τη συμφωνημένη χρέωση προμήθειας για την προβλεπόμενη διάρκεια, ανεξάρτητα από τις βραχυπρόθεσμες αυξήσεις της χονδρικής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι παραμένουν αμετάβλητες όλες οι επιμέρους χρεώσεις του λογαριασμού, αλλά ότι προστατεύεται η συμβατικά καθορισμένη τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας.
Το κρίσιμο τελευταίο δεκαήμερο του Οκτωβρίου
Το τελικό ύψος των τιμολογίων Νοεμβρίου δεν έχει ακόμη καθοριστεί.
Οι συνεδριάσεις που απομένουν μέχρι το τέλος Οκτωβρίου θα διαμορφώσουν τον οριστικό μηνιαίο μέσο όρο της χονδρεμπορικής αγοράς και θα επηρεάσουν τις αποφάσεις των προμηθευτών.
Το βασικό ερώτημα είναι εάν οι εταιρείες θα επιλέξουν να περιορίσουν τα περιθώρια κέρδους τους, απορροφώντας μέρος του αυξημένου κόστους, ή εάν θα προχωρήσουν σε μεγαλύτερες αναπροσαρμογές των τιμών.
Για τα νοικοκυριά, η εξέλιξη συμπίπτει με την περίοδο κατά την οποία αυξάνονται σταδιακά οι ανάγκες θέρμανσης.
Για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα εκείνες με υψηλή ενεργειακή κατανάλωση, το ακριβότερο ρεύμα μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά τα λειτουργικά έξοδα.
Με τα σημερινά δεδομένα, η τάση δείχνει προς νέες αυξήσεις, χωρίς να είναι ακόμη δυνατόν να προσδιοριστεί το τελικό μέγεθός τους.
Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας εισέρχεται έτσι στον Νοέμβριο με αυξημένη αβεβαιότητα, ενώ η πορεία του φυσικού αερίου και οι συνθήκες του χειμώνα θα αποτελέσουν καθοριστικούς παράγοντες για τους λογαριασμούς των επόμενων μηνών.
