Σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση επιχειρεί να διατηρήσει τον έλεγχο της πολιτικής ατζέντας, ο Αντώνης Σαμαράς επιλέγει να εντείνει την πίεση προς το Μέγαρο Μαξίμου, επαναφέροντας στο επίκεντρο τα εθνικά θέματα και τους χειρισμούς της Αθήνας απέναντι στην Άγκυρα. Η νέα του τοποθέτηση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο επιβεβαιώνει ότι η απόσταση από τον Κυριάκο Μητσοτάκη παραμένει μεγάλη, ενώ οι αιχμές του αγγίζουν πλέον τον πυρήνα της κυβερνητικής εξωτερικής πολιτικής.
Ο πρώην πρωθυπουργός δεν περιορίζεται σε επιμέρους διαφωνίες. Με τις παρεμβάσεις του αμφισβητεί τη στρατηγική που ακολουθεί η κυβέρνηση στα ελληνοτουρκικά, στρέφοντας τα πυρά του και προς τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη.
Η χαρακτηριστική αναφορά του ότι «κοιμισμένοι, κολυμπάμε πάντα στα δήθεν ήρεμα νερά με την Τουρκία» αποτυπώνει το βάθος της διαφωνίας του με την κυβερνητική γραμμή. Παράλληλα, η κριτική του δεν περιορίζεται στις εξελίξεις στη Λιβύη, καθώς επεκτείνεται σε ζητήματα όπως το μεταναστευτικό, η Μονή Σινά και η τουρκική παρουσία στη Θράκη.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο στην καρδιά της αντιπαράθεσης
Η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης έδωσε στον Αντώνη Σαμαρά την αφορμή για μια νέα, σκληρή πολιτική παρέμβαση. Ο ίδιος θεωρεί ότι οι εξελίξεις ενισχύουν τις ανησυχίες του για την αποτελεσματικότητα της ελληνικής στρατηγικής και θέτει εκ νέου το ζήτημα των χειρισμών της κυβέρνησης απέναντι στις τουρκικές επιδιώξεις.
Στον αντίποδα, η κυβερνητική πλευρά, διά του Γιώργου Γεραπετρίτη, υποστηρίζει ότι το μνημόνιο δεν πρόκειται να εφαρμοστεί, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι η Αθήνα διαθέτει τα απαραίτητα διπλωματικά εργαλεία για να αντιμετωπίσει την κατάσταση.
Η αντιπαράθεση, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την αξιολόγηση μιας συγκεκριμένης εξέλιξης. Αναδεικνύει δύο διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να ασκείται η ελληνική εξωτερική πολιτική, αλλά και ως προς τα περιθώρια που υπάρχουν για τη διαχείριση των σχέσεων με την Τουρκία.
Για το Μέγαρο Μαξίμου, το ζητούμενο είναι να εκπέμπεται εικόνα σταθερότητας και αποτελεσματικής διπλωματικής διαχείρισης. Για τον πρώην πρωθυπουργό, αντίθετα, η κυβερνητική στάση αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης, τα οποία επιλέγει να αναδεικνύει δημόσια.
Το γεύμα στα βόρεια προάστια και οι πολιτικές συζητήσεις
Την ώρα που η δημόσια αντιπαράθεση με την κυβέρνηση βρίσκεται ξανά στο προσκήνιο, ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι επαφές του Αντώνη Σαμαρά εκτός του επίσημου πολιτικού πεδίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών και υποψήφιος περιφερειάρχης Αττικής, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, συναντήθηκε με τον πρώην πρωθυπουργό σε γεύμα που πραγματοποιήθηκε σε ταβέρνα των βορείων προαστίων.
Στη συνάντηση συμμετείχαν περίπου 20 άτομα, ενώ η πολιτική συγκυρία και οι εξελίξεις στα εθνικά θέματα έδιναν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις συζητήσεις που αναπτύχθηκαν.
Το στοιχείο που ξεχωρίζει από τη συγκεκριμένη συνάντηση είναι η αναφορά του Αντώνη Σαμαρά ότι σχεδιάζει νέα δημόσια παρέμβαση με επίκεντρο τα ενεργειακά ζητήματα. Μια προαναγγελία που αποκτά ξεχωριστή σημασία, καθώς έρχεται αμέσως μετά τη νέα σύγκρουσή του με την κυβέρνηση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η ενέργεια, άλλωστε, δεν αποτελεί ένα στενά οικονομικό θέμα. Συνδέεται με τη γεωπολιτική θέση της χώρας, τις διεθνείς συνεργασίες, τις στρατηγικές επιλογές της Αθήνας, αλλά και το κόστος που επωμίζονται νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η επόμενη παρέμβαση και το ενδιαφέρον για την Κίμπερλι Γκιλφόιλ
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο περιεχόμενο της επόμενης δήλωσης του πρώην πρωθυπουργού και στο κατά πόσο αυτή θα περιοριστεί στην ενεργειακή πολιτική ή θα επεκταθεί σε ευρύτερα ζητήματα διεθνών σχέσεων.
Στο πολιτικό παρασκήνιο υπάρχουν εκτιμήσεις ότι η νέα παρέμβαση ενδέχεται να αγγίξει και τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, με πιθανές αναφορές στην παρουσία της Αμερικανίδας πρέσβεως, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, στην Αθήνα.
Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχει επιβεβαιωμένη εικόνα για το ακριβές περιεχόμενο της τοποθέτησης. Επομένως, το ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στο εάν ο Αντώνης Σαμαράς θα επιλέξει να συνδέσει την ενεργειακή πολιτική με τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις και τις σχέσεις της Ελλάδας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η ενέργεια βρίσκεται στο επίκεντρο διεθνών ανταγωνισμών, κάθε σχετική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα. Πολύ περισσότερο όταν προέρχεται από έναν πρώην πρωθυπουργό που έχει επιλέξει να διατηρεί αποστάσεις από την κυβερνητική στρατηγική.
Η πίεση στη Νέα Δημοκρατία και τα επόμενα βήματα
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν ο Αντώνης Σαμαράς θα συνεχίσει να παρεμβαίνει με επίκεντρο συγκεκριμένες κυβερνητικές επιλογές ή εάν θα επιδιώξει να διαμορφώσει ένα ευρύτερο πλαίσιο πολιτικής αντιπαράθεσης με το Μέγαρο Μαξίμου.
Η επαναφορά των εθνικών θεμάτων και η προαναγγελία παρέμβασης για την ενέργεια δείχνουν ότι ο πρώην πρωθυπουργός διατηρεί ανοιχτούς τους διαύλους δημόσιας παρέμβασης, επιλέγοντας ζητήματα με ισχυρό πολιτικό και κοινωνικό αποτύπωμα.
Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η κατάσταση δημιουργεί μια πρόσθετη εσωτερική πρόκληση. Η κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί όχι μόνο την κριτική της αντιπολίτευσης, αλλά και τις ενστάσεις που διατυπώνονται από πρόσωπα με ιδιαίτερο βάρος στον ευρύτερο χώρο της κεντροδεξιάς.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι παρεμβάσεις του Αντώνη Σαμαρά θα παραμείνουν σε επίπεδο δημόσιων δηλώσεων ή εάν θα αποκτήσουν ευρύτερες πολιτικές προεκτάσεις.
Σε κάθε περίπτωση, η νέα τοποθέτηση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η προαναγγελία παρέμβασης για τα ενεργειακά συντηρούν ένα ανοιχτό μέτωπο με το Μέγαρο Μαξίμου. Και όσο ο πρώην πρωθυπουργός επιλέγει να επανέρχεται σε ζητήματα εθνικής στρατηγικής, τόσο η αντιπαράθεση με την κυβέρνηση αποκτά μεγαλύτερο πολιτικό βάθος.
