Καμπανάκι για τις συνθήκες με τις οποίες εισέρχεται η Ευρώπη στον χειμώνα χτυπά ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου Aktor, Αλέξανδρος Εξάρχου, ζητώντας άμεσες και ισχυρότερες παρεμβάσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση τόσο στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας όσο και στο φυσικό αέριο.
Σε συνέντευξή του στο Platts, μέλος της S&P Global Energy, ο κ. Εξάρχου χαρακτηρίζει την κατάσταση «κρίση» και υποστηρίζει ότι απαιτούνται μέτρα έξω από τα συνηθισμένα πλαίσια. «Πρέπει να δράσουν τώρα», αναφέρει, εκτιμώντας ότι οι διαβεβαιώσεις για την ασφάλεια του ευρωπαϊκού εφοδιασμού με φυσικό αέριο δεν αποτυπώνουν την πραγματική εικόνα της αγοράς.
Στην ηλεκτρική ενέργεια ζητά από την ΕΕ να δώσει στα κράτη-μέλη μεγαλύτερα περιθώρια για επιδοτήσεις των τιμών. Κατά την εκτίμησή του, χωρίς πρόσθετες παρεμβάσεις οι υψηλές ενεργειακές τιμές κινδυνεύουν να τροφοδοτήσουν περαιτέρω τον πληθωρισμό. «Διαφορετικά, κατά τη γνώμη μου, ο πληθωρισμός θα καταστεί ανεξέλεγκτος», δηλώνει.
Πίεση για χαμηλότερα τέλη στον Κάθετο Διάδρομο
Στο φυσικό αέριο, ο επικεφαλής της Aktor εστιάζει στο κόστος μεταφοράς και διαμετακόμισης του LNG προς τις αγορές της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, ζητώντας δραστική μείωση των σχετικών χρεώσεων. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στον Κάθετο Διάδρομο, μέσω του οποίου οι αγορές της περιοχής συνδέονται με τις ελληνικές υποδομές εισαγωγής LNG.
Ο κ. Εξάρχου χαρακτηρίζει «σημαντική» τη συμφωνία στην οποία κατέληξαν νωρίτερα φέτος οι διαχειριστές του διαδρόμου και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τα τιμολόγια, θεωρεί όμως ότι υπό τις σημερινές συνθήκες δεν αρκεί. «Πρέπει να κάνουν περισσότερα», σημειώνει.
Η πίεση γίνεται εντονότερη εξαιτίας της μεγάλης ανόδου των διεθνών τιμών LNG. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στη συνέντευξη, στις 15 Οκτωβρίου η Platts αποτίμησε το LNG με παράδοση DES στη Μεσόγειο στα 27,775 δολάρια/MMBtu, τιμή αυξημένη κατά 173% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Η ανησυχία για τη spot αγορά
Ο κ. Εξάρχου εμφανίζεται ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στην εξάρτηση της Ευρώπης από τη spot αγορά LNG ενόψει του χειμώνα, θεωρώντας ότι η στρατηγική αυτή εφαρμόζεται σε ένα περιβάλλον στο οποίο δεν είναι εξασφαλισμένη η διαθεσιμότητα επαρκών ποσοτήτων.
Αμφισβητεί μάλιστα ευθέως τις εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων που συμμετέχουν σε ομάδες εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και υποστηρίζουν ότι ο εφοδιασμός της ΕΕ παραμένει σταθερός και ότι ο κίνδυνος ελλείψεων είναι περιορισμένος.
«Πιστεύω ότι αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα», δηλώνει.
Παράλληλα, ασκεί κριτική στις εκκλήσεις του Ευρωπαίου επιτρόπου Ενέργειας Dan Jorgensen για περιορισμό, όπου αυτό είναι δυνατό, της κατανάλωσης φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, μέσω παρεμβάσεων όπως η μείωση της θερμοκρασίας στα δημόσια κτίρια, ο περιορισμός των εξωτερικών θερμαντικών σωμάτων και η απενεργοποίηση περιττού δημόσιου φωτισμού τη νύχτα.
Ο επικεφαλής της Aktor χαρακτηρίζει την προσέγγιση αυτή «αφελή και ανόητη», υποστηρίζοντας ουσιαστικά ότι το πρόβλημα απαιτεί παρεμβάσεις στην ίδια τη λειτουργία και το κόστος της ενεργειακής αγοράς.
<
«Κλειδί» τα μακροχρόνια συμβόλαια LNG
Σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα, ο κ. Εξάρχου θεωρεί ότι η Ευρώπη πρέπει να περιορίσει την έκθεσή της στις διακυμάνσεις της spot αγοράς εξασφαλίζοντας περισσότερες μακροχρόνιες συμφωνίες προμήθειας LNG με αμερικανικές εταιρείες.
Κατά την άποψή του, οι συμφωνίες αυτές θα πρέπει να έχουν διάρκεια τουλάχιστον πέντε ετών. Διευκρινίζει ότι το ζητούμενο δεν είναι κατ’ ανάγκη να αυξηθεί περαιτέρω το μερίδιο των ΗΠΑ στις ευρωπαϊκές εισαγωγές LNG, αλλά να εξασφαλιστούν από σήμερα οι ποσότητες που θα χρειαστεί η ευρωπαϊκή αγορά τα επόμενα χρόνια.
Όπως αναφέρει, δεν αναμένει το πρόβλημα να επιλυθεί μέσα στην επόμενη διετία και για τον λόγο αυτό θεωρεί αναγκαία την έγκαιρη εξασφάλιση επαρκών ποσοτήτων από τις ΗΠΑ.
Η Aktor έχει ήδη αποκτήσει μακροπρόθεσμη πρόσβαση σε αμερικανικό LNG μέσω της Atlantic SEE LNG Trade, της κοινοπραξίας με τη ΔΕΠΑ. Η Atlantic SEE έχει υπογράψει συμφωνία με τη Venture Global για την προμήθεια 1 εκατ. μετρικών τόνων LNG ετησίως για 20 χρόνια, με έναρξη των παραδόσεων το 2030.
Ωστόσο, η προσπάθεια εξασφάλισης πρόσθετων βραχυπρόθεσμων ποσοτήτων δεν έχει ακόμη αποδώσει.
«Βρισκόμαστε σε συζητήσεις, αλλά δεν έχουμε καταφέρει να το πετύχουμε — γι’ αυτό ανησυχώ», αναφέρει ο κ. Εξάρχου.
Περιγράφει μάλιστα το δίλημμα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι εταιρείες: από τη μία δεν επιθυμούν να αναλάβουν τον κίνδυνο της εξαιρετικά ευμετάβλητης spot αγοράς και από την άλλη διαπιστώνουν ότι στην Ευρώπη δεν υπάρχει επαρκής διάθεση για μακροχρόνιες δεσμεύσεις.
Νέο FSRU 4,5 bcm με Motor Oil
Στη συνέντευξη ο κ. Εξάρχου αποκαλύπτει επίσης συμφωνία της Aktor με τη Motor Oil για την ανάπτυξη νέας πλωτής μονάδας αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει, το νέο FSRU σχεδιάζεται να εγκατασταθεί στο λιμάνι των Αγίων Θεοδώρων, στην περιοχή της Κορίνθου, και να διαθέτει δυναμικότητα 4,5 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως.
Ο χρονικός ορίζοντας που δίνει για την έναρξη λειτουργίας της νέας υποδομής είναι το 2031.
Η σχεδιαζόμενη επένδυση έρχεται να προστεθεί στις δύο υφιστάμενες υποδομές εισαγωγής LNG της χώρας, τον χερσαίο τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας και το FSRU της Αλεξανδρούπολης, ενισχύοντας περαιτέρω τη δυναμικότητα εισαγωγής LNG της Ελλάδας σε μια περίοδο κατά την οποία ο κ. Εξάρχου θεωρεί ότι η εξασφάλιση επαρκών ποσοτήτων και μακροχρόνιων συμβολαίων εξελίσσεται σε κρίσιμο ζήτημα για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια.
