Προηγήθηκε η δική μας ΕΚΤ, που αύξησε για δεύτερη φορά εφέτος τα επιτόκια της κατά 0,25%, χθες ακολούθησε η Fed και σήμερα και αύριο είναι η σειρά των κεντρικών τραπεζών Μεγάλης Βρετανίας και Ιαπωνίας να προχωρήσουν και αυτές σε αυξήσεις επιτοκίων. Έχουμε ουσιαστικά ένα μπαράζ αυξήσεων του κόστους χρήματος, το οποίο φυσικά οδηγεί σε αύξηση χρέους χωρών και οικονομιών, με άμεσες επιπτώσεις στην ανάπτυξη και στην υγεία επιχειρήσεων και δανειοληπτών.
Οι μόνες κερδισμένες, τουλάχιστον για το επόμενο διάστημα μέχρι το τέλος του χρόνου είναι οι εμπορικές τράπεζες και δη οι ελληνικές, που σφύζουν από φθηνή ρευστότητα, καθώς η ψαλίδα επιτοκίων καταθέσεων και επιτοκίων χορηγήσεων, αντί να μειώνεται, αυξάνεται, δημιουργώντας ασφυκτικές καταστάσεις στα παλαιά δάνεια. Όσο για νέες δανειοδοτήσεις, αυτές κατευθύνονται προς συγκεκριμένους αποδέκτες, διαχρονικούς χρηματοδοτούμενους άλλωστε από το τραπεζικό σύστημα, το οποίο συνεχίζει τα λάθη του παρελθόντος, πιστεύοντας ότι ο μικρότερος αριθμός δανειοληπτών (αλλά με μεγαλύτερα ανοίγματα) τις προφυλάσσει.
Αλλά, εκτός από τη μικρή μας και προβληματική οικονομία, αυτό το διάστημα, με την άνοδο των επιτοκίων από τις μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες, η διεθνής οικονομία βρίσκεται προ απρόβλεπτων καταστάσεων. Όταν οι ΗΠΑ, εδώ και δεκαετίες, βασίζουν την ανάπτυξή τους, μαζί και την άνοδο των χρηματιστηριακών τους αγορών, στη φθηνή δανειοδότηση τους από την Ιαπωνία, της τάξης του 1-1,5%, τώρα που τα ιαπωνικά επιτόκια βρίσκονται στο 3%, τι θα συμβεί άραγε;
Σήμερα, για να έχετε μια τάξη μεγέθους, η Ιαπωνία αποτελεί τον μεγαλύτερο ξένο πιστωτή των ΗΠΑ, διακρατώντας αμερικανικό κρατικό χρέος (ομόλογα) ύψους 1,117 τρις δολαρίων. Ακολουθεί το Ηνωμένο Βασίλειο με 939,93 δις δολάρια και η Κίνα με 633 δις δολάρια.
Ο μεγαλύτερος, δηλαδή, δανειολήπτης και ο μεγαλύτερος δανειστής, βρίσκονται στην πιο δύσκολη φάση της νεότερης ιστορίας τους και αυτή η κατάσταση επηρεάζει όλο το παγκόσμιο σύστημα που κινείται στη σκιά των δολαριοποιημένων συναλλαγών.
Το οποίο σύστημα, πλέον, έχει για πρώτη φορά ισχυρό αντίπαλο, που αμφισβητεί ευθέως την κυριαρχία του και ηδή πραγματοποιεί συναλλαγές τεράστιας αξίας σε άλλα νομίσματα, μέχρι να προκύψει το δικό του ενιαίο νόμισμα.
… Οι BRICS, ο Πούτιν, η Ρούσεφ και τα “νέα εργαλεία” της New Development Bank
Πρόκειται, όπως αντιληφθήκατε ήδη, για τον συνασπισμό των χωρών BRICS, που ξεκίνησε από τις χώρες Κίνα, Ρωσία, Βραζιλία, Ινδία και Νότια Αφρική, αλλά σήμερα αριθμεί δεκάδες μόνιμα και συνεργαζόμενα μέλη – χώρες.
Τα λόγια και οι παραινέσεις του Ρώσου προέδρου Πούτιν προς την πρόεδρο της New Development Bank των BRICS, Ντίλμα Ρούσεφ, σε πρόσφατη συνάντησή τους, αποκαλύπτουν κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια απλή τραπεζική συνεργασία. Ο Πούτιν απευθυνόμενος στη Ρούσεφ είπε ότι “Θα ήθελα να εκφράσω την ελπίδα ότι όχι μόνο θα υλοποιηθούν όλες οι συμφωνίες μας, αλλά ότι θα βρούμε και νέα εργαλεία για να ενισχύσουμε τις δραστηριότητες της Τράπεζας”. Η φράση-κλειδί που συζητήθηκε από τους αναλυτές περισσότερο από όλες είναι τα “νέα εργαλεία”.
Η New Development Bank (NDB) δεν είναι μια συνηθισμένη εμπορική τράπεζα. Ιδρύθηκε ως πολυμερής αναπτυξιακός θεσμός των BRICS, με βασικό αντικείμενο τη χρηματοδότηση υποδομών και έργων βιώσιμης ανάπτυξης. Η ενίσχυση της σημαίνει ενίσχυση της ίδιας της οικονομικής αρχιτεκτονικής των BRICS: περισσότερη δυνατότητα χρηματοδότησης έργων, περισσότερη κινητοποίηση κεφαλαίων και περισσότερα οικονομικά εργαλεία μεταξύ χωρών που επιδιώκουν να μειώσουν την εξάρτησή τους από τους παραδοσιακούς δυτικούς χρηματοπιστωτικούς μηχανισμούς.
Γι’ αυτό η αναφορά του Πούτιν σε “νέα εργαλεία” δεν είναι τυχαία. Είναι μήνυμα στρατηγικής κατεύθυνσης, πως οι BRICS δεν ενδιαφέρονται μόνο να διευρύνουν τον πολιτικό τους συντονισμό, αλλά να χτίσουν και τους δικούς τους μηχανισμούς χρηματοδότησης και οικονομικής συνεργασίας, έξω από το υφιστάμενο δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
