Κάποτε το αμερικανικό πανεπιστήμιο ήταν το μεγάλο όνειρο.
Σήμερα, για πολλές οικογένειες, είναι και ένας από τους πιο ακριβούς λογαριασμούς που μπορούν να αναλάβουν ποτέ.
Στα κορυφαία πανεπιστήμια των ΗΠΑ, το συνολικό ετήσιο κόστος φοίτησης έχει ξεπεράσει πλέον σε αρκετές περιπτώσεις τα 100.000 δολάρια, δηλαδή περίπου 86.000 ευρώ τον χρόνο.
Και αν κάνουμε την απλή πράξη, η τετραετής φοίτηση μπορεί να ξεπεράσει τα 340.000 ευρώ.
Ένα ποσό που σε αρκετές περιοχές της Αθήνας αντιστοιχεί στην αγορά ενός πολύ καλού διαμερίσματος.
Η ανώτατη εκπαίδευση στις ΗΠΑ μπαίνει έτσι σε μια νέα εποχή: δεν είναι απλώς ακριβή.
Σε πολλές περιπτώσεις, έχει μετατραπεί σε προϊόν πολυτελείας.
Το club των 100.000 δολαρίων
Μέχρι πριν λίγα χρόνια, τα πανεπιστήμια με συνολικό ετήσιο κόστος πάνω από 100.000 δολάρια ήταν ελάχιστα.
Σήμερα, ο αριθμός τους έχει αυξηθεί θεαματικά.
Σε τουλάχιστον 15 πανεπιστήμια και κολέγια, το συνολικό κόστος πλησιάζει ή ξεπερνά το εξαψήφιο ποσό, ενώ αρκετά ακόμη βρίσκονται μια ανάσα από αυτό.
Στο ποσό δεν περιλαμβάνονται μόνο τα δίδακτρα.
Μπαίνουν μέσα η διαμονή, η σίτιση, οι υποχρεωτικές χρεώσεις, η ασφάλιση, τα βιβλία και άλλα έξοδα της φοιτητικής ζωής.
Και κάπως έτσι, το «πόσο κοστίζουν τα δίδακτρα» γίνεται ένα πολύ πιο μεγάλο ερώτημα.
Harvey Mudd: Πάνω από 90.000 ευρώ τον χρόνο
Το Harvey Mudd College στην Καλιφόρνια, γνωστό για τα προγράμματά του στις επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά, βρίσκεται ανάμεσα στα ακριβότερα ιδρύματα.
Το συνολικό ετήσιο κόστος ξεπερνά τα 90.000 ευρώ, με αποτέλεσμα η τετραετής φοίτηση να φτάνει σε επίπεδα που αγγίζουν ή ξεπερνούν τις 360.000 ευρώ.
Η εκπαίδευση εδώ είναι εξαιρετικά εξειδικευμένη.
Το τίμημα, όμως, είναι εξίσου εντυπωσιακό.
Duke: Σχεδόν 90.000 ευρώ για ένα ακαδημαϊκό έτος
Στο Duke University της Βόρειας Καρολίνας, το ετήσιο κόστος κινείται περίπου στα 89.600 ευρώ.
Το πανεπιστήμιο θεωρείται ένα από τα κορυφαία ιδρύματα των ΗΠΑ, με υψηλό ακαδημαϊκό επίπεδο, ισχυρό δίκτυο αποφοίτων και μεγάλη αναγνωρισιμότητα στην αγορά εργασίας.
Για μια οικογένεια, όμως, τέσσερα χρόνια εκεί σημαίνουν θεωρητικά δαπάνη κοντά στις 360.000 ευρώ, εφόσον δεν υπάρχει οικονομική βοήθεια.
University of Chicago: Η οικονομία της ελίτ έχει το τίμημά της
Το University of Chicago είναι παγκοσμίως γνωστό για τα οικονομικά, τις κοινωνικές επιστήμες και τη θεωρητική έρευνα.
Το ετήσιο κόστος ξεπερνά τα 88.900 ευρώ.
Για πολλούς φοιτητές, το όνομα του πανεπιστημίου αποτελεί ισχυρό διαβατήριο για την αγορά εργασίας.
Αλλά η είσοδος σε αυτό τον κύκλο έχει πλέον τιμή που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
USC: Κινηματογράφος, τέχνες και σχεδόν 90.000 ευρώ τον χρόνο
Το University of Southern California, με κορυφαία προγράμματα στον κινηματογράφο, στις τέχνες, στις επιχειρήσεις και στον αθλητισμό, κινείται περίπου στα 89.500 ευρώ ετησίως.
Η θέση του στο Λος Άντζελες προσφέρει τεράστιες ευκαιρίες δικτύωσης.
Ταυτόχρονα, όμως, ανεβάζει ακόμη περισσότερο το κόστος ζωής.
Και αυτό είναι ένα στοιχείο που συχνά ξεφεύγει από τους πρώτους υπολογισμούς.
Ποια άλλα πανεπιστήμια μπαίνουν στο ακριβό club
Στη λίστα των πανεπιστημίων και κολεγίων με εξαιρετικά υψηλό κόστος βρίσκονται μεταξύ άλλων τα Barnard College, Smith College, Fordham University, Claremont McKenna, Vassar College, Wesleyan University, New York University, Georgetown University, Colgate University, Haverford College, Tufts University, Vanderbilt University, Brown University, Columbia University και Cornell University.
Ο κοινός παρονομαστής είναι ένας: Το συνολικό «sticker price» της φοίτησης έχει ανέβει σε επίπεδα που μέχρι πριν λίγα χρόνια θα θεωρούνταν ακραία.
Η μεγάλη παγίδα: Η τιμή καταλόγου δεν είναι πάντα η τελική τιμή
Εδώ, όμως, υπάρχει μια πολύ σημαντική παράμετρος.
Πολλά από τα κορυφαία αμερικανικά πανεπιστήμια διαθέτουν ισχυρά προγράμματα οικονομικής βοήθειας.
Αυτό σημαίνει ότι το ποσό που βλέπει κανείς στην επίσημη τιμή δεν είναι απαραίτητα αυτό που θα πληρώσει τελικά.
Στο University of Chicago, για παράδειγμα, η μέση οικονομική ενίσχυση για προπτυχιακούς φοιτητές μπορεί να ξεπεράσει τα 67.000 ευρώ.
Έτσι, για ορισμένες οικογένειες, το πραγματικό κόστος μπορεί να πέσει δραστικά.
Σε αρκετά ιδρύματα, η οικονομική βοήθεια μπορεί να μειώσει το συνολικό κόστος κατά 41% έως 75%, ανάλογα με το εισόδημα και τις ανάγκες του φοιτητή.
Οι υποτροφίες αλλάζουν όλο το παιχνίδι
Αυτό είναι και το μεγάλο παράδοξο του αμερικανικού συστήματος.
Το πανεπιστήμιο μπορεί να φαίνεται απλησίαστο στην πρώτη ματιά και τελικά να είναι πιο προσιτό από ένα φθηνότερο ίδρυμα που δίνει μικρότερη οικονομική βοήθεια.
Οι καλύτερες σχολές διαθέτουν τεράστια endowments και μπορούν να χρηματοδοτήσουν γενναία πακέτα υποτροφιών.
Γι’ αυτό και οι ειδικοί επιμένουν ότι οι οικογένειες δεν πρέπει να απορρίπτουν ένα πανεπιστήμιο μόνο επειδή βλέπουν ένα εξωφρενικό ποσό δίπλα στα δίδακτρα.
Το πραγματικό ερώτημα είναι:
Πόσο θα πληρώσουμε τελικά μετά την οικονομική βοήθεια;
Και μετά έρχεται η στέγη
Τα δίδακτρα είναι μόνο η μία πλευρά.
Η φοιτητική ζωή στις ΗΠΑ έχει και δικό της κόστος.
Στέγη, φαγητό, μετακινήσεις, ασφάλιση υγείας, βιβλία, προσωπικά έξοδα και ταξίδια προς και από την Ελλάδα μπορούν να προσθέσουν δεκάδες χιλιάδες ευρώ στην τελική τετραετή δαπάνη.
Σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη, η Βοστώνη, το Λος Άντζελες ή το Σαν Φρανσίσκο, το κόστος ζωής μπορεί να λειτουργήσει σαν δεύτερο κρυφό «δίδακτρο».
Αξίζει όμως ένα τόσο ακριβό πτυχίο;
Και εδώ αρχίζει η μεγάλη συζήτηση.
Η αξία ενός κορυφαίου πτυχίου δεν βρίσκεται μόνο στις γνώσεις.
Βρίσκεται στο brand του πανεπιστημίου, στο δίκτυο αποφοίτων, στις πρακτικές ευκαιρίες, στους καθηγητές, στις εταιρείες που στρατολογούν απευθείας από το campus και στις πόρτες που ανοίγουν πριν ακόμη φτάσει κανείς στην πρώτη συνέντευξη.
Αλλά ταυτόχρονα, οι ίδιοι οι Αμερικανοί δείχνουν να αμφισβητούν περισσότερο από ποτέ αν το πανεπιστήμιο αξίζει τόσα χρήματα.
Σύμφωνα με στοιχεία του Pew Research Center, μόλις περίπου ένας στους τέσσερις Αμερικανούς θεωρεί ότι ένα πανεπιστημιακό πτυχίο είναι εξαιρετικά ή πολύ σημαντικό για να βρει κάποιος μια καλά αμειβόμενη δουλειά.
Σχεδόν οι μισοί θεωρούν ότι το πτυχίο έχει μικρότερη αξία απ’ ό,τι πριν από 20 χρόνια.
Οι δεξιότητες κερδίζουν έδαφος
Η αγορά εργασίας αλλάζει.
Οι εργοδότες εξακολουθούν να κοιτούν το πανεπιστήμιο.
Αλλά κοιτούν όλο και περισσότερο τι μπορεί πραγματικά να κάνει ο υποψήφιος.
Coding, AI, data analysis, project management, communication skills, δημιουργικότητα και εμπειρία αρχίζουν να έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα.
Έτσι, το πτυχίο από μόνο του δεν αποτελεί πλέον αυτόματο εισιτήριο για μια λαμπρή καριέρα.
Το μεγάλο ερώτημα για μια οικογένεια
Κάποτε η ερώτηση ήταν:
«Μπορεί το παιδί μου να μπει σε ένα κορυφαίο αμερικανικό πανεπιστήμιο;»
Σήμερα υπάρχει και δεύτερη:
«Μπορούμε να το πληρώσουμε χωρίς να διαλύσουμε τον οικογενειακό προϋπολογισμό;»
Η τετραετής φοίτηση των 340.000 και πλέον ευρώ μπορεί να αγοράζει γνώσεις, εμπειρίες, επαφές και ένα πολύ ισχυρό όνομα στο βιογραφικό.
Αλλά πλέον αγοράζει και κάτι ακόμη.
Ένα από τα ακριβότερα εισιτήρια εισόδου στην παγκόσμια αγορά εργασίας.
